Πετρέλαιο: Ποιες χώρες ελέγχουν τα μισά παγκόσμια αποθέματα

Οι εξελίξεις στη Βενεζουέλα και το παρασκήνιο με όσα συνέβησαν σχετικά με τη σύλληψη του Πέδρο Μαδούρο από τις ΗΠΑ, έφεραν ξανά στο προσκήνιο το πετρέλαιο και τη σημασία των αποθεμάτων του.

Το παγκόσμιο ενεργειακό παιχνίδι έχει να κάνει με το γεγονός ότι μικρός αριθμός χωρών συγκεντρώνουν το μεγαλύτερο μέρος των αποδεδειγμένων αποθεμάτων πετρελαίου. 

Σύμφωνα με τα στοιχεία του OPEC Annual Statistical Bulletin 2025 (αποθέματα στο τέλος του 2024), όπως τα παρουσιάζει σε ανάλυσή του το Visual Capitalist, οι τέσσερις πρώτες χώρες ελέγχουν πάνω από το μισό των παγκόσμιων αποθεμάτων, σε μια περίοδο όπου η ενεργειακή μετάβαση προχωρά, αλλά το πετρέλαιο παραμένει κρίσιμος στρατηγικός πόρος.

Στην κορυφή της κατάταξης βρίσκεται η Βενεζουέλα, με περίπου 303 δισ. βαρέλια αποδεδειγμένων αποθεμάτων στο τέλος του 2024. 

Ωστόσο, η πραγματικότητα της παραγωγής είναι πολύ διαφορετική. Όπως σημειώνει το Reuters, «η Βενεζουέλα διαθέτει τα μεγαλύτερα αποθέματα πετρελαίου στον κόσμο, όμως η παραγωγή της παραμένει σε κλάσμα των δυνατοτήτων της» λόγω κακής διαχείρισης, έλλειψης επενδύσεων και κυρώσεων. 

Στο ίδιο κείμενο τονίζεται ότι μεγάλο μέρος των αποθεμάτων είναι βαρύ πετρέλαιο στην περιοχή Ορινόκο, κάτι που κάνει την παραγωγή πιο ακριβή.

Κυριαρχή η Μέση Ανατολή

Δεύτερη έρχεται η Σαουδική Αραβία με περίπου 267 δισ. βαρέλια, τρίτο το Ιράν με περίπου 208,6 δισ. βαρέλια, ενώ στην πρώτη πεντάδα ακολουθούν ο Καναδάς με περίπου 163 δισ. και το Ιράκ με περίπου 145 δισ. βαρέλια.

Η υπεροχή της Μέσης Ανατολής παραμένει εμφανής, καθώς χώρες όπως η Σαουδική Αραβία, το Ιράν, το Ιράκ, το Κουβέιτ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα διαθέτουν τεράστια αποθέματα και ιστορικά χαμηλότερα κόστη εξόρυξης, γεγονός που τις κρατά στο επίκεντρο της παγκόσμιας αγοράς.

Ο Καναδάς ξεχωρίζει ανάμεσα στις μεγάλες πετρελαιοπαραγωγές χώρες εκτός OPEC, γιατί μεγάλο μέρος των αποθεμάτων του δεν είναι “κλασικό” πετρέλαιο. 

Προέρχεται από τα λεγόμενα oil sands, δηλαδή άμμο και πετρώματα που περιέχουν πετρέλαιο. Για να βγει αυτό το πετρέλαιο χρειάζεται περισσότερη επεξεργασία, άρα είναι πιο δύσκολο και πιο ακριβό να παραχθεί. 

Παρ’ όλα αυτά, οι ποσότητες είναι τόσο μεγάλες που ανεβάζουν τον Καναδά πολύ ψηλά στην παγκόσμια κατάταξη αποθεμάτων.

Όπως επισημαίνει το Visual Capitalist, αυτά τα αποθέματα είναι πιο ακριβά και πιο “βαριά” περιβαλλοντικά στην εξόρυξη, αλλά είναι αρκετά για να κρατούν τη χώρα στην 4η θέση παγκοσμίως. 

Τα ίδια στοιχεία αναφέρουν επίσης τη Ρωσία με περίπου 80 δισ. βαρέλια και τις ΗΠΑ με περίπου 45 δισ. βαρέλια, δείχνοντας ότι οι μεγάλες πετρελαϊκές δυνάμεις δεν περιορίζονται μόνο στη Μέση Ανατολή.