ΗΠΑ-Βενεζουέλα: Ερωτήματα γύρω από τη συμφωνία για τα πετρέλαια

Η συμφωνία που ανακοίνωσε ο Αμερικανός πρόεδρος μεταξύ ΗΠΑ και Βενεζουέλας έχει προκαλέσει έντονο ενδιαφέρον και ερωτήματα στην παγκόσμια αγορά πετρελαίου. Σύμφωνα με τα όσα έγιναν γνωστά την Παρασκευή, η Ουάσινγκτον θα αποκτήσει έλεγχο περίπου στο 20% των πετρελαϊκών αποθεμάτων της Βενεζουέλας, μια εξέλιξη που χαρακτηρίζεται ως «η μεγαλύτερη πετρελαϊκή συμφωνία στην παγκόσμια ιστορία».

Ο Τραμπ ανέφερε ότι οι ΗΠΑ θα έχουν πλειοψηφικό έλεγχο σε περισσότερα από 65 δισεκατομμύρια βαρέλια από τα αποθέματα της χώρας, κάτι που εκτιμάται ότι θα διπλασιάσει τα αμερικανικά αποθέματα. Η Βενεζουέλα διαθέτει τα μεγαλύτερα παγκοσμίως αποθέματα πετρελαίου, με εκτιμήσεις να τα τοποθετούν πάνω από τα 300 δισεκ. βαρέλια.

Η εν λόγω συμφωνία αναμένεται να ενισχύσει σημαντικά τη δυνατότητα παραγωγής των ΗΠΑ, των οποίων το υπέδαφος περιέχει 46 δισεκ. βαρέλια πετρελαίου, σύμφωνα με την Αμερικανική Υπηρεσία Πληροφοριών για την Ενέργεια (EIA). Αν και οι ειδικοί εκφράζουν αμφιβολίες για άμεση αύξηση παραγωγής, ο πρόεδρος διαβεβαιώνει πως οι εξελίξεις θα είναι γρήγορες, με χρονικό ορίζοντα δύο ετών.

Η υπηρεσιακή πρόεδρος της Βενεζουέλας, Ντέλσι Ροντρίγκες, εξήγησε ότι η συμφωνία έχει ισχύ 25 ετών, ενώ σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο η μίσθωση διαρκεί 100 χρόνια. Το πλαίσιο αφορά 17 πετρελαιοπηγές και προβλέπει επενδύσεις άνω των 100 δισ. δολαρίων στη Βενεζουέλα, με τη χώρα να λαμβάνει περίπου 19 δολάρια ανά βαρέλι.

Ο Τραμπ τόνισε ότι στόχος είναι η ενίσχυση των στρατηγικών αποθεμάτων των ΗΠΑ, τα οποία βρίσκονται στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων 40 ετών.

Αντιδράσεις και αβεβαιότητες

Ο πρώην επικεφαλής της κρατικής πετρελαϊκής εταιρείας της Βενεζουέλας, Ραφαέλ Ραμίρες, χαρακτήρισε τη συμφωνία ένδειξη «της αμερικανικής νεοαποικιοκρατίας». Σε ανάρτησή του στο Χ, επέκρινε τη συμφωνία ως «αντισυνταγματική», υποστηρίζοντας ότι παραδίδει τον έλεγχο του εδάφους και του πετρελαίου σε ξένη δύναμη.

Η Ροντρίγκες απάντησε ότι «η Βενεζουέλα διατηρεί την ιδιοκτησία και την κυριαρχία επί των πόρων της». Η Ουάσινγκτον θα αποκτήσει το 35% της North American Blue Energy Partners (NABEP), της δεύτερης μεγαλύτερης εταιρείας πετρελαίου της Βενεζουέλας, η οποία θα αναλάβει την εκμετάλλευση των 17 πετρελαιοπηγών. Η NABEP ανήκει στον επιχειρηματία Αλεχάντρο Μπετανκούρ, ο οποίος έχει τεθεί υπό διερεύνηση στην Ισπανία και την Ελβετία για υποψίες ξεπλύματος χρήματος.

Στη διαδικασία υλοποίησης της συμφωνίας συμμετέχουν το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ και το Πεντάγωνο. Η Wall Street Journal σχολίασε ότι η συμφωνία μοιάζει περισσότερο με σκηνή από την ταινία «Ο Νονός ΙΙΙ» παρά με μια συνηθισμένη εμπορική συναλλαγή.

Ασαφές πλαίσιο και επιχειρηματικές ανησυχίες

Το ακριβές πλαίσιο της συμφωνίας παραμένει ασαφές. Ο Τραμπ διαβεβαιώνει ότι δεν θα επιβαρύνει τους Αμερικανούς φορολογούμενους, χωρίς να παρέχει λεπτομέρειες για τον τρόπο υλοποίησης. Ο Φρανσέσκο Σάσι, ερευνητής γεωπολιτικής της ενέργειας στο think tank RIE, κάνει λόγο για «πρωτοφανή» εμπλοκή της αμερικανικής κυβέρνησης, δεδομένου ότι οι ΗΠΑ δεν διαθέτουν κρατική πετρελαϊκή εταιρεία.

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, χαρακτήρισε τη συμφωνία «μεγάλη νίκη» για τη μείωση των τιμών καυσίμων στις ΗΠΑ. Ωστόσο, ειδικοί εκτιμούν ότι ενδέχεται να χρειαστεί χρόνος για να φανεί η επίδραση στα πρατήρια.

Οι μεγάλες αμερικανικές πετρελαϊκές εταιρείες απέφυγαν να σχολιάσουν τις ανακοινώσεις, ενώ διανομείς και διυλιστήρια έχουν προγραμματίσει συνάντηση με τον Ντόναλντ Τραμπ για να συζητήσουν τις τιμές των καυσίμων.

Μετά τη στρατιωτική επιχείρηση για την αιχμαλώτιση του προέδρου της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο τον Ιανουάριο, ο Τραμπ επιδιώκει την επανεκκίνηση της εκμετάλλευσης πετρελαίου και φυσικού αερίου στη χώρα υπό την καθοδήγησή του.

Ωστόσο, οι περισσότερες πετρελαϊκές εταιρείες, με εξαίρεση τη Chevron, εμφανίζονται επιφυλακτικές λόγω των μεγάλων επενδύσεων που απαιτούνται για την αποκατάσταση των εγκαταστάσεων στη Βενεζουέλα. Όπως εκτιμά ο αναλυτής Άντι Λίποου της Lipow Oil Associates, παραμένει αβέβαιο αν η συμφωνία θα διατηρηθεί μετά τον Τραμπ ή αν θα τροποποιηθεί ή ακυρωθεί, γεγονός που περιορίζει το επενδυτικό ενδιαφέρον.