Η ανασυγκρότηση του Έβρου προχωρά με ενισχυμένο σχεδιασμό και επέκταση των χρηματοδοτικών εργαλείων, σύμφωνα με δηλώσεις του υφυπουργού Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας και προέδρου της Επιτροπής Ανασυγκρότησης του Έβρου, Κώστα Κατσαφάδου. Απαντώντας σε πρόσφατα δημοσιεύματα, ο υφυπουργός υπογραμμίζει ότι το συνολικό αποτύπωμα ανάπτυξης για την περιοχή αυξάνεται σημαντικά.
Το Τοπικό Σχέδιο Ανάπτυξης, ύψους περίπου 3 δισ. ευρώ, υλοποιείται στην περιοχή με τη συνεργασία της αυτοδιοίκησης και των τοπικών κοινωνιών. Η Περιφερειακή Αρχή, οι δήμαρχοι και οι φορείς του Έβρου αναγνωρίζουν τη συστηματική προσέγγιση και την επιμονή στην υλοποίηση του σχεδιασμού.
Ο υφυπουργός διευκρινίζει πως «η συζήτηση που έχει προκύψει τις τελευταίες ημέρες δημιουργεί την εντύπωση ότι ο αρχικός σχεδιασμός εγκαταλείπεται ή αντικαθίσταται. Αυτό δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα». Η Επιτροπή Ανασυγκρότησης συνεχίζει το έργο της με τη συμμετοχή όλων των θεσμικών και παραγωγικών φορέων, ενώ κάθε εμπλεκόμενος υλοποιεί το τμήμα του σχεδιασμού που του αναλογεί.
Το κυβερνητικό σχέδιο για τον Έβρο βασίζεται στη συνεργασία και στον συντονισμό, με παράλληλη υλοποίηση επιμέρους δράσεων και σαφές χρονοδιάγραμμα. Όπως σημειώνεται, «δεν πρόκειται για ένα ευχολόγιο στα χαρτιά αλλά για συστηματική, ρεαλιστική προσπάθεια».
Το Σχέδιο Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης του Έβρου παρουσιάστηκε στην Ορεστιάδα στις 3 Οκτωβρίου 2024, παρουσία του πρωθυπουργού, ως το πρώτο Τοπικό Σχέδιο Ανάπτυξης της Εθνικής Στρατηγικής για την Περιφερειακή και Τοπική Ανάπτυξη, με προϋπολογισμό άνω των 2,83 δισ. ευρώ. Με τη διεύρυνση των χρηματοδοτικών εργαλείων, το συνολικό αναπτυξιακό αποτύπωμα για τον Έβρο (2021–2030) διαμορφώνεται σε άνω των 2,96 δισ. ευρώ, περιλαμβάνοντας:
* 2,5 δισ. ευρώ για το Τοπικό Σχέδιο Ανάπτυξης Έβρου – έργα και ενισχύσεις που υλοποιούνται ή βρίσκονται σε εξέλιξη.
* 309 εκατ. ευρώ για το πρόγραμμα έργων και μελετών της Ολοκληρωμένης Χωρικής Επένδυσης (ΟΧΕ) «ΕΒΡΟΣ-ΜΕΤΑ», με ενισχυμένους πόρους.
* 90 εκατ. ευρώ για το Σχέδιο Στήριξης και Αποκατάστασης, όπως «Νέο Δάσος» και «Evros Pass».
* 60 εκατ. ευρώ για ειδικά μέτρα πολιτικής σε στέγαση, οικογένεια, εργασία και εκπαίδευση.
Όπως διευκρινίζεται, το σχέδιο δομείται σε τρεις διακριτούς άξονες: μεγάλα έργα υποδομής, το πρόγραμμα «ΕΒΡΟΣ-ΜΕΤΑ» και τα μέτρα πολιτικής, με διαφορετικά χρηματοδοτικά εργαλεία. Καμία σύγκριση μεταξύ του συνολικού ύψους του σχεδίου και του προϋπολογισμού ενός μεμονωμένου εργαλείου δεν θεωρείται μεθοδολογικά έγκυρη.
Έμφαση δίνεται στο ότι η ΟΧΕ «ΕΒΡΟΣ-ΜΕΤΑ» αποτελεί τον δεύτερο άξονα του σχεδιασμού και ο προϋπολογισμός της αυξήθηκε σημαντικά, από 180 σε 309 εκατ. ευρώ. Στην ΟΧΕ δεν εντάσσονται έργα της κεντρικής κυβέρνησης που ήδη υλοποιούνται, ενώ συμπεριλαμβάνονται επιπλέον 30 εκατ. ευρώ που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός για αντιπλημμυρικά έργα.
Η ΟΧΕ καλύπτει το σύνολο των Δήμων Σουφλίου, Διδυμοτείχου, Ορεστιάδας και μέρος του Δήμου Αλεξανδρούπολης. Περιλαμβάνει οδικές, αρδευτικές και αντιπλημμυρικές υποδομές, κοινωνικές δομές και προγράμματα ενίσχυσης επιχειρήσεων, ενώ η διαχείριση γίνεται από τον περιφερειάρχη Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης.
Η ΟΧΕ λειτουργεί συμπληρωματικά προς τον μακροπρόθεσμο σχεδιασμό και δεν ακυρώνει τις προτάσεις του Σωματείου «Διάζωμα», η συμβολή του οποίου διατηρείται ενεργή.
«Ο σιδηρόδρομος δεν εξαιρέθηκε από κανένα σχέδιο», διευκρινίζεται. Η αναβάθμιση της σιδηροδρομικής γραμμής Αλεξανδρούπολη – Ορμένιο χρηματοδοτείται απευθείας από ευρωπαϊκούς πόρους μέσω του CEF, με προϋπολογισμό 892,8 εκατ. ευρώ, και βρίσκεται σε διαγωνιστική διαδικασία, με ανάδειξη αναδόχου έως το τέλος του 2026.
Ο προϋπολογισμός του σιδηροδρομικού έργου είναι σχεδόν τριπλάσιος της ΟΧΕ και η ένταξή του σε διαφορετικό χρηματοδοτικό εργαλείο διασφαλίζει την ανεξαρτησία της υλοποίησής του.
Σε όλο τον Έβρο υλοποιούνται εμβληματικά έργα υποδομών, παιδείας, υγείας και πολιτισμού, με συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα και πόρους. Ενδεικτικά, ολοκληρώθηκαν το FSRU Αλεξανδρούπολης (226,7 εκατ. ευρώ), το τεχνητό εμπόδιο Έβρου (181,7 εκατ. ευρώ), ενώ προχωρούν έργα στις φοιτητικές εστίες, οδικές και λιμενικές υποδομές, καθώς και στα δίκτυα φυσικού αερίου.
Στον τομέα της κοινωνικής συνοχής και της δημογραφικής ενίσχυσης, υλοποιούνται προγράμματα επανακατοίκησης, ενίσχυσης απασχόλησης και φορολογικά κίνητρα, όπως απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ και επιπλέον άδειες για δημοσίους υπαλλήλους.
Ταυτόχρονα, επεκτείνονται οι δομές πρόνοιας, με πλήρη κάλυψη voucher για ΚΔΑΠ, ανακαίνιση παιδικών σταθμών και επαναλειτουργία δομών που είχαν ανασταλεί.
Σύμφωνα με το Υπουργείο, το συνολικό σχέδιο όχι μόνο δεν συρρικνώθηκε αλλά διευρύνθηκε, με τις δεσμεύσεις να υλοποιούνται και να συμπληρώνονται με νέες δράσεις. Η επιτυχία αναγνωρίζεται από εκπροσώπους της αυτοδιοίκησης και της τοπικής οικονομίας.
Όπως τονίζεται, «η ανασυγκρότηση του Έβρου δεν είναι ένα στατικό σχέδιο ούτε μια θεωρητική άσκηση. Είναι μια ζωντανή, δυναμική διαδικασία που προσαρμόζεται στις πραγματικές ανάγκες της τοπικής κοινωνίας, εξασφαλίζοντας πόρους, ταχύτητα και διαφάνεια». Η Κυβέρνηση απαντά στην παραπληροφόρηση με συγκεκριμένα έργα και μετρήσιμα αποτελέσματα, διατηρώντας συνέπεια απέναντι στους πολίτες της περιοχής.