Στον πρωταγωνιστικό ρόλο της Ελλάδας στον Κάθετο Διάδρομο και στις νέες ενεργειακές συμφωνίες που επιτεύχθηκαν στο P-TEC, οι οποίες διαμορφώνουν το ενεργειακό τοπίο της περιοχής, αναφέρθηκε ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου κατά τη συζήτηση με θέμα «Advancing Energy Corridors in the Three Seas Region», που πραγματοποιήθηκε στην Κροατία.
Η συζήτηση διοργανώθηκε στο πλαίσιο του Οικονομικού Φόρουμ των Τριών Θαλασσών από τον υπουργό Ενέργειας των ΗΠΑ, Chris Wright, με τη συμμετοχή υπουργών από την Κροατία, την Πολωνία, τη Λιθουανία, τη Βουλγαρία, τη Μολδαβία, τη Λετονία και άλλες χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης. Παρόντες ήταν επίσης αξιωματούχοι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ανάμεσά τους η Γενική Διευθύντρια Ενέργειας, Ditte Juul Jørgensen.
Οι τέσσερις άξονες της ελληνικής τοποθέτησης
Ο κ. Παπασταύρου εστίασε σε τέσσερα βασικά σημεία. Πρώτον, ενημέρωσε τους ομολόγους του για τη συμφωνία που επιτεύχθηκε πρόσφατα μεταξύ των Διαχειριστών Συστημάτων Μεταφοράς της Ελλάδας, της Βουλγαρίας, της Ρουμανίας, της Μολδαβίας και της Ουκρανίας, με τη συνεργασία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Η συμφωνία αυτή σηματοδοτεί ένα ουσιαστικό βήμα ωρίμανσης για τον Κάθετο Διάδρομο.
Όπως τόνισε, η νέα συμφωνία εξασφαλίζει κανονιστική σαφήνεια, προβλέψιμα τιμολόγια και δυνατότητα μακροπρόθεσμων δεσμεύσεων δυναμικότητας, ενισχύοντας την εμπορική βιωσιμότητα του διαδρόμου. Το αποτέλεσμα είναι η μετάβαση από αποσπασματικές ροές σε ένα αξιόπιστο και χρηματοδοτήσιμο ενεργειακό δίκτυο που ενισχύει την ασφάλεια εφοδιασμού στην περιοχή.
Δεύτερον, ο υπουργός χαιρέτισε τις πρόσφατες συμφωνίες που υπογράφηκαν, μεταξύ αυτών τη 20ετή συνεργασία της AKTOR LNG USA με την αλβανική AlbGaz, καθώς και τη συμφωνία για τον αγωγό φυσικού αερίου της Νότιας Διασύνδεσης Βοσνίας-Κροατίας, χαρακτηρίζοντάς τες «αποφασιστικά βήματα που οδηγούν στην περαιτέρω ανεξαρτησία από το ρωσικό φυσικό αέριο».
Τρίτον, επισήμανε την ανάγκη η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να διασφαλίσει την τήρηση της απαγόρευσης παράκαμψης μέσω Turkstream και να ενισχύσει τη χρηματοδότηση έργων ενεργειακών υποδομών. Τόνισε ότι απαιτείται προσαρμογή του ρυθμιστικού πλαισίου, καθώς «οι υποδομές ακολουθούν το ρυθμιστικό πλαίσιο και οι επενδύσεις ακολουθούν τη βεβαιότητα».
Τέλος, προανήγγειλε επικείμενη συνάντηση με τη Σερβία και τη Βόρεια Μακεδονία, με στόχο την επιτάχυνση των έργων διασύνδεσης στο πλαίσιο του διευρυμένου Κάθετου 'Αξονα.
Η ελληνική παρουσία στη Σύνοδο των Τριών Θαλασσών
Την πρώτη ημέρα της Συνόδου, ο κ. Παπασταύρου συμμετείχε στο Οικονομικό Φόρουμ ως ομιλητής στο πάνελ «The Adriatic-Ionian Corridor», μαζί με ομολόγους του από την Κεντρική και Ανατολική Ευρώπη. Το μεσημέρι, έλαβε μέρος σε κλειστή συζήτηση με θέμα «Στροφή στην Ασία», μαζί με την υφυπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ, Allison Hooker, και τον πρόεδρο και διευθύνοντα σύμβουλο του Οργανισμού Εξωτερικού Εμπορίου της Ιαπωνίας, Isiguro Norihiko.
Το απόγευμα, είχε διμερή συνάντηση με τον υπουργό Οικονομικών Σχέσεων της Κροατίας, αρμόδιο για την ενέργεια, Ante Šušnjar, ενώ μαζί με τον υπουργό Ενέργειας των ΗΠΑ, Chris Wright, και τον υφυπουργό Εξωτερικών της Ελλάδας, Χάρη Θεοχάρη, συναντήθηκε με τον Πρόεδρο της Ελληνικής Δημοκρατίας, κ. Τασούλα.
Κατά την αποχώρησή του από την Κροατία, ο κ. Παπασταύρου αποτίμησε τη συμμετοχή της ελληνικής αντιπροσωπείας, δηλώνοντας: «Ολοκληρώθηκε η Σύνοδος της Πρωτοβουλίας των Τριών Θαλασσών. Αναδείχτηκε με ξεκάθαρο τρόπο ο πρωταγωνιστικός ρόλος που έχει η χώρα μας στην ενεργειακή ασφάλεια και ανεξαρτησία της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και των Δυτικών Βαλκανίων. Οι ενεργειακές συμφωνίες που υπεγράφησαν πέρυσι τον Νοέμβριο στην Ευρωπαϊκή Σύνοδο για την Ενέργεια στο P-TEC, αποτελούν τη ναυαρχίδα για την ενεργειακή ασφάλεια της περιοχής».