Τα συστατικά του ελαιολάδου και η επίδρασή τους στην ποιότητα του ύπνου αποτελούν αντικείμενο επιστημονικής έρευνας με αυξανόμενο ενδιαφέρον. Ο καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας, κ. Γιώργος Σακκάς, σε δήλωσή του στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων, αναφέρει ότι ενώ οι φαινολικές ενώσεις όπως η ελαιοκανθάλη παρουσιάζουν ελπιδοφόρες προοπτικές, τα μέχρι τώρα ευρήματα δεν συνιστούν αποδεδειγμένη θεραπεία για την αϋπνία. Η βασική πρόκληση παραμένει η μετάβαση από τη βιολογική υπόθεση στην κλινικά τεκμηριωμένη γνώση.
Οι πολυφαινόλες του ελαιολάδου, όπως η ελαιοκανθάλη, η ελαιασίνη και η υδροξυτυροσόλη, είναι φυσικές βιοδραστικές ενώσεις με αντιοξειδωτική και αντιφλεγμονώδη δράση. Σύμφωνα με τον κ. Σακκά, η ερευνητική προσπάθεια επικεντρώνεται στο αν οι ιδιότητες αυτές μπορούν να συνδεθούν με βελτίωση του ύπνου ή περιορισμό των αρνητικών συνεπειών του. Ωστόσο, επισημαίνεται ότι δεν περιέχουν όλα τα ελαιόλαδα τις ίδιες ποσότητες αυτών των ουσιών.
Αναφορικά με τα υπάρχοντα ευρήματα, ο κ. Σακκάς σημειώνει ότι δύο μελέτες που δημοσιεύθηκαν το 2023 και το 2025 εξέτασαν την επίδραση της ελαιοκανθάλης σε ποντίκια με χαρακτηριστικά νόσου Αλτσχάιμερ. Οι μελέτες κατέγραψαν μεταβολές σε δείκτες ύπνου, με τα αποτελέσματα να διαφέρουν ανάλογα με την ηλικία και τη δόση. Ωστόσο, η αξιολόγηση του ύπνου έγινε βάσει περιόδων ακινησίας και όχι με ηλεκτροεγκεφαλογράφημα, γεγονός που περιορίζει τη δυνατότητα εξαγωγής ασφαλών συμπερασμάτων για τον βαθύ ύπνο ή τη μεταφορά των αποτελεσμάτων σε ανθρώπους με αϋπνία.
Στο πεδίο των κλινικών δεδομένων, ο καθηγητής αναφέρεται στη μελέτη OleoMetS, στην οποία συμμετείχαν 102 ενήλικες με μεταβολικό σύνδρομο. Η μελέτη συνέκρινε, για διάστημα 12 εβδομάδων, ένα εκχύλισμα πλούσιο σε ελαιοκανθάλη και ελαιασίνη με εικονικό σκεύασμα και διαπιστώθηκε σημαντική μείωση της κόπωσης. Παρότι το ερωτηματολόγιο περιλάμβανε και στοιχεία σχετικά με τον ύπνο, το αποτέλεσμα δεν αρκεί για να τεκμηριώσει ξεχωριστή βελτίωση της ποιότητας του ύπνου.
Ο κ. Σακκάς επισημαίνει τη σημασία της διάκρισης μεταξύ καλύτερου ύπνου και λιγότερης κόπωσης. Όπως εξηγεί, κάποιος μπορεί να αισθάνεται περισσότερη ενέργεια χωρίς να έχουν αλλάξει οι νυχτερινές αφυπνίσεις του, ενώ μια αλλαγή στη διάρκεια του ύπνου δεν συνεπάγεται απαραίτητα καλύτερη ξεκούραση. Είναι απαραίτητες ξεχωριστές μετρήσεις για τον ύπνο, την κόπωση και τη λειτουργικότητα, καθώς και διαχωρισμός μεταξύ περιστασιακών δυσκολιών ύπνου και διαγνωσμένης αϋπνίας.
Σχετικά με τη λήψη ελαιολάδου πριν τον ύπνο, ο καθηγητής διευκρινίζει ότι δεν υπάρχουν επαρκή στοιχεία για συγκεκριμένες συστάσεις ως προς τη δοσολογία ή την ώρα λήψης. Υπογραμμίζει επίσης τη διαφορά μεταξύ της κατανάλωσης ελαιολάδου ως τρόφιμο και της χρήσης συμπυκνωμένων εκχυλισμάτων, σημειώνοντας ότι απαιτείται έλεγχος ασφάλειας για τα δεύτερα.
Για τα επόμενα βήματα της ερευνητικής του προσπάθειας, ο κ. Σακκάς αναφέρει πως σχεδιάζεται ελεγχόμενη κλινική μελέτη σε άτομα με επίμονες δυσκολίες ύπνου, με στόχο την αξιολόγηση συνδυασμού καθορισμένων πολυφαινολών ελαιολάδου σε σύγκριση με εικονικό σκεύασμα για οκτώ εβδομάδες.
Τέλος, ο καθηγητής τονίζει τη σημασία της σοβαρής ερευνητικής προσέγγισης, αποφεύγοντας τις υπερβολικές υποσχέσεις. Εφιστά την προσοχή στο κοινό να μην προχωρά σε αυτοθεραπεία με εκχυλίσματα ή διακοπή υπάρχουσας αγωγής, ενώ υπενθυμίζει ότι για τη χρόνια αϋπνία, η γνωσιακή-συμπεριφορική θεραπεία παραμένει η θεραπεία πρώτης επιλογής. Η έρευνα για τις πολυφαινόλες του ελαιολάδου μπορεί να προσφέρει νέες δυνατότητες, αρκεί να προηγούνται οι αποδείξεις των υποσχέσεων.