Το τρίπτυχο της ενεργειακής ασφάλειας, της ενοποίησης της ευρωπαϊκής αγοράς και του εκσυγχρονισμού των δημοσιονομικών εργαλείων της ΕΕ αποτέλεσε τον κεντρικό άξονα της ομιλίας της Προέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μέτσολα, κατά την Άτυπη Σύνοδο των Αρχηγών Κρατών και Κυβερνήσεων στη Λευκωσία.
Γεωπολιτική σταθερότητα και Ουκρανία
Η κ. Μέτσολα ξεκίνησε την παρέμβασή της με αναφορά στις τελευταίες εξελίξεις στην Ουκρανία, χαιρετίζοντας την υιοθέτηση του 20ού πακέτου κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Παράλληλα, τόνισε τη σημασία της εκταμίευσης του δανείου ύψους 90 δισ. ευρώ προς το Κίεβο, επισημαίνοντας ότι η απόφαση αυτή αποδεικνύει την ικανότητα της Ένωσης να διαχειρίζεται ταυτόχρονες κρίσεις.
Αναφορικά με τη Μέση Ανατολή, 17 ημέρες μετά την επίτευξη κατάπαυσης του πυρός, η Πρόεδρος του Σώματος σημείωσε ότι η κατάσταση παραμένει εύθραυστη, αλλά διαμορφώνονται προϋποθέσεις για διάλογο. Εξήρε τον ρόλο της Κυπριακής Προεδρίας και του Προέδρου Νίκου Χριστοδουλίδη, χαρακτηρίζοντας την Κύπρο «φάρο» και «γέφυρα» της Ευρώπης προς την περιοχή.
Η κ. Μέτσολα αναφέρθηκε επίσης στην ανάγκη προστασίας των δικαιωμάτων του ιρανικού λαού και της ελευθερίας των αντιφρονούντων, ενώ ζήτησε την πλήρη αποκατάσταση της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ, προτείνοντας την ενεργοποίηση του Άρθρου 42(7) στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής αμυντικής στρατηγικής.
Ενεργειακή πολιτική και δίκτυα
Στο πεδίο της ενέργειας, η Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου υποστήριξε την ανάγκη για προσωρινή και στοχευμένη ανακούφιση των πολιτών και των επιχειρήσεων από τις υψηλές τιμές ενέργειας. Επισήμανε ότι οι κανόνες αποθήκευσης φυσικού αερίου έχουν σταθεροποιήσει τις αγορές, ενώ η διαφοροποίηση του ενεργειακού μείγματος αποδίδει καρπούς στα κράτη-μέλη που επενδύουν σε ανανεώσιμες πηγές και πυρηνική ενέργεια.
Η κ. Μέτσολα ανακοίνωσε ότι το Κοινοβούλιο προχωρά τις εργασίες για το «πακέτο δικτύων», με στόχο τον εκσυγχρονισμό των ενεργειακών υποδομών και την υποστήριξη αποκεντρωμένων μορφών ενέργειας. Η νομοθετική διαδικασία αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός του δεύτερου εξαμήνου του έτους. Παράλληλα, εξέφρασε στήριξη στην πρωτοβουλία της Επιτροπής για τους μικρούς και προηγμένους αρθρωτούς αντιδραστήρες (SMRs).
Ενιαία αγορά και θεσμικός ρόλος
Αναφερόμενη στον οδικό χάρτη «Μία Ευρώπη, Μία Αγορά», η Πρόεδρος τόνισε ότι οι πολιτικές δεσμεύσεις πρέπει να μετατραπούν σε πράξεις. Υπογράμμισε ότι το Κοινοβούλιο θα ασκήσει πλήρως τον εποπτικό και δημοκρατικό του ρόλο, επισημαίνοντας πως οι 720 ευρωβουλευτές δεν θα λειτουργήσουν ως μηχανισμός τυπικής επικύρωσης αποφάσεων.
Ζήτησε από την Επιτροπή και το Συμβούλιο την έγκαιρη κατάθεση τεκμηριωμένων προτάσεων, ώστε να διασφαλιστεί η ποιότητα της νομοθετικής διαδικασίας. Οι προτεραιότητες του Σώματος, σύμφωνα με την κ. Μέτσολα, επικεντρώνονται στην άρση των εθνικών εμποδίων, την ψηφιοποίηση, τη στέγαση και την ενίσχυση της κοινωνικής διάστασης της ενιαίας αγοράς.
Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο
Κλείνοντας, η κ. Μέτσολα αναφέρθηκε στις διαπραγματεύσεις για τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ, ενημερώνοντας ότι η Επιτροπή Προϋπολογισμών έχει εγκρίνει τη διαπραγματευτική θέση του Κοινοβουλίου, η οποία θα τεθεί σε ψηφοφορία στην Ολομέλεια την επόμενη εβδομάδα.
Η Πρόεδρος υποστήριξε την ανάγκη για έναν προϋπολογισμό που θα ενισχύει την ανταγωνιστικότητα και την άμυνα, παραμένοντας ανοιχτός στην εισαγωγή νέων ιδίων πόρων. Προειδοποίησε ότι ο τρέχων προϋπολογισμός έχει εξαντλήσει τα όριά του, τονίζοντας πως η αποπληρωμή του NextGenerationEU δεν πρέπει να επιβαρύνει τις μελλοντικές γενιές ούτε να περιορίσει τις φιλοδοξίες της Ένωσης.
«Η Ευρώπη δεν μπορεί να εισέλθει σε μια νέα εποχή με εργαλεία του παρελθόντος», κατέληξε η κ. Μέτσολα, ζητώντας ένα σύγχρονο και αποτελεσματικό δημοσιονομικό πλαίσιο.