Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται αντιμέτωπη με έντονες πιέσεις για την ενεργοποίηση του «Μηχανισμού Αποτροπής Μέτρων Εξαναγκασμού» (Anti-Coercion Instrument), ως απάντηση στις δασμολογικές απειλές του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, προς Ευρωπαίους συμμάχους με αφορμή τη Γροιλανδία.
Ο Τραμπ ανακοίνωσε την πρόθεσή του να επιβάλει διαδοχικά αυξανόμενους δασμούς στα κράτη μέλη της ΕΕ Δανία, Σουηδία, Γαλλία, Γερμανία, Ολλανδία και Φινλανδία, καθώς και στη Βρετανία και τη Νορβηγία, μέχρι να επιτραπεί στις ΗΠΑ η αγορά της Γροιλανδίας. Η κίνηση αυτή εντείνει τη διαμάχη για το μέλλον της αρκτικής νήσου.
Οι χώρες που ήδη υπόκεινται σε δασμούς 10% και 15% έχουν αποστείλει περιορισμένο αριθμό στρατιωτικού προσωπικού στη Γροιλανδία.
Η Κύπρος, η οποία ασκεί την εκ περιτροπής προεδρία της ΕΕ, συγκάλεσε έκτακτη συνεδρίαση των πρεσβευτών στις Βρυξέλλες, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, με έναρξη στις 18:00 ώρα Ελλάδας.
Πηγή προσκείμενη στον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν ανέφερε ότι ο ίδιος επιδιώκει συντονισμένη ευρωπαϊκή απάντηση και πιέζει για την ενεργοποίηση του Μηχανισμού Αποτροπής Μέτρων Εξαναγκασμού. Το εργαλείο αυτό θα μπορούσε να περιορίσει την πρόσβαση των ΗΠΑ σε δημόσιους διαγωνισμούς ή το εμπόριο υπηρεσιών όπου οι ΗΠΑ εμφανίζουν πλεόνασμα έναντι της ΕΕ.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκαν δηλώσεις του Μπερντ Λάνγκε, προέδρου της Επιτροπής Εμπορίου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, και της Βάλερι Χαγιέ, επικεφαλής της ομάδας Renew Europe, όπως και της Ένωσης Μηχανικών της Γερμανίας.
Ωστόσο, ορισμένοι Ευρωπαίοι διπλωμάτες εκτιμούν πως δεν είναι η κατάλληλη στιγμή για περαιτέρω κλιμάκωση.
Η πρωθυπουργός της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι, στενή σύμμαχος του Τραμπ, χαρακτήρισε τις απειλές για δασμούς «σφάλμα». Σε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Τραμπ, του μετέφερε τη θέση της και σκοπεύει να συνομιλήσει με άλλους Ευρωπαίους ηγέτες. Η Ιταλία δεν έχει στείλει στρατιωτικές δυνάμεις στη Γροιλανδία.
Παράλληλα, ο υπουργός Εξωτερικών της Δανίας ξεκίνησε διπλωματική περιοδεία σε Νορβηγία, Βρετανία και Σουηδία, με στόχο την ενίσχυση του ρόλου του ΝΑΤΟ στην ασφάλεια της Γροιλανδίας. Ο Λαρς Λόκε Ράσμουσεν επισκέπτεται το Όσλο, το Λονδίνο και τη Στοκχόλμη εντός της εβδομάδας.
Η υπουργός Πολιτισμού της Βρετανίας, Λίζα Νάντι, τόνισε ότι οι σύμμαχοι πρέπει να συνεργαστούν με τις ΗΠΑ για την επίλυση της διαμάχης, υπογραμμίζοντας πως «η θέση μας για τη Γροιλανδία είναι αδιαπραγμάτευτη… Αποτελεί συλλογικό μας συμφέρον να εργαστούμε από κοινού και να μην ξεκινήσουμε έναν πόλεμο δηλώσεων».
Οι δασμολογικές απειλές ενδέχεται να επηρεάσουν τις εμπορικές συμφωνίες που υπεγράφησαν πρόσφατα μεταξύ ΗΠΑ-Βρετανίας και ΗΠΑ-ΕΕ. Σύμφωνα με το Reuters, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξετάζει το ενδεχόμενο να «παγώσει» τις διαδικασίες για τη συμφωνία ΕΕ-ΗΠΑ, με την προγραμματισμένη ψηφοφορία για την άρση ευρωπαϊκών δασμών να τίθεται υπό αμφισβήτηση.
Η απειλή Τραμπ διατυπώθηκε τη στιγμή που η ΕΕ υπέγραφε τη μεγαλύτερη συμφωνία ελεύθερου εμπορίου στην ιστορία της με το μπλοκ Mercosur στην Παραγουάη. Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν τόνισε πως η συμφωνία στέλνει ισχυρό μήνυμα διεθνώς, επισημαίνοντας: «Επιλέγουμε το δίκαιο εμπόριο από τους δασμούς. Επιλέγουμε μια παραγωγική, μακροπρόθεσμη συνεργασία έναντι της απομόνωσης».