Δίκοπο μαχαίρι αποτελεί η τεχνολογική εξέλιξη για το χρηματοπιστωτικό σύστημα, καθότι αφενός προσφέρει σημαντικά οφέλη, ταχύτερες διαδικασίες και καινοτόμα προϊόντα, ωστόσο παράλληλα αυξάνει την έκθεση σε κινδύνους από τη χρήση νέων τεχνολογιών και την εξάρτηση από τεχνολογικούς παρόχους.
Ως αποτέλεσμα, ο ψηφιακός μετασχηματισμός ενισχύει σημαντικά την επιχειρησιακή αποτελεσματικότητα των τραπεζών, όμως καθιστά τους οργανισμούς πιο ευάλωτους σε κυβερνοεπιθέσεις και σε πιθανές λειτουργικές διαταραχές, υπογραμμίζει η Τράπεζα της Ελλάδος στην Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας.
Το εν λόγω ζήτημα ανέδειξε και ο Βασίλης Κουτεντάκης, Executive General Manager, Head of Retail Banking & Distribution Networks της Τράπεζας Πειραιώς στο Athens Mastercard Innovation Forum 2026, αναφέροντας χαρακτηριστικά πως «όσο περισσότερο ψηφιοποιούνται και αυτοματοποιούνται οι συναλλαγές, η διατήρηση της ασφάλειας γίνεται πιο δύσκολη».
Αυτό δεν σημαίνει πως πρέπει να περιοριστεί η ψηφιοποίηση, αλλά ότι χρειάζεται διαρκής επιφυλακή, αφενός για να αποτρέπονται οι κυβερνοεπιθέσεις και οι απάτες, αλλά και για να διατηρηθεί η εμπιστοσύνη των πολιτών προς τις τράπεζες. «Οι συναλλαγές που έχουν ασφάλεια και εμπιστοσύνη είναι απαραίτητες για να προχωρήσουμε μπροστά», κατέληξε.
Η πρόσφατη «περιπέτεια» της Revolut αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα, καθώς την Τρίτη 20 Οκτωβρίου η neobank αντιμετώπισε δυσλειτουργίες που συνδέονταν με τη διακοπή στη λειτουργία του Google Cloud.
Αν και επηρεάστηκαν μόνο οι υπηρεσίες, διατηρώντας ασφαλή τα χρήματα και τα δεδομένα των πελατών, το περιστατικό αναδεικνύει πως ο χρηματοπιστωτικός κλάδος είναι εξαρτημένος από εξωτερικούς παρόχους τεχνολογίας, οι οποίοι υποστηρίζουν κρίσιμες τραπεζικές λειτουργίες.
Τι λέει η ΤτΕ για τους κινδύνους της ψηφιακής μετάβασης
Αναφερόμενη στους κινδύνους του χρηματοπιστωτικού τομέα, η ΤτΕ υπογραμμίζει πως η εξέλιξη της τεχνολογίας και η πολυπλοκότητα των διασυνδεδεμένων συστημάτων μπορεί να μετατρέψει ένα μεμονωμένο λειτουργικό συμβάν σε αλυσιδωτή διαταραχή με συστημικές επιπτώσεις, απειλώντας την οικονομική σταθερότητα και τη φήμη των τραπεζών.
Επιπλέον, οι γεωπολιτικές εντάσεις αυξάνουν τις πιθανότητες για στοχευμένες επιθέσεις σε τραπεζικές υποδομές, οι οποίες παραμένουν στο στόχαστρο οργανωμένων ομάδων κυβερνοεγκλήματος, λόγω του μεγάλου όγκου ευαίσθητων και οικονομικών δεδομένων που διαχειρίζονται.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΤτΕ, ο αριθμός και η πολυπλοκότητα τέτοιων επιθέσεων έχουν αυξηθεί τα τελευταία έτη, οδηγώντας όχι μόνο σε απώλεια χρημάτων αλλά και στην απώλεια της εμπιστοσύνης των πελατών προς το χρηματοπιστωτικό σύστημα εν γένει.
Πάντως, αξίζει να αναφερθεί πως όσες κυβερνοεπιθέσεις πραγματοποιήθηκαν το 2026 αντιμετωπίστηκαν επαρκώς από τις υποδομές ασφάλειας των ελληνικών τραπεζών, χωρίς σημαντικές επιπτώσεις στα συστήματα που υποστηρίζουν τις κρίσιμες λειτουργίες τους.
Πώς οι τράπεζες επενδύουν στην ασφάλεια
Τα τελευταία χρόνια, οι ελληνικές τράπεζες έχουν προχωρήσει σε σημαντικές επενδύσεις γύρω από τον ψηφιακό μετασχηματισμό και την ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης στις λειτουργίες τους, προκειμένου να θωρακίσουν το πλαίσιο διαχείρισης λειτουργικού κινδύνου, αλλά και να αυξήσουν την παραγωγικότητα, να μειώσουν τα λειτουργικά κόστη και να προσφέρουν ακόμη πιο εξατομικευμένη εξυπηρέτηση και προϊόντα στους πελάτες τους.
Ενδεικτικό είναι πως οι εγχώριες τράπεζες επενδύουν δισεκατομμύρια ευρώ στην ψηφιακή και τεχνολογική ανάπτυξη, κάτι που αγκαλιάζουν και οι καταναλωτές καθώς πάνω από το 96% των τραπεζικών συναλλαγών πραγματοποιείται με ψηφιακά δίκτυα και μέσω e-banking, με τις συναλλαγές στα ταμεία να υποχωρούν σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα.
Εντούτοις, το νέο τοπίο κινδύνων καθιστά επιτακτική την διαρκή αναβάθμιση της λειτουργικής ανθεκτικότητας των τραπεζών, τονίζει η έκθεση της ΤτΕ.
Eurobank
Το μεγαλύτερο τεχνολογικό επενδυτικό πρόγραμμα στην ιστορία του Ομίλου υλοποιεί η Eurobank την περίοδο 2025-2028, καθώς θα κατευθύνει 1 δισ. ευρώ προς την αναβάθμιση του mobile app και τον εμπλουτισμό του με νέα προϊόντα και υπηρεσίες. Από το συνολικό ποσό, τα 250 εκατ. ευρώ επενδύθηκαν το 2025, ενώ τα υπόλοιπα 750 εκατ. αφορούν στην τρέχουσα τριετία.
Σύμφωνα με τα όσα έχει δηλώσει η διοίκηση, οι επενδύσεις που προγραμματίζει στις ψηφιακές υποδομές της πρόκειται να αυξήσουν την παραγωγικότητα, με τον δείκτη κόστους προς έσοδα να αναμένεται πως θα μειωθεί στο 35% έως το 2028.
Οι επενδύσεις του τετραετούς πλάνου θα κατευθυνθούν σε τεχνητή νοημοσύνη, νέες ψηφιακές δυνατότητες, σύγχρονες υποδομές, cloud τεχνολογίες και δεδομένα, με στόχο να προσφέρουν εξατομικευμένη εμπειρία εξυπηρέτησης σε κάθε πελάτη, χωρίς να περιθωριοποιεί τον ανθρώπινο παράγοντα.
Ακόμη, κάποια από τα έργα που θα πραγματοποιηθούν αφορούν στην αναβάθμιση της ψηφιακής πλατφόρμας για ιδιώτες και επιχειρήσεις σε Ελλάδα και Βουλγαρία, στον εκσυγχρονισμό της βασικής IT πλατφόρμας στην Ελλάδα και στην ολοκλήρωση του κύκλου λειτουργικής ενοποίησης στην Κύπρο, που βρίσκεται σε εξέλιξη και αναμένεται να ολοκληρωθεί το πρώτο τρίμηνο του 2027.
Εθνική Τράπεζα
Το μεγαλύτερο επενδυτικό έργο πληροφορικής που έχει πραγματοποιήσει ποτέ ελληνική τράπεζα ολοκλήρωσε η Εθνική Τράπεζα, έχοντας κατευθύνει την τελευταία πενταετία 1,3 δισ. ευρώ σε τεχνολογικές επενδύσεις και υπηρεσίες ψηφιακής τραπεζικής.
Όπως έχει αναφέρει ο Διευθύνων Σύμβουλος Παύλος Μυλωνάς, η μετάβαση στις ψηφιακές υπηρεσίες έχει ήδη εξοικονομήσει πάνω από 150 εκατ. ευρώ από τη μείωση του κόστους, καθώς επέτρεψε στην τράπεζα να περιορίσει σημαντικά το δίκτυο καταστημάτων. Αντιστοίχως, μόνο από την υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης η τράπεζα θα έχει όφελος 20 εκατ. ευρώ για το 2026, ποσό που θα αυξηθεί περαιτέρω τα επόμενα χρόνια.
Στο ίδιο πλαίσιο, η ολοκλήρωση του νέου core banking system μειώνει αισθητά το λειτουργικό κόστος συντήρησης, τον χρόνο ανάπτυξης νέων λειτουργιών και εισαγωγής νέων προϊόντων και υπηρεσιών, ενώ καθιστά τα συστήματα της τράπεζας πιο ανθεκτικά στην υψηλή επισκεψιμότητα και τους νέους κινδύνους.
Συνολικά, οι επενδύσεις της Εθνικής Τράπεζας σε τεχνολογία και ψηφιακές υποδομές έχουν φέρει ήδη απτά αποτελέσματα στην παραγωγικότητα, την εμπορική αποτελεσματικότητα, τις ψηφιακές δυνατότητες, καθώς και την προστασία έναντι των κινδύνων του κυβερνοχώρου.
Τράπεζα Πειραιώς
Ένας από τους τρεις βασικούς πυλώνες της Τράπεζας Πειραιώς είναι η ψηφιακή και τεχνολογική ανάπτυξη, με σκοπό να ενισχυθεί η λειτουργική αποτελεσματικότητα. Έτσι, το 65% από τα 850 εκατ. ευρώ που συνολικά έχει προγραμματίσει να επενδύσει σε βάθος πενταετίας θα κατευθυνθούν προς τα εκεί, δηλαδή περίπου 550 εκατ. ευρώ.
Ενδεικτικά, το Piraeus app ανασχεδιάστηκε πλήρως, λαμβάνοντας υπόψη την εμπειρία χρήστη, με νέο περιβάλλον πλοήγησης, προσωποποιημένη αρχική οθόνη και ταχύτερη πρόσβαση στις βασικές λειτουργίες.
Οι κινήσεις αυτές ενισχύουν την αποδοτικότητα, προσφέρουν νέα ψηφιακά προϊόντα και δυνατότητες αναβαθμίζοντας την εμπειρία του πελάτη και βελτιώνουν την ποιότητα των διοικητικών και επιχειρησιακών αποφάσεων.
Ως Όμιλος, η Πειραιώς έχει επενδύσει και στη δημιουργία της Snappi, της πρώτης ελληνικής neobank με άδεια από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, η οποία πρόσφατα «έσπασε» το φράγμα των 100.000 πελατών και φιλοδοξεί να ανταγωνιστεί τη Revolut, αλλά και να αποτελέσει τη βάση ώστε ο Όμιλος να βγει εκτός της ελληνικής αγοράς.
Αξίζει να σημειωθεί πως όλες οι επενδύσεις και οι δαπάνες για επιχειρηματική ανάπτυξη πραγματοποιούνται διατηρώντας παράλληλα τον δείκτη κόστους προς έσοδα σε περίπου 30% κατά μέσο όρο σε όλη την περίοδο.
Alpha Bank
Στόχος της Alpha Bank είναι να γίνει μια AI-first τράπεζα, δηλαδή να χρησιμοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη ως βασική πλατφόρμα λειτουργίας και όχι απλώς βοηθητικά.
Για να το πετύχει αυτό, έχει ψηφιοποιήσει το 100% των καθημερινών συναλλαγών της, με το το 98% των συναλλαγών γίνεται πλέον εκτός καταστημάτων, ενώ πάνω από 30% των πωλήσεων νέων προϊόντων γίνεται από ψηφιακά κανάλια. Επιπλέον, τέσσερα από τα πέντε καταναλωτικά δάνεια χορηγούνται ηλεκτρονικά.
Μέσα από αυτές τις επενδύσεις, η Alpha Bank επιδιώκει να μειώσει την απόσταση από τις neobanks και να διατηρήσει την ανταγωνιστικότητά της, καθώς η διοίκηση έχει αναγνωρίσει ότι πλέον δεν ανταγωνίζεται μόνο τις παραδοσιακές ελληνικές τράπεζες, αλλά και τους διεθνείς παίκτες, οι οποίοι συχνά προσφέρουν πιο γρήγορες, απλές και φιλικές ψηφιακές υπηρεσίες.
Το 2025, η Alpha Bank ενίσχυσε σημαντικά τα ψηφιακά της κανάλια, αυξάνοντας τις πωλήσεις και τις συναλλαγές μέσω e-banking.
Ως αποτέλεσμα, οι συναλλαγές μέσω εφαρμογής αυξήθηκαν κατά 27% σε ετήσια βάση, ενώ οι ψηφιακές πωλήσεις κατά 32%, αποτελώντας το 31% των συνολικών πωλήσεων. Παράλληλα, τέσσερις στους πέντε πελάτες της Alpha Bank πήραν το καταναλωτικό τους δάνειο μέσω e-banking.
CrediaBank
Το πρόγραμμα ψηφιακού μετασχηματισμού που υλοποιεί η CrediaBank ανέρχεται σε 60 εκατ. ευρώ σε βάθος τριετίας, με στόχο τη βελτίωση της εμπειρίας των πελατών σε όλα τα κανάλια, αναβαθμίζοντας παράλληλα την διεπαφή με τον πελάτη και βελτιώνοντας τις εσωτερικές διαδικασίες, προκειμένου η παραγωγικότητα και η αποδοτικότητα να ενισχυθούν.
Οι εργασίες έχουν ήδη ξεκινήσει και, σύμφωνα με τη διοίκηση, τα πρώτα αποτελέσματα αναμένονται στο τέταρτο τρίμηνο του τρέχοντος έτους.
Η Διευθύνουσα Σύμβουλος Ελένη Βρεττού ανέφερε πρόσφατα πως ο ο δείκτης κόστους προς έσοδα σε επαναλαμβανόμενη βάση βελτιώθηκε κατά 770 μονάδες βάσης σε σύγκριση με την προηγούμενη χρονιά, υπογραμμίζοντας πως τα πρώτα σημάδια της μεταμόρφωσης είναι απτά.