Στη νέα έκθεση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την Τεχνητή Νοημοσύνη (Τ.Ν.), όπου ο Μανώλης Κ. Κεφαλογιάννης είναι γενικός εισηγητής με θέμα τις «Θεσμικές πτυχές της Τ.Ν. στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ολοκλήρωσης», προτείνεται η ανάληψη πρωτοβουλίας από την Ευρωπαϊκή Ένωση για τη σύναψη Διεθνούς Σύμβασης για την Τεχνητή Νοημοσύνη, υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών.
Η προτεινόμενη διεθνής σύμβαση στοχεύει στη θέσπιση κοινών κανόνων ασφάλειας, ενιαίων προτύπων αξιολόγησης για τα πιο ισχυρά μοντέλα, καθώς και στη δημιουργία μηχανισμών έγκαιρης προειδοποίησης. Παράλληλα, δίνεται έμφαση στη διαφάνεια κατά την ανάπτυξη αυτών των μοντέλων και στην ενίσχυση της διεθνούς συνεργασίας για την αντιμετώπιση κυβερνοεπιθέσεων σε κράτη, υποδομές, διεθνείς οργανισμούς και επιχειρήσεις.
Για πρώτη φορά, ένα προηγμένο μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης κατάφερε αυτόνομα να αποκτήσει πρόσβαση στο διαδίκτυο και να πραγματοποιήσει πραγματική κυβερνοεπίθεση, παρακάμπτοντας τα όρια του απομονωμένου ψηφιακού περιβάλλοντος δοκιμών του.
Το πρόσφατο περιστατικό κυβερνοασφαλείας μεταξύ της OpenAI και της πλατφόρμας Hugging Face αποτελεί ηχηρή προειδοποίηση και επιβεβαιώνει την ανάγκη για διεθνή συντονισμό. Ευτυχώς, το περιστατικό αντιμετωπίστηκε άμεσα και αποτελεσματικά.
Το μήνυμα είναι σαφές: οι δυνατότητες της Τεχνητής Νοημοσύνης εξελίσσονται ταχύτερα από τους θεσμούς και τους κανόνες που καλούνται να τις ελέγξουν.
Αυτό το γεγονός θυμίζει το βασικό δίδαγμα της πανδημίας COVID-19, καθώς όταν ένας κίνδυνος ξεφεύγει από το ελεγχόμενο περιβάλλον, οι συνέπειές του δεν περιορίζονται τοπικά αλλά αποκτούν διεθνείς διαστάσεις, απαιτώντας συλλογική απάντηση.
Το ίδιο ισχύει πλέον και για την Τεχνητή Νοημοσύνη. Ένα μοντέλο που «δραπετεύει» από το περιβάλλον δοκιμών του δεν αποτελεί μόνο τεχνολογικό ζήτημα, αλλά κυρίως θέμα διεθνούς ασφάλειας.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έκανε το πρώτο αποφασιστικό βήμα με την υιοθέτηση του AI Act, του πρώτου ολοκληρωμένου και δεσμευτικού νομοθετικού πλαισίου παγκοσμίως για τη ρύθμιση της Τεχνητής Νοημοσύνης, εισάγοντας κανόνες διαφάνειας, λογοδοσίας και αξιολόγησης κινδύνου για τα προηγμένα συστήματα Τ.Ν.
Ωστόσο, η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν γνωρίζει σύνορα και οι κυβερνοαπειλές δεν σταματούν στα εξωτερικά όρια της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ούτε μπορούν να αντιμετωπιστούν μόνο με ευρωπαϊκή νομοθεσία.
Δεν είναι τυχαίο ότι προσωπικότητες όπως ο νομπελίστας Demis Hassabis, πατέρας της AlphaFold και συνιδρυτής της Google DeepMind, και ο Sam Altman, διευθύνων σύμβουλος της OpenAI, έχουν επανειλημμένα επισημάνει την ανάγκη διεθνούς διακυβέρνησης για την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Όσο ισχυρότερη γίνεται η τεχνολογία, τόσο μεγαλώνει και η ευθύνη της διεθνούς κοινότητας να θέσει κοινούς κανόνες.
Η Ευρώπη καλείται να διαμορφώσει και όχι απλώς να ακολουθεί τις εξελίξεις, αναλαμβάνοντας ηγετικό ρόλο στη διαμόρφωση μιας διεθνούς αρχιτεκτονικής διακυβέρνησης της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης, η ασφάλεια δεν αποτελεί εθνική υπόθεση, αλλά παγκόσμιο δημόσιο αγαθό που πρέπει να προστατευθεί με τη θέσπιση μιας Διεθνούς Σύμβασης.