Μια ιδιαίτερα δύσκολη εξίσωση καλείται να λύσει η ΡΑΑΕΥ, καθώς η πρόταση της Enaon EDA, θυγατρικής του ιταλικού ομίλου Italgas, για τα τιμολόγια διανομής φυσικού αερίου της περιόδου 2027-2030 έχει ανοίξει νέο μέτωπο αντιπαράθεσης στην αγορά.
Στον πυρήνα της διαφωνίας βρίσκεται η προτεινόμενη μεσοσταθμική αύξηση κατά 35,4% στις χρεώσεις διανομής για οικιακούς και εμπορικούς καταναλωτές, σε σύγκριση με το 2026, αναπροσαρμογή που, εφόσον εγκριθεί, θα επιβαρύνει τους λογαριασμούς φυσικού αερίου σε μια περίοδο κατά την οποία η ακρίβεια πιέζει νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Γιατί το κόστος κεφαλαίου επηρεάζει τους λογαριασμούς
Στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης βρίσκεται η πρόταση της Enaon EDA για αύξηση του Μεσοσταθμικού Κόστους Κεφαλαίου (WACC) από 8,38% σε 8,70% κατά τη νέα ρυθμιστική περίοδο 2027-2030. Πρόκειται για έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες στον υπολογισμό των εσόδων της εταιρείας, καθώς καθορίζει ουσιαστικά την επιτρεπόμενη απόδοση των κεφαλαίων που έχουν τοποθετηθεί στο δίκτυο διανομής φυσικού αερίου.
Με απλά λόγια, το WACC αποτελεί το ποσοστό απόδοσης που αναγνωρίζει η Ρυθμιστική Αρχή στα επενδεδυμένα κεφάλαια του Διαχειριστή. Επειδή η διανομή φυσικού αερίου αποτελεί ρυθμιζόμενη δραστηριότητα, στην οποία ο καταναλωτής δεν έχει τη δυνατότητα να επιλέξει ανταγωνιστικό δίκτυο, τα έσοδα του Διαχειριστή δεν καθορίζονται ελεύθερα από την αγορά, αλλά βάσει συγκεκριμένης μεθοδολογίας που εγκρίνει η ΡΑΑΕΥ.
Η σημασία του συγκεκριμένου συντελεστή είναι μεγάλη, καθώς όσο υψηλότερη είναι η αναγνωριζόμενη απόδοση, τόσο μεγαλύτερο είναι το ποσό που δικαιούται να εισπράξει η εταιρεία για την αμοιβή των επενδύσεών της. Και επειδή τα έσοδα αυτά ανακτώνται κυρίως μέσω των χρεώσεων διανομής, το ύψος του WACC επηρεάζει τελικά τους λογαριασμούς των καταναλωτών.
Η συζήτηση αποκτά πρόσθετο ενδιαφέρον από τη σύγκριση με την ιταλική αγορά, όπου δραστηριοποιείται η μητρική εταιρεία της Enaon, η Italgas. Σύμφωνα με τα στοιχεία της τελευταίας, το εγκεκριμένο WACC για τη διανομή φυσικού αερίου στην Ιταλία διαμορφώθηκε στο 5,9% για το 2025 και το 2026, σημαντικά χαμηλότερα από το 8,70% που προτείνεται στην Ελλάδα.
Ο Ελληνικός Σύνδεσμος Προμηθευτών Ενέργειας (ΕΣΠΕΝ) με παρέμβασή του ζήτησε να εξεταστούν τόσο οι παραδοχές του υπολογισμού όσο και το κατά πόσο ο επενδυτικός κίνδυνος δικαιολογεί το συγκεκριμένο ποσοστό.
Από την πλευρά της, η εταιρεία συνδέει την προτεινόμενη απόδοση με την ανάγκη χρηματοδότησης ενός εκτεταμένου επενδυτικού προγράμματος. Όπως υποστηρίζει, η ανάπτυξη και ο εκσυγχρονισμός των δικτύων προϋποθέτουν σταθερό ρυθμιστικό περιβάλλον και δυνατότητα προσέλκυσης κεφαλαίων με ανταγωνιστικούς όρους.
Το κρίσιμο ζήτημα για τη ΡΑΑΕΥ είναι να προσδιορίσει ποια απόδοση επαρκεί ώστε να χρηματοδοτούνται οι αναγκαίες επενδύσεις, χωρίς οι καταναλωτές να καλούνται να καταβάλλουν υψηλότερο τίμημα από εκείνο που δικαιολογούν οι πραγματικές συνθήκες της αγοράς.
Η μεταφορά επιπλέον κόστους στους καταναλωτές
Εξίσου σημαντική παράμετρος της πρότασης είναι η ενσωμάτωση περίπου 180 εκατ. ευρώ από υποανακτηθέντα έσοδα προηγούμενων ετών στον υπολογισμό των νέων τιμολογίων διανομής.
Πρόκειται για ποσό που, σύμφωνα με την παρέμβαση του ΕΣΠΕΝ, επιβαρύνει το απαιτούμενο έσοδο της περιόδου 2027-2030, συμβάλλοντας στην αύξηση των χρεώσεων.
Ουσιαστικά, οι καταναλωτές της νέας ρυθμιστικής περιόδου ενδέχεται να επιβαρυνθούν όχι μόνο με το κόστος λειτουργίας και ανάπτυξης των δικτύων από το 2027 και μετά, αλλά και με οικονομικές εκκρεμότητες που δημιουργήθηκαν κατά τα προηγούμενα χρόνια.
Στον βαθμό που το ρυθμιστικό πλαίσιο επιτρέπει την ανάκτηση των σχετικών εσόδων, το οικονομικό βάρος μπορεί να μεταφερθεί στους υφιστάμενους καταναλωτές. Έτσι, εκείνοι που χρησιμοποιούν ήδη το δίκτυο καλούνται ενδεχομένως να συνεισφέρουν και στην κάλυψη κόστους που είχε υπολογιστεί ότι θα επιμεριζόταν σε μεγαλύτερο αριθμό πελατών.
Επενδύσεις 700 εκατ. ευρώ και 269.000 νέες συνδέσεις
Το επενδυτικό σχέδιο της Enaon προβλέπει δαπάνες περίπου 700 εκατ. ευρώ για την πενταετία 2027-2031. Η εταιρεία σχεδιάζει νέες επεκτάσεις δικτύων διανομής, ενίσχυση των υποδομών σε περιοχές όπου ήδη υπάρχει παρουσία φυσικού αερίου, ψηφιοποίηση των λειτουργιών και τεχνολογική αναβάθμιση των εγκαταστάσεων.
Οι επενδύσεις αυτές συνδέονται με έναν φιλόδοξο στόχο ανάπτυξης της πελατειακής βάσης, καθώς στο επιχειρησιακό σχέδιο προβλέπονται περίπου 269.000 νέες συνδέσεις.
Η λογική του σχεδιασμού είναι ότι η επέκταση του δικτύου θα δημιουργήσει νέες δυνατότητες κατανάλωσης, ενώ η αύξηση των συνδεδεμένων χρηστών θα επιτρέψει τον επιμερισμό του κόστους σε μεγαλύτερο αριθμό νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Η εταιρεία προτείνει επίσης την πλήρη απαλλαγή των μη βιομηχανικών καταναλωτών από τα τέλη σύνδεσης, επιδιώκοντας να καταστήσει οικονομικά ελκυστικότερη τη σύνδεση με το δίκτυο.
Ωστόσο, η απαλλαγή από μια άμεση χρέωση σύνδεσης δεν συνεπάγεται ότι το αντίστοιχο κόστος εξαφανίζεται, καθώς θα πρέπει να ανακτηθεί μέσω των μελλοντικών τιμολογίων.
Από την πλευρά του ο ΕΣΠΕΝ υποστηρίζει ότι πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στην καλύτερη αξιοποίηση των ήδη κατασκευασμένων δικτύων, μέσω περισσότερων συνδέσεων στις περιοχές όπου υπάρχουν υποδομές, αντί να προχωρούν εκτεταμένες επεκτάσεις χωρίς επαρκώς τεκμηριωμένη εμπορική ζήτηση.
Πόσο θα αυξηθούν οι λογαριασμοί για τα νοικοκυριά
Σύμφωνα με εκτιμήσεις, η πρόσθετη επιβάρυνση για έναν τυπικό οικιακό καταναλωτή υπολογίζεται περίπου σε 3,30 ευρώ τον μήνα, ποσό που αντιστοιχεί σε σχεδόν 40 ευρώ ετησίως.
Η εκτίμηση αυτή δεν αποτελεί ενιαία επιβάρυνση για όλους τους χρήστες, καθώς το τελικό ποσό εξαρτάται από την ετήσια κατανάλωση, τα χαρακτηριστικά της παροχής και τη διάρθρωση των χρεώσεων.
Είναι επίσης σημαντικό να διευκρινιστεί ότι η προτεινόμενη μεσοσταθμική αύξηση κατά 35,4% αφορά τη χρέωση διανομής και όχι το σύνολο του λογαριασμού φυσικού αερίου. Ο τελικός λογαριασμός περιλαμβάνει επιπλέον το κόστος προμήθειας της ενέργειας, άλλες προβλεπόμενες χρεώσεις και φόρους.
Συνεπώς, μια αύξηση 35,4% στη διανομή δεν μεταφράζεται σε αντίστοιχη αύξηση του συνολικού ποσού που καταβάλλει ο καταναλωτής. Πέρα όμως από το ύψος των τιμολογίων, η Enaon εισηγείται και αλλαγή στον τρόπο κατανομής των χρεώσεων, αυξάνοντας τη συμμετοχή του σκέλους δυναμικότητας από 20% σε 30% για τους οικιακούς και εμπορικούς χρήστες.
Η συγκεκριμένη παράμετρος έχει πρακτική σημασία, καθώς η χρέωση διανομής δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τις ποσότητες φυσικού αερίου που καταναλώνονται. Ένα μέρος της συνδέεται με τη δυναμικότητα του δικτύου που διατίθεται στον χρήστη, δηλαδή με τη δυνατότητα εξυπηρέτησης της παροχής του, ανεξαρτήτως της πραγματικής κατανάλωσης.
Με τη νέα πρόταση, μεγαλύτερο μέρος του κόστους μεταφέρεται σε αυτή την κατηγορία χρέωσης και μικρότερο στο σκέλος που συνδέεται με την κατανάλωση.
Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία για τα νοικοκυριά που χρησιμοποιούν φυσικό αέριο σχεδόν αποκλειστικά για θέρμανση, όπου η κατανάλωση συγκεντρώνεται κυρίως στους χειμερινούς μήνες.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
