Η θεσμική και οικονομική θωράκιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης βρέθηκε στο επίκεντρο της συνεδρίασης του Διοικητικού Συμβουλίου της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 22 Ιουλίου, με τη συμμετοχή του αναπληρωτή υπουργού Μεταφορών Γιώργου Κώτσηρα.
Κατά τη συνεδρίαση παρουσιάστηκε η πρώτη ολοκληρωμένη επιστημονική μελέτη για το πραγματικό κόστος άσκησης των αρμοδιοτήτων των Δήμων, η οποία επιβεβαιώνει τις πάγιες διεκδικήσεις της ΚΕΔΕ για αντιστοίχιση αρμοδιοτήτων και πόρων. Συζητήθηκαν επίσης ζητήματα που αφορούν την ανακύκλωση, τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης, τις Υπηρεσίες Δόμησης και τη λειτουργία των Δήμων.
Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ Λάζαρος Κυρίζογλου ενημέρωσε το Διοικητικό Συμβούλιο για τις τελευταίες εξελίξεις σε σειρά θεμάτων που απασχολούν τους Δήμους. Αναφερόμενος στην ανακύκλωση, επεσήμανε ότι πραγματοποιήθηκαν συναντήσεις με την ΕΕΑΑ και τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου, σχετικά με την καθυστέρηση στην απόδοση των πόρων από το τέλος ταφής. Όπως ανέφερε, έχουν συγκεντρωθεί 320 εκατ. ευρώ για την τριετία 2022-2024, τα οποία θα αποδοθούν στους Δήμους με τη μορφή εξοπλισμού ανακύκλωσης, σύμφωνα με τη νομοθεσία.
Ο κ. Κυρίζογλου χαιρέτισε την ανταπόκριση του υπουργείου Εσωτερικών στα αιτήματα της ΚΕΔΕ, σημειώνοντας ότι η πρόσφατη τροπολογία επιλύει ζητήματα λειτουργίας των Δήμων έως τη λήξη της τρέχουσας αυτοδιοικητικής περιόδου. Ωστόσο, εξέφρασε διαφωνία για διατάξεις που αφορούν την περίοδο μετά την 1η Ιανουαρίου 2029, για τις οποίες η ΚΕΔΕ θα συνεχίσει να διεκδικεί αλλαγές.
Αναφέρθηκε επίσης σε θετικές νομοθετικές ρυθμίσεις, όπως η δυνατότητα ομαδοποίησης δημοτικών ενοτήτων για την ανάθεση όμοιων δαπανών και η απαλλαγή από τη φορολογία εισοδήματος της ΚΕΔΕ, της ΕΝΠΕ, των ΠΕΔ και των ΔΕΥΑ. Για την ασφαλιστική και καταστατική αντιμετώπιση των αιρετών, επισήμανε ότι η ΚΕΔΕ έχει αποστείλει επιστολή διαμαρτυρίας και θα συνεχίσει να διεκδικεί βελτιώσεις, ιδίως ως προς την αντιμισθία των αιρετών.
Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ ενημέρωσε για τη συμμετοχή του στην πρώτη συνεδρίαση της Επιτροπής Παρακολούθησης του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης 2026-2030, προϋπολογισμού 23 δισ. ευρώ, υπογραμμίζοντας την ανάγκη ουσιαστικού ρόλου των Δήμων στον σχεδιασμό και τη χρηματοδότηση έργων τοπικής ανάπτυξης.
Αναφορικά με την αξιολόγηση των Δήμων, τόνισε ότι δεν μπορεί να αποδίδονται ευθύνες στην Αυτοδιοίκηση όταν δεν εξασφαλίζονται οι απαραίτητοι πόροι από το κεντρικό κράτος. Για τις Υπηρεσίες Δόμησης, υπογράμμισε ότι η ΚΕΔΕ θα υπερασπιστεί στο Συμβούλιο της Επικρατείας τον συνταγματικά κατοχυρωμένο ρόλο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, προσβάλλοντας τη σχετική ρύθμιση που θεωρεί αντισυνταγματική.
Οι Δήμοι σύμμαχοι στην οδική ασφάλεια
Ο αναπληρωτής υπουργός Μεταφορών Γιώργος Κώτσηρας παρουσίασε το σύγχρονο πλαίσιο ενίσχυσης της οδικής ασφάλειας και τα συστήματα εποπτείας του οδικού δικτύου των ΟΤΑ. Στη συνεδρίαση συμμετείχαν ο Διοικητής της Οδικής Υπηρεσίας Συστημάτων Εποπτείας και Ασφάλειας (ΟΔ.Υ.Σ.Ε.ΑΣ.) Γιάννης Μελάς, ο υποδιοικητής Κωνσταντίνος Κολοβός και ο νομικός σύμβουλος Στυλιανός Λεριός.
Ο κ. Κώτσηρας τόνισε ότι οι Δήμοι αποτελούν βασικούς συμμάχους στην προώθηση της κουλτούρας οδικής ασφάλειας. Ο κ. Μελάς υπογράμμισε τη σημασία της συνεργασίας του νέου φορέα με την Τοπική Αυτοδιοίκηση, με στόχο την προστασία της ανθρώπινης ζωής και την αξιοποίηση οικονομικών πόρων για έργα οδικής ασφάλειας και δράσεις ενημέρωσης των πολιτών.
Μελέτη ΚΕΔΕ: Χρηματοδοτικό κενό 2,5 δισ. ευρώ
Ιδιαίτερη σημασία δόθηκε στην ολοκλήρωση της πρώτης επιστημονικά τεκμηριωμένης μελέτης της ΕΕΤΑΑ και της ΚΕΔΕ για το πραγματικό κόστος λειτουργίας των Δήμων. Η μελέτη δείχνει ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση αναλαμβάνει συνεχώς νέες αρμοδιότητες χωρίς την αντίστοιχη μεταφορά πόρων.
Το συνολικό λειτουργικό κόστος των Δήμων για το 2025 εκτιμάται σε 5,35 δισ. ευρώ. Από αυτά, το 46,4% αφορά δαπάνες προσωπικού και το 27,2% λειτουργικές δαπάνες, ενώ το υπόλοιπο σχετίζεται με μεταβιβαστικές πληρωμές και λοιπές ανελαστικές δαπάνες.
Η μελέτη εντοπίζει χρηματοδοτικό έλλειμμα άνω των 1,3 δισ. ευρώ για τη λειτουργία των Δήμων και επιπλέον 1,2 δισ. ευρώ για τη συντήρηση και αναβάθμιση υποδομών. Το έλλειμμα αυτό επηρεάζει καθημερινά κρίσιμες υπηρεσίες, όπως η συντήρηση σχολείων, οδικού δικτύου, αθλητικών εγκαταστάσεων και η ενίσχυση κοινωνικών δομών.
Παράλληλα, υπογραμμίζεται ότι η ελληνική Τοπική Αυτοδιοίκηση παραμένει ευρωπαϊκή εξαίρεση και απαιτείται αποκατάσταση της αναλογίας αρμοδιοτήτων και πόρων, ώστε να ενισχυθεί η δημοσιονομική της αυτοτέλεια. Η μελέτη τεκμηριώνει ότι η μεταφορά αρμοδιοτήτων χωρίς επαρκή χρηματοδότηση περιορίζει την ικανότητα των Δήμων να παρέχουν ποιοτικές υπηρεσίες στους πολίτες.
Η ΚΕΔΕ προγραμματίζει την ανάρτηση της μελέτης στην ιστοσελίδα της, την αποστολή σύνοψης σε όλους τους Δημάρχους, καθώς και ενημερώσεις προς την ΕΝΠΕ, τους Βουλευτές και την κυβέρνηση, με στόχο την ένταξη των προτάσεων της μελέτης στα προγράμματα των κομμάτων.
Τέλος, το Διοικητικό Συμβούλιο της ΚΕΔΕ αποφάσισε ομόφωνα να εκφράσει την αντίθεσή του στη χωρική επέκταση της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ χωρίς τη συναίνεση των οικείων Δήμων, σύμφωνα με τις αποφάσεις των Συνεδρίων της Ένωσης.