Σε μια τοποθέτηση που σηματοδοτεί τη μετάβαση της Ελλάδας στη νέα Διαστημική Οικονομία, ο υφυπουργός Ανάπτυξης, αρμόδιος για θέματα Έρευνας και Καινοτομίας, Σταύρος Καλαφάτης, μίλησε για την ανάγκη ριζικής αναθεώρησης του εθνικού αφηγήματος γύρω από το Διάστημα. Η αναφορά έγινε κατά την κεντρική του ομιλία στο 3ο Greek Space Tech Forum, που πραγματοποιήθηκε στην Αθήνα.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργείου Ανάπτυξης, ο κ. Καλαφάτης τόνισε ότι η φετινή διοργάνωση συμπίπτει με σημαντικά ορόσημα: τη συμπλήρωση 20 ετών εθνικής συμμετοχής στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ESA) –με τον πρόσφατο διπλασιασμό της ελληνικής συνεισφοράς– και τα πέντε χρόνια λειτουργίας του επιχειρηματικού επωαστήρα ESA BIC Greece, που διαχειρίζεται το Corallia, μονάδα του Ερευνητικού Κέντρου «Αθηνά» υπό την εποπτεία του υπουργείου.
Ο υφυπουργός παρουσίασε τα στοιχεία του ESA BIC Greece, το οποίο έχει υποστηρίξει 32 startups, μεταξύ των οποίων επτά πανεπιστημιακά spin-offs και τρεις επαναπατρισμένες ομάδες. Επισήμανε ότι 24 από τις 25 εταιρείες που αξιολογήθηκαν παραμένουν ενεργές, καταγράφοντας 5,3 εκατ. ευρώ σε έσοδα, 2,7 εκατ. ευρώ σε δημόσια χρηματοδότηση και 90 μόνιμες θέσεις εργασίας. Παράλληλα, ανακοίνωσε τη νέα τετραετή επέκταση του προγράμματος, με ενίσχυση 80.000 ευρώ ανά startup και πρώτη πρόσκληση τον Οκτώβριο του 2026.
Ο κ. Καλαφάτης υπογράμμισε ότι «οι δορυφόροι χωρίς εγχώριο εγκέφαλο είναι απλώς ακριβό hardware», εξηγώντας πως το υπουργείο χρηματοδοτεί έργα που ενισχύουν το ελληνικό λογισμικό, τα analytics και τη σχεδίαση microchips, ώστε η χώρα να αποκτήσει μόνιμη τεχνολογική ικανότητα και να ενισχύσει το Brain Gain.
Ως παράδειγμα της στρατηγικής αυτής, αναφέρθηκε στην επικείμενη εκτόξευση του δορυφόρου Hyperion GR-1 από τη SpaceX, όπου η εγχώρια βιομηχανική συμμετοχή ξεπερνά το 70%, αποδεικνύοντας, όπως είπε, την ωριμότητα της ελληνικής high-tech βιομηχανίας.
Η Μακεδονία ως κόμβος αποκεντρωμένης καινοτομίας
Ο υφυπουργός σημείωσε ότι η ανάπτυξη της Νέας Διαστημικής Οικονομίας δεν περιορίζεται στα παραδοσιακά οικονομικά κέντρα, αλλά επεκτείνεται στη Βόρεια Ελλάδα. Ανέδειξε τη Θεσσαλονίκη ως δυναμικό «Space Hub» με διεθνή προοπτική, κάνοντας αναφορά σε τέσσερα χαρακτηριστικά παραδείγματα.
Πρώτον, το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), για την ανάπτυξη του νανοδορυφόρου PeakSat από την ομάδα SpaceDot και τη δημιουργία κοινού αγγλόφωνου μεταπτυχιακού προγράμματος διαστημικών τεχνολογιών με το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών.
Δεύτερον, το ΕΚΕΤΑ στη Θέρμη, για την ανάπτυξη αλγορίθμων Τεχνητής Νοημοσύνης που αξιοποιούν δορυφορικά δεδομένα σε εφαρμογές Πολιτικής Προστασίας, όπως η προστασία του Σέιχ Σου και του Θερμαϊκού Κόλπου.
Τρίτον, το οικοσύστημα της αγοράς, με τη δραστηριότητα εταιρειών όπως η PrismaElectronics (νανοδορυφόρος MICE-1) και η AgroApps, που πρωτοπορεί στην έξυπνη γεωργία.
Τέταρτον, το γεγονός ότι ο πρώτος υποψήφιος Έλληνας αστροναύτης της ESA, ο ιατρός διαστημικών αποστολών Αδριανός Γολέμης, είναι απόφοιτος του ΑΠΘ.
Ενεργοποίηση έξυπνων χρηματοδοτικών εργαλείων
Κλείνοντας, ο κ. Καλαφάτης απηύθυνε μήνυμα προς τις περισσότερες από 25 startups του κλάδου, ανακοινώνοντας την ενεργοποίηση των «Smart» χρηματοδοτικών εργαλείων του υπουργείου Ανάπτυξης. Όπως ανέφερε, μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΑΤΕ) και του 5G Ventures, δημιουργούνται γέφυρες σύνδεσης των ελληνικών εταιρειών με το ESA Investor Network, καλύπτοντας το χρηματοδοτικό κενό.
«Η κυβέρνηση έχει θέσει την καινοτομία στο επίκεντρο του νέου παραγωγικού μοντέλου. Με την Εθνική Στρατηγική 2035 και τη χρηματοδοτική κλιμάκωση στο πρόγραμμα “HELLAS-SPACE 2.0”, ύψους 350 εκατ. ευρώ, εγγυόμαστε την επιχειρησιακή συνέχεια, επενδύοντας στην εθνική μας κυριαρχία και αυτονομία», κατέληξε ο υφυπουργός.