Μήνυμα αποφασιστικότητας ότι η Ελλάδα δεν πρόκειται να συζητήσει επί εικασιών σχετικά με το νομοσχέδιο που φέρεται να προωθεί η Άγκυρα για τις θαλάσσιες ζώνες, αλλά και πως δεν θα αποδεχθεί μονομερείς ενέργειες που επιχειρούν να δημιουργήσουν τετελεσμένα, έστειλε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης από το βήμα του 7ου Forum του Οικονομικού Ταχυδρόμου.
Απαντώντας σε ερωτήσεις για τη συνάντησή του στη Σόφια με τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, ο κ. Γεραπετρίτης σημείωσε ότι μέχρι στιγμής δεν υπάρχει καμία επίσημη τοποθέτηση της τουρκικής κυβέρνησης ούτε είναι γνωστό το περιεχόμενο του νομοσχεδίου.
Ο υπουργός ξεκαθάρισε ότι η ελληνική κυβέρνηση δεν διαμορφώνει πολιτική με βάση δημοσιεύματα του τουρκικού Τύπου, υπογραμμίζοντας πως το διεθνές δίκαιο προβλέπει συγκεκριμένη μεθοδολογία για τις θαλάσσιες οριοθετήσεις. Όπως τόνισε, καμία μονομερής πράξη κράτους δεν μπορεί να έχει νομικά αποτελέσματα ή να δημιουργήσει διεθνές προηγούμενο.
Παράλληλα, αναγνώρισε ότι κάθε προσπάθεια δημιουργίας νέων δεδομένων μπορεί να αυξήσει την ένταση, στέλνοντας σαφές μήνυμα πως η Αθήνα παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις.
Καμία παραχώρηση και σταθερές θέσεις
Ο κ. Γεραπετρίτης επεσήμανε ότι η Ελλάδα επιδιώκει την ηρεμία και τη διατήρηση των διαύλων επικοινωνίας με την Τουρκία, χωρίς αυτό να σημαίνει μεταβολή των ελληνικών θέσεων. Υπογράμμισε παράλληλα πως η χώρα διαθέτει ισχυρό διεθνές αποτύπωμα και γεωπολιτικές συμμαχίες που της επιτρέπουν να δρα τόσο προληπτικά όσο και αποτρεπτικά.
Ξεκαθάρισε ότι η προσέγγιση με την Άγκυρα δεν συνεπάγεται παραχωρήσεις. Αναφερόμενος στις συνομιλίες με τον κ. Φιντάν, επισήμανε ότι η τουρκική πλευρά διατηρεί τις πάγιες θέσεις της στα ζητήματα των θαλάσσιων ζωνών και των ελληνοτουρκικών σχέσεων.
«Δεν είμαι τόσο αφελής ώστε να πιστεύω ότι οι θέσεις αυτές θα αλλάξουν από τη μια μέρα στην άλλη», τόνισε, περιγράφοντας το πλαίσιο του ελληνοτουρκικού διαλόγου. Ο στόχος, όπως είπε, δεν είναι η άμεση σύγκλιση αλλά η εξεύρεση λειτουργικού τρόπου συνύπαρξης που θα περιορίζει τις εντάσεις και θα στηρίζει τη σταθερότητα.
Ως θετικά αποτελέσματα αυτής της πολιτικής ανέφερε τη μείωση των παραβιάσεων, τη συρρίκνωση των μεταναστευτικών ροών στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου και την αύξηση των επισκέψεων Τούρκων πολιτών στα ελληνικά νησιά. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι το διεθνές δίκαιο είναι ενιαίο και δεν εφαρμόζεται επιλεκτικά.
Προειδοποίηση για τον λαϊκισμό
Σε ερώτηση για τις επικείμενες εκλογές σε Ελλάδα και Τουρκία, ο υπουργός Εξωτερικών σημείωσε πως η εργαλειοποίηση θεμάτων εξωτερικής πολιτικής στο πλαίσιο προεκλογικών αντιπαραθέσεων μπορεί να αποδειχθεί επικίνδυνη. Τόνισε ότι η υπεραπλούστευση σύνθετων γεωπολιτικών ζητημάτων δεν βοηθά την εθνική στρατηγική.
«Ο λαϊκισμός στην οικονομία είναι επιζήμιος για την πατρίδα. Ο λαϊκισμός στα εθνικά θέματα είναι καταστροφικός», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η Λιβύη στο επίκεντρο της ελληνικής διπλωματίας
Ένα δεύτερο σημαντικό κεφάλαιο της τοποθέτησης του κ. Γεραπετρίτη αφορούσε τη Λιβύη και την προσπάθεια αποκατάστασης των σχέσεων μετά το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019. Ο υπουργός χαρακτήρισε τη Λιβύη ως μία από τις μεγάλες «πληγές» της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής και τόνισε ότι η Αθήνα έχει επενδύσει στην αποκατάσταση επαφών τόσο με την Τρίπολη όσο και με τη Βεγγάζη.
Ιδιαίτερη σημασία απέδωσε στο γεγονός ότι η Ελλάδα συνομιλεί πλέον σε υψηλό επίπεδο και με τις δύο πλευρές της λιβυκής κρίσης, κάτι που, όπως είπε, δεν έχουν καταφέρει άλλες χώρες. Στο πλαίσιο αυτό ενέταξε και την επίσκεψη της υφυπουργού Εξωτερικών Αλεξάνδρας Παπαδοπούλου στην Τρίπολη για συνομιλίες σχετικά με την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών.
Ο υπουργός χαρακτήρισε τη διαδικασία ιδιαίτερα σημαντική, υπογραμμίζοντας ότι η Μεσόγειος αποκτά ολοένα μεγαλύτερη γεωπολιτική και ενεργειακή σημασία. Εμφανίστηκε συγκρατημένα αισιόδοξος για την πορεία των συνομιλιών, λέγοντας ότι υπάρχει δυνατότητα εξεύρεσης κοινού τόπου, ενώ επανέλαβε ότι το τουρκολιβυκό μνημόνιο παραμένει, κατά την ελληνική θέση, ανυπόστατο και χωρίς νομική ισχύ.
Η «βόμβα» της Αφρικής και οι μεταναστευτικές πιέσεις
Με αφορμή τις αυξημένες μεταναστευτικές ροές από τη Λιβύη προς την Κρήτη, ο κ. Γεραπετρίτης περιέγραψε με δραματικούς όρους την κατάσταση στην Υποσαχάρια Αφρική και ειδικά στο Σουδάν. Έκανε λόγο για τη μεγαλύτερη ανθρωπιστική κρίση των τελευταίων δεκαετιών, με δεκάδες εκατομμύρια εκτοπισμένους.
Όπως ανέφερε, μόνο στη Λιβύη βρίσκονται περίπου 500.000 Σουδανοί, ενώ στην Αίγυπτο υπολογίζονται σε 1,5 εκατομμύριο. Σύμφωνα με τον ίδιο, η διεθνής κοινότητα πρέπει να αντιμετωπίσει τα βαθύτερα αίτια της μετανάστευσης, διαφορετικά οι πιέσεις προς την Ευρώπη θα συνεχιστούν.
Παραδέχθηκε ότι υπάρχει αύξηση των ροών από τη Λιβύη, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι δεν έχουν λάβει ανησυχητικές διαστάσεις. Η Αθήνα, όπως είπε, βρίσκεται σε συνεχή συνεννόηση με την Τρίπολη και τη Βεγγάζη και συνεργάζεται με τις τοπικές Αρχές για την ενίσχυση των περιπολιών και της επιτήρησης.
Μήνυμα προς την Ουκρανία
Αναφερόμενος στο ουκρανικό θαλάσσιο drone που εντοπίστηκε στη Λευκάδα, ο υπουργός το χαρακτήρισε «εξαιρετικά σοβαρό περιστατικό» που θα μπορούσε να προκαλέσει κινδύνους για την ασφάλεια στη Μεσόγειο και την οικονομική δραστηριότητα των νησιών.
Αποκάλυψε ότι επικοινώνησε προσωπικά με τον Ουκρανό ομόλογό του, μεταφέροντας τις ελληνικές ανησυχίες. Παράλληλα, τόνισε πως η Ελλάδα δεν θα αποδεχθεί οποιαδήποτε επέκταση του πολέμου στη Μεσόγειο, ενώ υπερασπίστηκε τη διαχρονική στήριξη της Αθήνας προς το Κίεβο ως στάση αρχής απέναντι σε κάθε μορφή αναθεωρητισμού.
Απάντηση στα σενάρια πολιτικής αστάθειας
Στο εσωτερικό μέτωπο, ο κ. Γεραπετρίτης απέρριψε τα σενάρια περί κλονισμού της κυβέρνησης. Παραδέχθηκε ότι υπάρχει δυσαρέσκεια στην κοινωνία, ωστόσο τη χαρακτήρισε αναμενόμενη μετά από αλλεπάλληλες κρίσεις, από την πανδημία έως την ενεργειακή κρίση.
Αναγνώρισε ότι δεν έχουν επιτευχθεί όλοι οι κυβερνητικοί στόχοι, αλλά τόνισε πως έχουν γίνει σημαντικά βήματα σε τομείς όπως ο ψηφιακός μετασχηματισμός και η διεθνής αναβάθμιση της χώρας. Κλείνοντας, υπογράμμισε ότι η ενίσχυση της διεθνούς θέσης της Ελλάδας αποτελεί σημαντική παρακαταθήκη της τελευταίας επταετίας και προειδοποίησε για τους κινδύνους επιλογών χωρίς στρατηγικό σχεδιασμό στην εξωτερική πολιτική.