Με όχημα την «αποστρατιωτικοποίηση» αλλά πραγματική αιτία τη σχέση Αθήνας – Ιερουσαλήμ και συγκεκριμένα την τοποθέτηση ισραηλινών οπλικών συστημάτων στα νησιά του Αιγαίου, στο πλαίσιο της Ασπίδας του Αχιλλέα, η Άγκυρα κλιμακώνει τις προκλήσεις της εναντίον της Ελλάδας.
Ταυτόχρονα, η Άγκυρα εργαλειοποιεί το γεγονός ότι τα Ελληνοτουρκικά βρίσκονται ψηλά στην εγχώρια (προεκλογική) ατζέντα, προκειμένου να προσδώσει αντιτουρκικά χαρακτηριστικά στην ελληνική πολιτική. Άλλωστε, η όλη συζήτηση με τσιτάτα τύπου «Μητσοτάκης ή Ερντογάν» περνάει γρήγορα τα σύνορα.
Από τη Δαμασκό, ο Χακάν Φιντάν δήλωσε ότι δεν θέλει «να γίνει η Ελλάδα πιόνι εκείνων που επιδιώκουν να αποσταθεροποιήσουν την περιοχή και να την παρασύρουν στο χάος», φωτογραφίζοντας το Ισραήλ ως περιφερειακό ταραχοποιό.
Ειδικότερα, ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών υπογράμμισε την «πολύ σοβαρή ευαισθησία» της Άγκυρας για τον εξοπλισμό ορισμένων νησιών, σημειώνοντας ότι για αυτήν αποτελεί «απειλή» ο εξοπλισμός «νησιών με καθεστώς μη εξοπλισμού» .
Ο κ. Φιντάν αναπαρήγαγε τη γνωστή τουρκική ρητορική για τα δήθεν αποστρατιωτικοποιημένου καθεστώτος ελληνικά νησιά, εντάσσοντάς την στα -κατά την Άγκυρα- αλληλένδετα ζητήματα του Αιγαίου, μεταξύ των οποίων και οι ισχυρισμοί της για γεωγραφικούς σχηματισμούς ακαθόριστης κυριαρχίας (σ.σ. «γκρίζες ζώνες»).
Ο ίδιος, προσέθεσε ότι τα παραπάνω συμβαίνουν ενώ η Ελλάδα βρίσκεται σε προεκλογική περίοδο, εκτιμώντας, ωστόσο, ότι το αντιτουρκικό συναίσθημα «είναι ιστορικά ευρέως διαδεδομένο στην ελληνική πολιτική». Στην ίδια συνέντευξη, ο κ. Φιντάν επιτέθηκε στο Ισραήλ αρκετές φορές.
«Η Τουρκία απειλεί»
Από πλευράς του, το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών χαρακτήρισε αστήρικτο και οξύμωρο ότι η αμυντική θωράκιση της χώρας αποτελεί απειλή «όταν η Τουρκία εξακολουθεί να διατηρεί σε ισχύ απειλή πολέμου (casus belli) κατά της Ελλάδας σε περίπτωση άσκησης νόμιμου κυριαρχικού δικαιώματος».
Η αναφορά στο casus belli, πέραν της αυτοτελούς σημασίας για την ανάδειξη του ποιος απειλεί, έχει και έτερη στόχευση: την επέκταση των χωρικών υδάτων.
Εσχάτως, η Αθήνα έχει επιδοθεί στην προσεκτική ανακίνηση του σχετικού φακέλου, δίχως να δεσμευτεί για το χώρο ή τον χρόνο άσκησής του συγκεκριμένου δικαιώματός της. Εξάλλου, το δικαίωμα επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων καταγραφόταν ρητώς και στις ρηματικές διακοινώσεις που επέδωσε η Αθήνα στην Άγκυρα, για τα δύο παράνομα θαλάσσια πάρκα της δεύτερης.
«Οι επαναλαμβανόμενες μονομερείς αιτιάσεις της Τουρκίας περί αποστρατιωτικοποίησης ελληνικών νησιών του Αιγαίου στερούνται νομικού ερείσματος στο Διεθνές Δίκαιο και έχουν κατ’ επανάληψη απορριφθεί κατηγορηματικά στο σύνολό τους», προσέθεταν από το υπουργείο Εξωτερικών.
Όπως εξηγούσαν, το καθεστώς των ελληνικών νησιών του Ανατολικού Αιγαίου καθορίζεται με σαφήνεια από τις ισχύουσες διεθνείς συνθήκες. Ενώ, σημείωναν ότι η Ελλάδα ως κυρίαρχο κράτος «δικαιούται πλήρως να λάβει όλα τα αναγκαία μέτρα ώστε να διασφαλίσει ότι θα είναι σε θέση να ασκήσει το αναφαίρετο δικαίωμα της σε νόμιμη άμυνα».
Τέλος, η Αθήνα απέρριπταν τα περί δήθεν εργαλειοποίησης της, τονίζοντας ότι η χώρα διαμορφώνει ανεξάρτητα και κυρίαρχα την εξωτερική της πολιτική, δίχως να ετεροκαθορίζεται.
Ενόχληση και για Καστελόριζο
Μια ημέρα νωρίτερα, και ο εκπρόσωπος Τύπου του AKP, του κυβερνώντος κόμματος του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, Ομέρ Τσελίκ, αναφέρθηκε στην Ελλάδα.
Ο γνωστός για τις ανθελληνικές και εμπρηστικές του δηλώσεις, Τουρκος πολιτικός, προέβη σε έμμεσες απειλές σχολιάζοντας την επίσκεψη του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη στο Καστελόριζο.
«Μέσα σε όλη αυτή την αναταραχή, προέκυψαν μια σειρά προκλήσεων στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Καλούμε τους πάντες να επιδείξουν σύνεση. Η έκκλησή μας για διπλωματία δεν πρέπει να εκλαμβάνεται ως αδυναμία. Δεν υπάρχει κανένα μήνυμα που να μπορεί να μεταδοθεί μέσω προκλητικών εικόνων, δηλώνουμε ότι δεν θα το αποδεχθούμε αυτό», είπε.
Και, συμπλήρωσε, ότι η Τουρκία «διαθέτει την διπλωματική ικανότητα να τα επιλύσει αυτά. Γνωρίζουμε τη δύναμή μας στο τραπέζι [των διαπραγματεύσεων] και στο πεδίο».
Στην Αθήνα γνωρίζουν ότι η κλιμάκωση από πλευράς Άγκυρας σε όλα τα μέτωπα προοιωνίζεται ότι οι επόμενοι μήνες θα είναι κρίσιμοι για τις διμερείς σχέσεις.
Φυσικά, λυδία λίθος για τα Ελληνοτουρκικά θα είναι η επανέναρξη των ερευνών βυθομέτρησης για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου καθώς και η επικείμενη νομοθέτηση της «Γαλάζιας Πατρίδας», του επεκτατικού δόγματος από την τουρκική εθνοσυνέλευση.