Ένα σημαντικά ενισχυμένο επενδυτικό πρόγραμμα, συνολικού ύψους περίπου 9 δισ. ευρώ δρομολογεί ο ΑΔΜΗΕ για την επόμενη δεκαετία, θέτοντας τις βάσεις για την αναβάθμιση και επέκταση του ηλεκτρικού συστήματος της χώρας έως το 2036.
Το Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης του Συστήματος Μεταφοράς 2027-2036, που βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση, προβλέπει αύξηση των επενδύσεων κατά περίπου 2 δισ. ευρώ σε σχέση με το προηγούμενο πρόγραμμα 2025-2034, ο προϋπολογισμός του οποίου ανερχόταν σε περίπου 7 δισ. ευρώ.
Στο νέο σχεδιασμό ξεχωρίζει, μεταξύ άλλων, η ένταξη για πρώτη φορά της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας - Κύπρου, μέσω του Great Sea Interconnector.
110 έργα σε ορίζοντα δεκαετίας
Ο νέος σχεδιασμός περιλαμβάνει συνολικά 110 έργα ανάπτυξης του Συστήματος, εκ των οποίων τα 15 εντάσσονται για πρώτη φορά στον συγκεκριμένο κύκλο προγραμματισμού.
Από τα συνολικά 110 έργα τα 52 έργα βρίσκονται σε εξέλιξη, 34 είναι προγραμματισμένα, 15 είναι νέα, 5 έχουν ολοκληρωθεί, 3 παρουσιάζουν καθυστέρηση, ενώ ένα έργο βρίσκεται σε διαδικασία κατάργησης.
Οι νέες παρεμβάσεις αφορούν, μεταξύ άλλων, την κατασκευή γραμμών μεταφοράς και υποσταθμών, αλλά και την εγκατάσταση νέου εξοπλισμού σε υφιστάμενες υποδομές του ΑΔΜΗΕ.
«Βάρος» στις επενδύσεις έως το 2030
Ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του νέου προγράμματος είναι ο έντονα εμπροσθοβαρής χαρακτήρας του. Από τα περίπου 9,04 δισ. ευρώ που προβλέπονται για ολόκληρη τη δεκαετία, περίπου 7,01 δισ. ευρώ αφορούν την πρώτη τετραετία, δηλαδή την περίοδο 2027-2030.
Το μεγαλύτερο μέρος των επενδύσεων κατευθύνεται σε έργα ενίσχυσης του Συστήματος και σε επεκτάσεις που συνδέονται με την ανάπτυξη του Δικτύου.
Στο επίκεντρο βρίσκονται οι μεγάλες εγχώριες και διεθνείς ηλεκτρικές διασυνδέσεις, οι οποίες αποτελούν και το σημαντικότερο κομμάτι του επενδυτικού σχεδιασμού.
Στις σημαντικότερες επενδύσεις της περιόδου 2027-2030 περιλαμβάνονται η διασύνδεση των Δωδεκανήσων με το ηπειρωτικό σύστημα, με προβλεπόμενη δαπάνη περίπου 2,39 δισ. ευρώ, καθώς και η διασύνδεση των νησιών του Βορειοανατολικού Αιγαίου, για την οποία προβλέπονται περίπου 1,26 δισ. ευρώ.
Σημαντικά κονδύλια κατευθύνονται επίσης στις διεθνείς διασυνδέσεις. Για τη νέα διασύνδεση Ελλάδας - Ιταλίας προβλέπονται περίπου 532 εκατ. ευρώ, ενώ η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας - Κύπρου αποτυπώνεται στον νέο σχεδιασμό με προβλεπόμενες δαπάνες περίπου 1,23 δισ. ευρώ.
Το ΔΠΑ διευκρινίζει ότι οι προϋπολογισμοί των επιμέρους έργων είναι τρέχουσες εκτιμήσεις και σε αρκετές περιπτώσεις ενδέχεται να μεταβληθούν καθώς τα έργα ωριμάζουν και περνούν στη φάση των διαγωνισμών.
Χαρακτηριστικά, για τη διασύνδεση των Δωδεκανήσων αναφέρεται ρητά η πιθανότητα διαφοροποίησης του προϋπολογισμού κατά την ωρίμανση και τις διαγωνιστικές διαδικασίες.
Το μεγάλο στοίχημα του Αιγαίου
Το πιο σημαντικό κομμάτι του σχεδιασμού αφορά στην ολοκλήρωση των διασυνδέσεων του Αιγαίου.
Οι τρεις πρώτες φάσεις των Κυκλάδων έχουν υλοποιηθεί, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη η Δ' Φάση. Το έργο προγραμματίζεται να ολοκληρωθεί εντός του 2026 με τον ΑΔΜΗΕ να αναφέρει ως προς την πρόοδο του έργου ότι «η κατασκευή των υποέργων έχει ολοκληρωθεί και η ηλέκτρισή τους αναμένεται να ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του 2026».
Παράλληλα, η Κρήτη έχει πλέον συνδεθεί τόσο μέσω της διασύνδεσης Κρήτης–Πελοποννήσου όσο και μέσω της διασύνδεσης Κρήτης–Αττικής, η οποία ολοκληρώθηκε το 2025.
Έτσι, το επόμενο μεγάλο βήμα είναι τα νησιά που παραμένουν αυτόνομα.
Σχεδόν 3 δισ. ευρώ για Δωδεκάνησα
Στο επίκεντρο βρίσκεται η διασύνδεση των Δωδεκανήσων με το Ηπειρωτικό Σύστημα. Το έργο αφορά ένα σύμπλεγμα έξι αυτόνομων ηλεκτρικών συστημάτων, μεταξύ των οποίων η Κάρπαθος, η Ρόδος, η Σύμη, το σύστημα Κω–Καλύμνου, η Πάτμος και οι Αρκιοί.
Πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα έργα ολόκληρου του προγράμματος με την τρέχουσα εκτίμηση του συνολικού προϋπολογισμού να φτάνει τα 2,9578 δισ. ευρώ, με εκτιμώμενη ολοκλήρωση το 2030.
Η πρώτη φάση περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τη σύνδεση του ΚΥΤ Κορίνθου με σταθμό μετατροπής και τους σταθμούς μετατροπής ΕΡ/ΣΡ της διασύνδεσης.
Υπενθυμίζεται ότι πρόσφατα ανακοινώθηκε ότι η Ελληνικά Καλώδια (Hellenic Cables) ανέβαλε μέσω της κατά 100% θυγατρικής της Fulgor σύμβαση από τον ΑΔΜΗΕ για τη Μελέτη, Προμήθεια, Κατασκευή και Εγκατάσταση (EPCI) της ηλεκτρικής διασύνδεσης HVDC 320kV μεταξύ της Κορίνθου και της Κω, συνολικής αξίας 1,5 δισ. ευρώ.
Ακολουθεί το Βορειοανατολικό Αιγαίο
Το επόμενο μεγάλο βήμα είναι η διασύνδεση των νησιών του Βορειοανατολικού Αιγαίου, με το ηπειρωτικό σύστημα. Το έργο έχει ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2030 χωρίς να αλλάζει κάτι στο νέο δεκαετές.
Το σχέδιο αφορά οκτώ αυτόνομα ηλεκτρικά συστήματα: Λήμνο, Άγιο Ευστράτιο, Σκύρο, Λέσβο, Χίο, Σάμο, Ικαρία και Αγαθονήσι.
Ο προϋπολογισμός ανέρχεται σε 425 εκατ. ευρώ, ενώ ως προς την πρόοδο του έργου σημειώνεται ότι αναμένεται η υπογραφή της Συμφωνίας Πλαίσιο για τις καλωδιακές διασυνδέσεις εναλλασσόμενου ρεύματος.
Ο διαγωνισμός για την ανάδειξη αναδόχων και σύναψης Συμφωνίας Πλαίσιο για τους υποσταθμούς είναι σε εξέλιξη με το συγκεκριμένο project να αφορά 11 συνολικά υποσταθμούς.
Οι προσφορές αναμένονται το αμέσως επόμενο διάστημα για να ακολουθήσει η διαδικασία αξιολόγησης και ανάθεσης με ορίζοντα μέχρι τα τέλη του έτους.
Προχωρούν και οι διεθνείς διασυνδέσεις
Στο πεδίο των διεθνών διασυνδέσεων και συγκεκριμένα σχετικά με τη νέα διασύνδεση Ελλάδας-Τουρκίας διατηρείται το χρονοδιάγραμμα για ολοκλήρωση το 2031.
Για τη νέα διασύνδεση Ελλάδας - Αλβανίας διατηρείται το χρονοδιάγραμμα για ολοκλήρωση το 2031, ενώ για τη νέα διασύνδεση Ελλάδας - Ιταλίας αναθεωρείται το χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης για το 2033 από 2031.
Η βασική αιτία σύμφωνα με τον ΑΔΜΗΕ, είναι ο επαναπρογραμματισμός του έργου σε συνεννόηση με τον Διαχειριστή της Ιταλίας, με βάση και το Μνημόνιο που υπογράφηκε μεταξύ TERNA και ΑΔΜΗΕ τον Μάιο του 2025.
Μπαίνει στην επόμενη φάση η Κρήτη
Ύστερα από την ολοκλήρωση της διασύνδεσης Κρήτης-Αττικής το 2025, το ΔΠΑ πλέον προβλέπει και έργα ενίσχυσης του Συστήματος Κρήτης, καθώς η διασύνδεση δημιουργεί νέες δυνατότητες αλλά και νέες ανάγκες.
Η Κρήτη διαθέτει σημαντικό δυναμικό ΑΠΕ, ενώ ταυτόχρονα αποτελεί περιοχή με υψηλές ανάγκες ηλεκτρικής ισχύος. Η ενίσχυση του συστήματος είναι συνεπώς απαραίτητη ώστε η υποδομή να μπορεί να υποστηρίξει τη μελλοντική παραγωγή και κατανάλωση.
Ο χρόνος ολοκλήρωσης του project μετατοπίζεται από το 2028 στο 2035 με το βαθμό ολοκλήρωσης να φτάνει μέχρι στιγμής στο 14,4%.
Η Πελοπόννησος γίνεται «πράσινος» διάδρομος
Στην Πελοπόννησο, η αυξημένη παραγωγή ΑΠΕ δημιουργεί ήδη ανάγκες ενίσχυσης του δικτύου. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το έργο «Ενίσχυση σύνδεσης του ΚΥΤ Μεγαλόπολης με το Σύστημα 150 kV».
Ο ΑΔΜΗΕ επισημαίνει ότι σημαντικό μέρος της ισχύος από τους σταθμούς ΑΠΕ της Κεντρικής και Νότιας Πελοποννήσου μεταφέρεται μέσω των υφιστάμενων κυκλωμάτων 150 kV προς τη Βορειοανατολική Πελοπόννησο, γεγονός που μπορεί να δημιουργεί τοπικές συνθήκες συμφόρησης.
Το έργο έχει εκτιμώμενο κόστος 4,3 εκατ. ευρώ και προγραμματισμένη ολοκλήρωση το 2032.
Περισσότερα χιλιόμετρα καλωδίων
Η σημασία το νέου πλάνου αποτυπώνεται και στα συνολικά μήκη των γραμμών μεταφοράς. Για τις γραμμές 150 kV, το ΔΠΑ προβλέπει ότι το μήκος των εναέριων γραμμών θα αυξηθεί από 8.888 km το 2025 σε 10.009 km έως το 2036, ενώ οι υπόγειες γραμμές 150 kV προβλέπεται να αυξηθούν από 421 km σε 742 km.
Ακόμη πιο θεαματική είναι η αύξηση στις υποβρύχιες γραμμές 150 kV που από 1.110 km το 2025 αυξάνονται σε 2.980 km έως το 2036.
Παράλληλα, στις γραμμές 400 kV προβλέπεται αύξηση των εναέριων γραμμών από 3.067 km σε 3.654 km, ενώ οι υπόγειες γραμμές 400 kV αυξάνονται από 38 km σε 111 km.
Το δίκτυο πρέπει πλέον να γίνει και «έξυπνο»
Ο ΑΔΜΗΕ εντάσσει στο πρόγραμμα σημαντικές επενδύσεις σε SCADA, τηλεπικοινωνίες, λογισμικό, συστήματα εποπτείας, ψηφιακά συστήματα ελέγχου και ασφάλειας με στόχο την ασφαλέστερη και αποτελεσματικότερη λειτουργία τόσο του Συστήματος όσο και της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Ένα χαρακτηριστικό νέο έργο είναι τα Έργα Συστημάτων και Υποδομών Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας, με προϋπολογισμό 71,8 εκατ. ευρώ και προγραμματισμένη ολοκλήρωση το 2030. Αφορά κρίσιμες πληροφοριακές υποδομές, δίκτυα, πλατφόρμες και εφαρμογές για την ασφαλή λειτουργία της αγοράς εξισορρόπησης και των ενεργειακών διαδικασιών του ΑΔΜΗΕ.
Παράλληλα, το πρόγραμμα περιλαμβάνει ολοκληρωμένα ψηφιακά συστήματα ασφάλειας σε εγκαταστάσεις και υποσταθμούς με στόχο την προστασία από βανδαλισμούς, κλοπές, σαμποτάζ και εσωτερικές απειλές.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
