Την ευκαιρία να διεκδικήσει μέρος της ευρωπαϊκής επενδυτικής πίτας για το διάστημα στοχεύει η Ελλάδα, με την αγορά της διαστημικής βιομηχανίας να υπερδιπλασιάζεται στη χώρα την τελευταία πενταετία.
Από μια αγορά περιορισμένου μεγέθους και κυρίως ερευνητικού χαρακτήρα, η ελληνική διαστημική βιομηχανία επιχειρεί να περάσει στην παραγωγή δορυφόρων, και στην ανάπτυξη κρίσιμων υποδομών.
Πλέον η ελληνική διαστημική βιομηχανία αριθμεί περί τις 60 εταιρείες ενώ μέσα σε τέσσερα χρόνια έχει δει τον τζίρο της να υπερδιπλασιάζεται σημειώνοντας αύξηση κατά περίπου 117%.
Είναι χαρακτηριστικό πως από τα περίπου 230 εκατ. ευρώ τζίρο το 2020 στα 500 εκατ. ευρώ το 2024, και το νούμερο να είναι σημαντικά ανεβασμένο για το 2025, ενώ στελέχη του κλάδου επισημαίνουν ότι η αναπτυξιακή τροχιά θα συνεχιστεί και τα επόμενα χρόνια.
Το στοίχημα σε μια αγορά που αναπτύσσεται
Το διάστημα έχει μετατραπεί σε νέο πεδίο στρατηγικού ανταγωνισμού, με τις παγκόσμιες επενδύσεις venture capital στον διαστημικό κλάδο να φτάνουν τα 11,3 δισ. δολάρια στο πρώτο εξάμηνο του 2026, ξεπερνώντας ήδη τα 10,1 δισ. δολάρια ολόκληρου του 2025.
Για την Ελλάδα, αυτή η τάση δημιουργεί μια ευκαιρία να διεκδικήσει μεγαλύτερο τμήμα της ευρωπαϊκής διαστημικής αλυσίδας αξίας.
Γι αυτό και το Δημόσιο ρίχνει περί τα 550 εκατ. ευρώ σε κεφάλαια για την ανάπτυξη της διαστημικής βιομηχανίας στη χώρα, προσελκύοντας επενδύσεις από το εξωτερικό και διεθνείς εταιρείες όπως οι ICEYE, Open Cosmos και OroraTech.
Τα πρόγραμμα των Μικροδορυφόρων και το Hellas Space 2.0 έχουν ανεβάσει το στοίχημα για την ελληνική οικονομία, καθώς πλέον υπάρχει η ευκαιρία να δημιουργηθεί μια μόνιμη παραγωγική βάση που θα μπορούσε να οδηγήσει και σε εξαγωγή υψηλής τεχνολογίας και υπηρεσιών.
Καταλύτης με προγράμματα 550 εκατ. το Δημόσιο
Το Εθνικό Πρόγραμμα Μικροδορυφόρων, προϋπολογισμού περίπου 200 εκατ. ευρώ, αποτέλεσε το πρώτο βήμα, με το πρόγραμμα να έχει ήδη προσφέρει απτά αποτελέσματα, καθώς η Ελλάδα αναπτύσσει δικές της δυνατότητες παρατήρησης της Γης μέσω δορυφόρων SAR, οπτική απεικόνιση και θερμικούς αισθητήρες.
Παράλληλα, η χώρα επιδιώκει να χρησιμοποιήσει τις υποδομές αυτές σε πολιτική προστασία, θαλάσσια επιτήρηση, γεωργία, ασφάλεια και άμυνα.
Το νέο Εθνικό Διαστημικό Πρόγραμμα «HELLAS-SPACE 2.0», συνολικού προϋπολογισμού περίπου 350 εκατ. ευρώ με ορίζοντα το 2030, αποτελεί τη φυσική συνέχεια και διάδοχο του πρώτου Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων, διερύνοντας παράλληλα σημαντικά το εύρος των φιλοδοξιών της χώρας.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό της κυβέρνησης, η νέα στρατηγική σηματοδοτεί τη μετάβαση της Ελλάδας από τον ρόλο του απλού χρήστη διαστημικών υπηρεσιών σε εκείνον μιας χώρας που σχεδιάζει, κατασκευάζει και διαχειρίζεται τους δικούς της δορυφόρους και τις δικές της διαστημικές υποδομές.
Το σημαντικότερο, ωστόσο, είναι ότι το δεύτερο πρόγραμμα επιχειρεί να αλλάξει τη φιλοσοφία της δημόσιας δαπάνης. Στον σχεδιασμό προβλέπεται στόχος τουλάχιστον 50% ελληνικού περιεχομένου, συμμετοχή εγχώριων επιχειρήσεων σε κρίσιμα συστήματα και υποσυστήματα, αλλά και δημιουργία πνευματικής ιδιοκτησίας και παραγωγικών υποδομών που θα παραμένουν στη χώρα.
Οι ιδιωτικές επενδύσεις που έρχονται
Η ευκαιρία από την χρηματοδότηση των 300 εκατ. της Open Cosmos
Η νέα χρηματοδότηση 300 εκατ. ευρώ της Open Cosmos έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η Ελλάδα βρίσκεται μεταξύ των αγορών στις οποίες η εταιρεία σχεδιάζει να ενισχύσει τις ομάδες μηχανικών, παραγωγής και λογισμικού.
Στον χρηματοδοτικό γύρο συμμετείχαν και δύο ελληνικά επενδυτικά σχήματα, η Sustainable Forward Capital και η Ireon Ventures, δίνοντας και ελληνική επενδυτική διάσταση στην ανάπτυξη της εταιρείας.
Η συμμετοχή των ελληνικών funds στον νέο γύρο χρηματοδότησης αποκτά πρόσθετη σημασία λόγω της ήδη αναπτυσσόμενης παρουσίας της εταιρείας στην Ελλάδα.
Η Open Cosmos έχει ήδη παραγωγική παρουσία μέσω της Open Cosmos Aegean στην Παλλήνη, ενώ συμμετέχει στο ελληνικό πρόγραμμα με σύμβαση περίπου 60 εκατ. ευρώ για επτά οπτικούς δορυφόρους.
Παρά το γεγονός ότι τα 300 εκατ. ευρώ δεν αποτελούν, βέβαια, επένδυση αποκλειστικά στην Ελλάδα, καθώς αφορούν το σύνολο της διεθνούς ανάπτυξης της Open Cosmos, η νέα χρηματοδότηση δημιουργεί τις προϋποθέσεις για περαιτέρω μεγέθυνση της ελληνικής δραστηριότητας.
Προς το παρόν η εταιρεία δεν προσδιορίζει ποιο μέρος των νέων κεφαλαίων θα κατευθυνθεί ειδικά στην ελληνική δραστηριότητα. Επιβεβαιώνει, ωστόσο, ότι τα κεφάλαια θα χρησιμοποιηθούν και για την ενίσχυση των δραστηριοτήτων και των ομάδων της στην Ελλάδα.
Η Open Cosmos απασχολεί σήμερα συνολικά σχεδόν 400 εργαζομένους στις δραστηριότητές της στο Ηνωμένο Βασίλειο, την Ελλάδα, την Ισπανία και την Πορτογαλία.
Η ICEYE ενισχύει την παραγωγική της παρουσία
Η Ελλάδα έχει ήδη γίνει η δεύτερη ευρωπαϊκή χώρα μετά τη Φινλανδία όπου η ICEYE κατασκευάζει ολοκληρωμένους δορυφόρους, με την εταιρεία να προχωράει στην επέκταση της παρουσίας της στη χώρα.
Η ICEYE σχεδιάζει έως το τέλος του 2027 να έχει θέσει σε λειτουργία μια πλήρως καθετοποιημένη μονάδα διαστημικής βιομηχανίας, η οποία θα καλύπτει από την έρευνα και ανάπτυξη μέχρι την παραγωγή υποσυστημάτων, τη συναρμολόγηση και τις δοκιμές ολοκληρωμένων δορυφόρων.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που έχει παρουσιαστεί, η νέα εγκατάσταση μπορεί να αποκτήσει δυναμικότητα έως 150 δορυφόρων ετησίως, με περισσότερες από 100 νέες θέσεις εργασίας υψηλής εξειδίκευσης. Στόχος δεν θα είναι μόνο η κάλυψη ελληνικών αναγκών, αλλά και η παραγωγή για διεθνείς συμβάσεις του ομίλου.
Τα νέα βήματα που εξετάζει η OroraTech
Κινητικότητα καταγράφεται και από την OroraTech, η οποία ανέπτυξε για την Ελλάδα το Hellenic Fire System με τέσσερις θερμικούς δορυφόρους για τον εντοπισμό και την παρακολούθηση δασικών πυρκαγιών.
Μετά την ολοκλήρωση της πρώτης φάσης, η διοίκηση της ελληνικής θυγατρικής έχει αναφέρει ότι εξετάζονται νέες συνεργασίες και περαιτέρω επενδύσεις στη χώρα, έχοντας διαπιστώσει τόσο τη διαθεσιμότητα εξειδικευμένων μηχανικών όσο και δυνατότητες συνεργασίας με εγχώριες επιχειρήσεις και ερευνητικά κέντρα.
Παράλληλα, εταιρείες όπως οι OQ Technology και Planetek έχουν δημιουργήσει παρουσία στην Ελλάδα, ενώ μέσα στην τελευταία πενταετία έχουν δημιουργηθεί 32 νεοφυείς επιχειρήσεις στους τομείς της αεροδιαστημικής, των δορυφορικών τεχνολογιών και των σχετικών υπηρεσιών.