Ένα ολοκληρωμένο σχέδιο για τη μείωση του κόστους της ηλεκτρικής ενέργειας κατά 30% έως το 2030 παρουσίασαν ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, και ο υφυπουργός Νίκος Τσάφος, εξειδικεύοντας τις παρεμβάσεις που είχαν προαναγγελθεί στη ΔΕΘ από τον Πρωθυπουργό.
Σύμφωνα με τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, «από μια περίοδο σταθερή παλαιότερα στη λιανική ρεύματος, έχουμε μια αύξηση σχεδόν 50% από το 2019, όπως δηλαδή είναι και ο ευρωπαϊκός μέσος όρος.
Προσπαθούμε σε τρία χρόνια να σβήσουμε αυτή την αύξηση και να γυρίσουμε στα επίπεδα προς της κρίσης. Μας το επιτρέπει η συστηματική παρέμβαση σε όλες τις πτυχές που επηρεάζουν το κόστος, δηλαδή χονδρική, ευστάθεια συστήματος, χρεώσεις δικτύου, επιδοτήσεις ΑΠΕ, ευάλωτοι, προμήθεια, φόροι».
Όπως εξήγησε, «τα μέτρα αφορούν μια ολιστική προσέγγιση για τη μείωση του κόστους με δράσεις εξοικονόμησης, ευελιξία στη κατανάλωση, παραγωγή ή αποθήκευση για ίδια χρήση».
Τα παραπάνω θα χρηματοδοτηθούν με πόρους άνω των 5 δισ. ευρώ, μέσω τριών διαφορετικών Ταμείων: το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο (2,1 δισ. ευρώ), το Ταμείο για τα Νησιά (2,3 δισ. ευρώ) και τα ποσά για τη Ρήτρα Διαφυγής (600 εκατ. ευρώ).
Νέοι στόχοι για ΑΠΕ και αποθήκευση
Βασικός πυλώνας του σχεδίου είναι η περαιτέρω ενίσχυση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Αυτή τη στιγμή η εγκατεστημένη ισχύς έχει ήδη ξεπεράσει τα 18 GW, ενώ μόνο τον τελευταίο χρόνο προστέθηκαν περίπου 3 GW.
Η αυξημένη συμμετοχή των ΑΠΕ στο ενεργειακό μείγμα έχει συμβάλει, σύμφωνα με τον κ. Παπασταύρου, στη μείωση του κόστους χονδρικής. Η Ελλάδα, μάλιστα, το 2024 εμφανίζεται για πρώτη φορά ως καθαρός εξαγωγέας ενέργειας, με τις εξαγωγές να συνεισφέρουν περίπου 1 δισ. ευρώ στη βελτίωση του ενεργειακού ισοζυγίου.
Το επόμενο μεγάλο στοίχημα είναι η αποθήκευση ενέργειας με το ΥΠΕΝ να στοχεύει στον περιορισμό των απογευματινών αιχμών στη ζήτηση και στη μείωση της ανάγκης λειτουργίας των ακριβών μονάδων φυσικού αερίου.
Ο σχεδιασμός προβλέπει αποθηκευτική ισχύ 1 GW έως το τέλος του 2026, 1,5 GW στα μέσα του 2027, 3-4 GW έως το τέλος του 2028 και 5-7 GW μέχρι το 2030.
Οι διασυνδέσεις των νησιών και ΥΚΩ
Σημαντικό μέρος του σχεδίου αφορά τα μη διασυνδεδεμένα νησιά. Όπως ανέφερε ο Νίκος Τσάφος, η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από θερμικές μονάδες στα νησιά κοστίζει περίπου τρεις φορές περισσότερο από το μέσο κόστος στο διασυνδεδεμένο σύστημα.
Το ετήσιο κόστος της θερμικής παραγωγής στα νησιά υπολογίζεται σε περίπου 1,2 δισ. ευρώ, επιβάρυνση που μεταφέρεται στους λογαριασμούς μέσω των Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας.
Το Ταμείο Απανθρακοποίησης προβλέπεται να διαθέσει συνολικά 1,1 δισ. ευρώ για την ανάπτυξη ηλεκτρικών διασυνδέσεων και υποδομών στα νησιά.
Παράλληλα, θα κατευθυνθούν 200 εκατ. ευρώ στην κατασκευή φραγμάτων και ταμιευτήρων, ενώ 970 εκατ. ευρώ θα διατεθούν για έργα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας σε συνδυασμό με συστήματα αποθήκευσης, με ιδιαίτερη έμφαση στην αυτοκατανάλωση. Επιπλέον, 56 εκατ. ευρώ θα χρηματοδοτήσουν υποδομές φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων.
Παράλληλα, στον προϋπολογισμό προβλέπεται η διάθεση επιπλέον 200 εκατ. ευρώ για την ενίσχυση του λογαριασμού ΥΚΩ.
Στόχος είναι η μείωση κατά 50% των σχετικών χρεώσεων για τους οικιακούς καταναλωτές, με την εφαρμογή της μείωσης να ξεκινά από τις αρχές του 2027.
Στο στόχαστρο οι ρευματοκλοπές και οι ληξιπρόθεσμες
Ένα ακόμη σημαντικό ζήτημα είναι οι απώλειες στο δίκτυο. Για τον περιορισμό του φαινομένου προωθείται η εγκατάσταση έξυπνων μετρητών και σύμφωνα με τον σχεδιασμό, μέχρι το τέλος του 2026 περίπου τα δύο τρίτα της καταναλισκόμενης ενέργειας θα τηλεμετρώνται από το δίκτυο του ΔΕΔΔΗΕ.
Παρέμβαση προβλέπεται και στο ζήτημα των ληξιπρόθεσμων οφειλών. Οι συνολικές οφειλές αναφέρονται στα 3 δισ. ευρώ, με το κόστος να μετακυλίεται στους συνεπείς καταναλωτές.
Το νέο σύστημα προβλέπει σταδιακή επισήμανση των ληξιπρόθεσμων οφειλών. Με τη συμπλήρωση τριών επισημάνσεων, ο καταναλωτής δεν θα μπορεί να αλλάζει προμηθευτή χωρίς προηγουμένως να έχει τακτοποιήσει τις οφειλές του.
Ενίσχυση των ευάλωτων νοικοκυριών
Ππαράλληλα, μέσω του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου προβλέπονται σημαντικοί πόροι για την ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών, την αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης και θερμοσίφωνων, καθώς και για την ενίσχυση των ευάλωτων νοικοκυριών.
Συνολικά, προβλέπονται 2,1 δισ. ευρώ για ευάλωτους πολίτες, εκ των οποίων 1,7 δισ. ευρώ αφορούν ενεργειακή αναβάθμιση κατοικιών και αλλαγή συστημάτων θέρμανσης και θερμοσίφωνων. Παράλληλα, προβλέπεται αύξηση του επιδόματος θέρμανσης για περίπου 780.000 δικαιούχους.
Στο επίκεντρο και η αυτοκατανάλωση
Στον σχεδιασμό εντάσσεται και η ενίσχυση της αυτοκατανάλωσης, δηλαδή της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας για ίδια χρήση. Η σχετική ισχύς έχει ήδη ξεπεράσει το 1,1 GW, κυρίως από εμπορικούς και βιομηχανικούς καταναλωτές.
Το νέο πλαίσιο που αναμένεται το προσεχές διάστημα αναμένεται να απλοποιήσει τις διαδικασίες για την αυτοκατανάλωση και να επιτρέψει, μεταξύ άλλων, την εγκατάσταση μεμονωμένων συστημάτων αποθήκευσης για την κάλυψη ιδίων αναγκών, αλλά και την ανάπτυξη φωτοβολταϊκών σε μπαλκόνια.
Στήριξη στο πλαίσιο της ρήτρας διαφυγής
Στο πλαίσιο της ρήτρας διαφυγής προβλέπεται χρηματοδότηση ύψους 200 εκατ. ευρώ, η οποία θα κατευθυνθεί στην εγκατάσταση 32.000 αντλιών θερμότητας και 68.000 ηλιακών θερμοσιφώνων. Η επιδότηση για την προμήθεια αντλίας θερμότητας ανέρχεται στο 50%, ενώ για τα ευάλωτα νοικοκυριά το ποσοστό ενίσχυσης αυξάνεται στο 55%.
Παράλληλα, τα προγράμματα «Ηλέκτρα» και «Φοίβος» διαθέτουν συνολικό προϋπολογισμό 160 εκατ. ευρώ για την πραγματοποίηση ενεργειακών παρεμβάσεων σε δημόσια κτίρια και σχολικές εγκαταστάσεις.
Τα συγκεκριμένα έργα είχαν ενταχθεί στο Ταμείο Ανάκαμψης, αλλά δεν προχώρησαν στην υλοποίησή τους, και πλέον εντάσσονται στο πλαίσιο της ρήτρας διαφυγής.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
