Σε αγώνα δρόμου για την επιτάχυνση της ανάπτυξης ενός μεγάλου χαρτοφυλακίου έργων μπαταριών βρίσκεται το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με στόχο η χώρα να διαθέτει εγκατεστημένη ισχύ περίπου 1,5 GW μέσα στους επόμενους δώδεκα μήνες και 3 GW έως το 2028.
Ο στόχος αυτός βασίζεται σε δύο παράλληλες διαδικασίες που βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη. Η πρώτη αφορά την ολοκλήρωση της αξιολόγησης των αιτήσεων για τα αυτόνομα merchant έργα αποθήκευσης της σχετικής πρόσκλησης του ΥΠΕΝ και τη δημοσίευση της λίστας προτεραιότητας.
Η δεύτερη αφορά την άμεση ενεργοποίηση από τον ΑΔΜΗΕ της διαδικασίας χορήγησης οριστικών προσφορών σύνδεσης για έργα αποθήκευσης «behind the meter», αλλά και για σταθμούς Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας που διαθέτουν κοινό σημείο σύνδεσης με συστήματα μπαταριών.
Οι δύο αυτές κατηγορίες αποτελούν τον βασικό «κορμό» της επόμενης γενιάς έργων αποθήκευσης, καθώς συνολικά αντιπροσωπεύουν ένα pipeline που πλησιάζει τα 7 GW.
Από αυτά, περίπου 4,7 GW αφορούν τα merchant έργα της πρόσκλησης του υπουργείου, ενώ περίπου 2,5 GW αφορούν έργα ΑΠΕ με ενσωματωμένα συστήματα αποθήκευσης μέσω των ομάδων 11Α και 11Β.
Σύμφωνα με πηγές κοντά στο ΥΠΕΝ, στόχος είναι η αξιολόγηση των εμπορικών έργων να ολοκληρωθεί μέσα στις επόμενες εβδομάδες, με τη δημοσίευση της λίστας προτεραιότητας να τοποθετείται χρονικά προς τα τέλη Αυγούστου ή τις αρχές Σεπτεμβρίου.
«Θέλουμε να πατήσουμε γκάζι στις μπαταρίες», ανέφεραν χαρακτηριστικά υψηλόβαθμα στελέχη του ΥΠΕΝ σε συζήτηση με δημοσιογράφους στο περιθώριο του Συνεδρίου του Economist, εκτιμώντας ότι η αγορά εισέρχεται πλέον σε φάση μετάβασης από τη δημιουργία του θεσμικού πλαισίου στην πραγματική ανάπτυξη των έργων.
Ξεμπλοκάρουν τα έργα 11Α και 11Β
Σύμφωνα με πηγές του ΥΠΕΝ, το επόμενο διάστημα αναμένεται να επιταχυνθεί η διαδικασία χορήγησης όρων σύνδεσης από τον ΑΔΜΗΕ, με προτεραιότητα στα έργα αποθήκευσης που έχουν ήδη ωριμάσει αδειοδοτικά.
Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται τα έργα των ομάδων 11Α και 11Β, δηλαδή έργα όπου οι μπαταρίες συνδέονται με σταθμούς ΑΠΕ στο ίδιο σημείο σύνδεσης και αποτελούν ένα από τα μεγαλύτερα ανοικτά μέτωπα της αγοράς.
Στην ομάδα 11Α εντάσσονται έργα στα οποία η μπαταρία δεν μπορεί να απορροφά ενέργεια από το δίκτυο, ενώ στην ομάδα 11Β επιτρέπεται η αποθήκευση ενέργειας από το σύστημα.
Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις πηγών του ΥΠΕΝ, η διαδικασία πλέον εισέρχεται σε φάση επιτάχυνσης, καθώς ο ΑΔΜΗΕ αναμένεται να ξεκινήσει άμεσα τη χορήγηση προσφορών σύνδεσης.
Το ενδιαφέρον επικεντρώνεται κυρίως στα έργα που διαθέτουν κοινό σημείο σύνδεσης με το σύστημα, καθώς αυτά αποτελούν το μεγαλύτερο μέρος του χαρτοφυλακίου των περίπου 2,5 GW της συγκεκριμένης κατηγορίας.
Η ενεργοποίηση αυτών των επενδύσεων θεωρείται κρίσιμη, καθώς θα επιτρέψει σε μεγάλης κλίμακας φωτοβολταϊκά έργα να ενσωματώσουν αποθήκευση και να διαχειρίζονται καλύτερα την παραγωγή τους.
Στην τελική ευθεία τα merchant έργα των 4,7 GW
Παράλληλα, το ΥΠΕΝ προχωρά την αξιολόγηση των αιτήσεων για τα αυτόνομα merchant έργα αποθήκευσης. Πρόκειται για επενδύσεις συνολικής ισχύος περίπου 4,7 GW, οι οποίες δεν θα βασίζονται σε καθεστώς κρατικής ενίσχυσης, αλλά θα λειτουργούν με όρους αγοράς.
Η μεγάλη συμμετοχή επενδυτών στη σχετική διαδικασία έχει αυξήσει τον όγκο αξιολόγησης των φακέλων, ωστόσο σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του υπουργείου η διαδικασία βρίσκεται πλέον στην τελική της φάση.
Στόχος είναι η ολοκλήρωση της αξιολόγησης μέσα στις επόμενες εβδομάδες και η δημοσιοποίηση της λίστας προτεραιότητας έως τις αρχές Σεπτεμβρίου, ώστε οι επενδυτές να μπορούν να προχωρήσουν στα επόμενα βήματα ωρίμανσης των έργων.
Η εξέλιξη αυτή θεωρείται κομβική, καθώς θα επιτρέψει στους επενδυτές να προχωρήσουν στο επόμενο στάδιο, δηλαδή στην εξασφάλιση όρων σύνδεσης και στην υλοποίηση των έργων.
Θυμίζουμε πως περί τις αρχές Ιουλίου τέθηκε σε λειτουργία η merchant μπαταρία της κοινοπραξίας Metlen - Ομίλου Καράτζη στη Θεσσαλία, ισχύος 330 MW και χωρητικότητας 790 MWh, ενώ αναμένεται να ακολουθήσει το έργο της ΗΡΩΝ στη Θίσβη Βοιωτίας, ισχύος 162 MW.
Από τα 630 MW σήμερα στο 1 GW έως το τέλος του έτους
Αξίζει να σημειώσουμε πως σήμερα η εγκατεστημένη ισχύς συστημάτων αποθήκευσης στη χώρα μας ανέρχεται περίπου στα 630 MW, ενώ στόχος είναι οι μπαταρίες να φτάσουν περίπου το 1 GW έως το τέλος του έτους.
Από τα 630 MW περίπου 530 MW αφορούν έργα που συνδέονται στο Σύστημα μέσω του ΑΔΜΗΕ, ενώ περίπου 100 MW αφορούν μικρότερα συστήματα στο δίκτυο του ΔΕΔΔΗΕ, κυρίως σε φωτοβολταϊκά στη στέγη.
Το μεγαλύτερο μέρος των 530 MW προέρχεται από τις πρώτες διαγωνιστικές διαδικασίες αποθήκευσης που εντάχθηκαν σε καθεστώς επενδυτικής και λειτουργικής ενίσχυσης μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης.
Οι διαγωνισμοί αυτοί δημιούργησαν ένα χαρτοφυλάκιο περίπου 700 MW έργων, αρκετά από τα οποία βρίσκονται ήδη σε φάση προετοιμασίας για σύνδεση και λειτουργία.
Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονται standalone μπαταρίες μεγάλων ενεργειακών ομίλων, μεταξύ άλλων της ΔΕΗ, της Metlen, της Aktor, της Helleniq Energy, της More, της ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή και της ΗΡΩΝ.
Παράλληλα, σε αγώνα δρόμου βρίσκονται και τα έργα του τρίτου διαγωνισμού, συνολικής ισχύος 200 MW, με τις 4ωρης διάρκειας μπαταρίες να πρέπει να προχωρήσουν στην υλοποίηση εντός των νέων προθεσμιών.
Στόχος 1,5 GW σε έναν χρόνο και 3 GW έως το 2028
Με βάση τον σχεδιασμό του ΥΠΕΝ, η εγκατεστημένη ισχύς αποθήκευσης αναμένεται να ανέλθει σε 1,5 GW μέσα στο επόμενο δωδεκάμηνο και να προσεγγίσει τα 3 GW έως το τέλος του 2028, χωρίς να συνυπολογίσουμε την αντλησιοταμίευση.
Εφόσον προχωρήσει και το μεγάλο έργο αντλησιοταμίευσης στην Αμφιλοχία, ισχύος 680 MW, η συνολική αποθηκευτική ικανότητα της χώρας θα μπορούσε να κινηθεί σε επίπεδα κοντά στα 4 GW.
Το δίκτυο αποτελεί το μεγάλο στοίχημα
Παρά τη μεγάλη δυναμική των επενδύσεων, η έκδοση όρων σύνδεσης αποτελεί το βασικό σημείο πίεσης για την αγορά.
Ο ΑΔΜΗΕ έχει χορηγήσει συνολικά στην ιστορία του περίπου 36 GW όρων σύνδεσης για έργα ηλεκτροπαραγωγής. Επομένως, η έκδοση όρων σύνδεσης για περίπου 7 GW νέων έργων αποθήκευσης μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα αποτελεί σημαντική πρόκληση.
Μην ξεχνάμε, άλλωστε, πως όσο αυξάνεται η πίεση στο δίκτυο, οι τεχνικές απαιτήσεις γίνονται πιο σύνθετες και η διαδικασία σύνδεσης πιο απαιτητική.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
