Σε πλήρη αναμόρφωση του πλαισίου που διέπει την αυτοκατανάλωση ενέργειας στη χώρα μας προχώρησε χθες το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας μέσω της τροποποίησης της υπουργικής απόφασης του 2024, που έθεσε σε δημόσια διαβούλευση.
Με τη νέα απόφαση, η οποία ενσωματώνει τις αλλαγές που επέφερε ο νέος νόμος για τις ΑΠΕ και εναρμονίζει την ελληνική νομοθεσία με τις πρόσφατες ευρωπαϊκές οδηγίες, αντιμετωπίζονται ζητήματα και διορθώνονται ατέλειες που ανέκυψαν κατά την εφαρμογή του υφιστάμενου πλαισίου αυτοκατανάλωσης.
Παράλληλα, παρέχεται μεγαλύτερη ευελιξία και διευρύνονται οι δυνατότητες που έχουν στη διάθεσή τους οι καταναλωτές.
Μεταξύ των σημαντικότερων αλλαγών είναι η πρόβλεψη, για πρώτη φορά, της δυνατότητας εγκατάστασης μικρών φωτοβολταϊκών συστημάτων μπαλκανιού ισχύος έως 800 Watt, καθώς και αυτόνομων συστημάτων αποθήκευσης ενέργειας για την κάλυψη αποκλειστικά ιδίων αναγκών, χωρίς διοχέτευση ηλεκτρικής ενέργειας στο δίκτυο.
Η σχετική πρόβλεψη συνοδεύεται από συγκεκριμένες δικλίδες ασφαλείας, ώστε να διασφαλίζεται η προστασία τόσο του ηλεκτρικού δικτύου όσο και των ηλεκτρικών εγκαταστάσεων.
Επιπλέον, διευκολύνει τη συμμετοχή πολιτών, επιχειρήσεων, αγροτών, Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης και Ενεργειακών Κοινοτήτων στην αυτοκατανάλωση, δημιουργώντας ευνοϊκότερες προϋποθέσεις για τη μείωση του ενεργειακού τους κόστους.
Πηγές της αγοράς που συνομίλησαν με το Business Daily αξιολογούν σε πρώτη ανάγνωση θετικά την τροποποιητική απόφαση, καθώς το ΥΠΕΝ έχει καλύψει τα αντικειμενικά κενά της προηγούμενης, αποσαφηνίζοντας αρκετά σημεία.
Ωστόσο, και η νέα απόφαση χαρακτηρίζεται από μεγάλη πολυπλοκότητα, με τις ίδιες πηγές να εκφράζουν προβληματισμό, εκτιμώντας ότι θα χρειαστούν περαιτέρω διευκρινίσεις προκειμένου να αποφευχθούν παρανοήσεις, οι οποίες θα μπορούσαν εύκολα να οδηγήσουν σε λάθη.
Αξίζει να σημειώσουμε πως από το 2020 έως και σήμερα τέθηκαν σε λειτουργία 37.407 συστήματα αυτοκατανάλωσης, συνολικής ισχύος 1.070 ΜW, με σημαντική συμμετοχή νοικοκυριών και επιχειρήσεων, σε σύγκριση με την περίοδο 2015-2019, κατά την οποία τέθηκαν σε λειτουργία μόλις 1.772 συστήματα ισχύος 36 MW.
Τέσσερα διαφορετικά μοντέλα αυτοκατανάλωσης
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά την ενσωμάτωση τεσσάρων διαφορετικών μοντέλων αυτοκατανάλωσης. Διατηρείται ο κλασικός ενεργειακός συμψηφισμός, ενώ εισάγεται πλέον ο ταυτοχρονισμένος συμψηφισμός.
Προβλέπονται επίσης ο εικονικός ενεργειακός συμψηφισμός και ο εικονικός ταυτοχρονισμένος συμψηφισμός για περιπτώσεις όπου η παραγωγή και η κατανάλωση πραγματοποιούνται σε διαφορετικές παροχές.
Στα νέα μοντέλα ταυτοχρονισμένου συμψηφισμού η παραγόμενη και η καταναλισκόμενη ενέργεια συμψηφίζονται ανά χρονικό διάστημα εκκαθάρισης της αγοράς και, όπου υπάρχει πλεονάζουσα παραγωγή, αυτή μπορεί είτε να αποζημιώνεται μέσω συμμετοχής στην Αγορά Επόμενης Ημέρας είτε βάσει της Ειδικής Τιμής Αγοράς που δημοσιεύει ο ΔΑΠΕΕΠ.
Ιδιαίτερη μέριμνα λαμβάνεται για το πρόγραμμα οικιακών φωτοβολταϊκών έως 10,8 kW, καθώς προβλέπεται ότι οι δικαιούχοι θα εφαρμόζουν ταυτοχρονισμένο ή εικονικό ταυτοχρονισμένο συμψηφισμό, ενώ η αξία της πλεονάζουσας παραγόμενης ενέργειας θα πιστώνεται απευθείας στον εκκαθαριστικό λογαριασμό της οικιακής παροχής.
Παράλληλα, παρέχεται η δυνατότητα μετάβασης υφιστάμενων εγκαταστάσεων του ειδικού προγράμματος στο νέο καθεστώς, με σύναψη νέας σύμβασης για το υπόλοιπο της αρχικής εικοσαετούς διάρκειας.
Για πρώτη φορά θεσμοθετούνται τα φωτοβολταϊκά μπαλκονιού
Μία ακόμη καινοτομία αποτελεί η θεσμοθέτηση μικροηλιακών συστημάτων τύπου plug-in, με ρευματολήπτη, μέγιστης ισχύος έγχυσης έως 800 Watt και εγκατεστημένης ισχύος έως 900 Watt.
Τα συστήματα αυτά μπορούν να εγκαθίστανται εντός ή επί των κτιρίων, να συνδυάζονται με αποθήκευση και να λειτουργούν αποκλειστικά για αυτοκατανάλωση χωρίς έγχυση στο δίκτυο, δίνοντας για πρώτη φορά τη δυνατότητα ακόμη και σε ενοικιαστές ή ιδιοκτήτες διαμερισμάτων να παράγουν μέρος της ηλεκτρικής ενέργειας που καταναλώνουν.
Έρχεται η αυτοκατανάλωση με μπαταρίες
Παράλληλα, η νέα απόφαση ενσωματώνει πλήρως τα συστήματα αποθήκευσης ενέργειας στο πλαίσιο της αυτοκατανάλωσης.
Πλέον προβλέπεται εγκατάσταση μπαταριών μαζί με φωτοβολταϊκά, εγκατάσταση αυτόνομων συστημάτων αποθήκευσης αποκλειστικά για αυτοκατανάλωση, αλλά και η δυνατότητα λειτουργίας χωρίς έγχυση ενέργειας στο δίκτυο (zero feed-in).
Ενισχύεται η συλλογική αυτοκατανάλωση
Η νέα απόφαση διευρύνει επίσης το πεδίο εφαρμογής της συλλογικής αυτοκατανάλωσης. Τουλάχιστον δύο αυτοκαταναλωτές που βρίσκονται στο ίδιο κτίριο ή σε συγκρότημα κατοικιών μπορούν να εγκαθιστούν από κοινού σταθμούς παραγωγής και να επιμερίζουν μεταξύ τους την παραγόμενη ενέργεια, συμπεριλαμβάνοντας και τις κοινόχρηστες καταναλώσεις πολυκατοικιών, όπως ο φωτισμός, οι ανελκυστήρες ή οι κοινόχρηστοι χώροι.
Η ρύθμιση αυτή θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για τις πολυκατοικίες, όπου μέχρι σήμερα η εγκατάσταση κοινών φωτοβολταϊκών ήταν ιδιαίτερα δύσκολη.
Μεγαλύτερη ευελιξία για επιχειρήσεις και αγρότες
Σημαντικές είναι και οι αλλαγές για επιχειρήσεις, αγροτικές εκμεταλλεύσεις και δημόσιους φορείς, καθώς η νέα απόφαση επιτρέπει έναν σταθμό παραγωγής να εξυπηρετεί περισσότερες παροχές, παροχές που βρίσκονται σε διαφορετικές τοποθεσίες, σταθμούς και καταναλώσεις που βρίσκονται σε διαφορετικά επίπεδα τάσης και παροχές που εκπροσωπούνται από διαφορετικούς προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας.
Παράλληλα επιτρέπεται η συμμετοχή μίας παροχής σε περισσότερα από ένα συστήματα αυτοκατανάλωσης, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και με ανώτατο όριο το 100% της συμφωνημένης ισχύος κατανάλωσης.
Νέες δυνατότητες για Δήμους και Περιφέρειες
Την ίδια στιγμή, αναβαθμίζεται και ο ρόλος των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης, καθώς δίνεται η δυνατότητα εφαρμογής τόσο εικονικού ενεργειακού όσο και εικονικού ταυτοχρονισμένου συμψηφισμού για δημοτικές εγκαταστάσεις, σχολεία, νοσοκομεία, παιδικούς σταθμούς, αθλητικά κέντρα, δίκτυα ύδρευσης, αποχέτευσης και οδοφωτισμού, ακόμη και όταν οι παροχές δεν ανήκουν στο ίδιο νομικό πρόσωπο.
Παράλληλα, οι δήμοι μπορούν να αξιοποιούν σταθμούς ΑΠΕ για την κάλυψη αναγκών ευάλωτων νοικοκυριών και πολιτών που βρίσκονται κάτω από το όριο της φτώχειας.
Νέος ρόλος για τις Ενεργειακές Κοινότητες
Σημαντικές αλλαγές επέρχονται και για τις ενεργειακές κοινότητες, οι οποίες μπορούν να εφαρμόζουν εικονικό ενεργειακό συμψηφισμό, τόσο για τα μέλη τους, όσο και για ευάλωτους καταναλωτές ή νοικοκυριά που αντιμετωπίζουν ενεργειακή ένδεια, ακόμη και αν αυτά δεν αποτελούν μέλη της κοινότητας, υπό τις προϋποθέσεις που προβλέπονται από το ισχύον θεσμικό πλαίσιο.
Παράλληλα, οι σταθμοί παραγωγής μπορούν να εγκαθίστανται σε διαφορετική περιφέρεια από εκείνη όπου βρίσκονται οι καταναλώσεις, αρκεί να ανήκουν στο ίδιο ηλεκτρικό σύστημα.
Ειδικά για την Αττική προβλέπεται ότι, όταν η πλειονότητα των μελών μιας κοινότητας βρίσκεται στην Περιφέρεια Αττικής, το φωτοβολταϊκό μπορεί να εγκαθίσταται και σε όμορη περιφέρεια.
Επιτρέπεται η εγκατάσταση από τρίτους
Παράλληλα, αναγνωρίζεται για πρώτη φορά με σαφήνεια η δυνατότητα ανάπτυξης έργων μέσω τρίτου επενδυτή, ή εταιρείας ενεργειακών υπηρεσιών.
Στην περίπτωση αυτή, ο τρίτος μπορεί να αναλαμβάνει την εγκατάσταση, τη λειτουργία και τη συντήρηση του έργου, χωρίς όμως να θεωρείται αυτοκαταναλωτής. Η πλεονάζουσα ενέργεια εξακολουθεί να ανήκει αποκλειστικά στον τελικό αυτοκαταναλωτή.
Το μοντέλο αυτό διευκολύνει σημαντικά την ανάπτυξη υπηρεσιών "Energy as a Service", όπου ο καταναλωτής αποκτά φωτοβολταϊκό χωρίς να απαιτείται υψηλή αρχική επένδυση.
Μεταβατικό καθεστώς για τα υφιστάμενα έργα
Σημαντική είναι επίσης η πρόβλεψη για τη μετάβαση των εκκρεμών αιτήσεων από το καθεστώς ενεργειακού συμψηφισμού στο νέο καθεστώς ταυτοχρονισμένου συμψηφισμού.
Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να υποβάλουν τα πρόσθετα δικαιολογητικά που απαιτούνται, χωρίς να χάνουν τη σειρά προτεραιότητας της αρχικής αίτησης, καθώς η εξέταση πραγματοποιείται με βάση την ημερομηνία πληρότητας του αρχικού φακέλου.
Παράλληλα, δίνεται η δυνατότητα μετάβασης των οικιακών φωτοβολταϊκών του ειδικού προγράμματος στον νέο τρόπο λειτουργίας, με σύναψη νέας σύμβασης για το υπόλοιπο της αρχικής εικοσαετούς διάρκειας.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
