Σε τελικό στάδιο βρίσκεται η προετοιμασία της υπουργικής απόφασης του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, η οποία αναμένεται να αλλάξει σημαντικά το πλαίσιο αλλαγής προμηθευτή ρεύματος.
Βασικός στόχος της νέας ρύθμισης είναι να περιοριστεί το φαινόμενο του λεγόμενου «ενεργειακού τουρισμού», δηλαδή η πρακτική καταναλωτών που μετακινούνται διαδοχικά από εταιρεία σε εταιρεία, αφήνοντας πίσω τους ανεξόφλητους λογαριασμούς.
Η νέα υπουργική απόφαση θα συνοδευτεί από τροποποίηση του άρθρου 42 του Κώδικα Προμήθειας Ηλεκτρικής Ενέργειας, επιχειρώντας να καλύψει ένα θεσμικό κενό που παραμένει ανοικτό εδώ και περίπου πέντε χρόνια και έχει αποτελέσει αντικείμενο έντονων συζητήσεων μεταξύ Πολιτείας, ΡΑΑΕΥ και προμηθευτών ηλεκτρικής ενέργειας.
Σύμφωνα με την Ετήσια Έκθεση Λιανικής Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας της ΡΑΑΕΥ για το 2025, οι ληξιπρόθεσμες οφειλές των υφιστάμενων πελατών ανέρχονται σε 1,45 δισ. ευρώ, ενώ οι αντίστοιχες οφειλές των παλαιών πελατών, δηλαδή όσων έχουν αποχωρήσει από τον προμηθευτή αφήνοντας ανεξόφλητους λογαριασμούς, φθάνουν τα 1,53 δισ. ευρώ. Τα ποσά αυτά αθροίζονται σε σχεδόν 3 δισ. ευρώ με 4 στις 10 παροχές ρεύματος να εμφανίζουν ανεξόφλητα χρέη.
Στόχος η αντιμετώπιση του «ενεργειακού τουρισμού»
Τα τελευταία χρόνια, αρκετοί καταναλωτές εκμεταλλεύονταν το ισχύον καθεστώς, αλλάζοντας προμηθευτή πριν εξοφλήσουν τις οφειλές τους. Με αυτόν τον τρόπο συσσώρευαν χρέη σε διαφορετικές εταιρείες, ενώ οι προηγούμενοι πάροχοι είχαν περιορισμένες δυνατότητες να διασφαλίσουν την είσπραξη των οφειλών τους.
Η νέα ρύθμιση επιχειρεί να ανακόψει αυτή την πρακτική χωρίς να περιορίζει αδικαιολόγητα την ελευθερία επιλογής προμηθευτή για τους συνεπείς καταναλωτές. Το επίκεντρο των μέτρων αφορά αποκλειστικά όσους εμφανίζουν επαναλαμβανόμενη συμπεριφορά μη εξόφλησης λογαριασμών.
Το νέο σύστημα «debt flagging»
Στην «καρδιά» του νέου πλαισίου βρίσκεται ο μηχανισμός debt flagging, δηλαδή ένα σύστημα ηλεκτρονικής σήμανσης των καταναλωτών που αφήνουν ληξιπρόθεσμες οφειλές και στη συνέχεια μετακινούνται σε νέο προμηθευτή.
Η σήμανση αυτή θα καταχωρίζεται στο πληροφοριακό σύστημα του ΔΕΔΔΗΕ (Θαλής) και δεν θα παραμένει πλέον αποκλειστικά στη γνώση του προηγούμενου παρόχου. Έτσι, όλοι οι προμηθευτές θα μπορούν να γνωρίζουν εάν ένας υποψήφιος πελάτης έχει ιστορικό ανεξόφλητων οφειλών.
Η φιλοσοφία του μέτρου δεν είναι η άμεση απαγόρευση αλλαγής προμηθευτή, αλλά η σταδιακή καταγραφή επαναλαμβανόμενης ασυνέπειας, ώστε να εντοπίζονται οι λεγόμενοι στρατηγικοί κακοπληρωτές.
Πότε θα ενεργοποιείται η πρώτη σήμανση
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η διαδικασία θα ξεκινά όταν ένας καταναλωτής εμφανίζει τουλάχιστον δύο ληξιπρόθεσμους λογαριασμούς.
Ωστόσο, πριν καταχωριστεί οποιαδήποτε σήμανση, ο προμηθευτής θα είναι υποχρεωμένος να προτείνει στον πελάτη διακανονισμό της οφειλής.
Μόνο εφόσον ο διακανονισμός αποτύχει ή ο καταναλωτής δεν ανταποκριθεί, θα μπορεί να προχωρήσει στη σήμανσή του στο σύστημα.
Εφόσον ο πελάτης εξακολουθεί να βρίσκεται στο πελατολόγιο της εταιρείας, ο προμηθευτής θα διατηρεί επίσης το δικαίωμα να υποβάλει αίτημα διακοπής ηλεκτροδότησης σύμφωνα με τις ισχύουσες διαδικασίες.
Τι συμβαίνει όταν ο καταναλωτής αλλάξει πάροχο
Η δυνατότητα του προηγούμενου προμηθευτή να μπορεί να ζητήσει αποκοπή της παροχής εάν ο πελάτης έχει ήδη μεταφερθεί σε άλλη εταιρεία είχε συζητηθεί εκτενώς στο παρελθόν.
Αν και η σημερινή πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ εμφανιζόταν αρχικά θετική σε αυτό το ενδεχόμενο, τελικά η σχετική διάταξη φαίνεται ότι δεν θα συμπεριληφθεί στην τελική υπουργική απόφαση.
Έτσι, ο προηγούμενος πάροχος θα μπορεί μόνο να διατηρεί ενεργή τη σχετική σήμανση, χωρίς να προχωρά σε επιπλέον μέτρα.
Από το debt flagging στο debt blocking
Το νέο σύστημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία όταν ένας καταναλωτής επαναλαμβάνει την ίδια συμπεριφορά σε περισσότερους από έναν προμηθευτές.
Εάν συγκεντρώσει τρεις διαφορετικές σημάνσεις από ισάριθμες εταιρείες, τότε το σύστημα θα μετατρέπεται ουσιαστικά από debt flagging σε debt blocking.
Με άλλα λόγια, ο καταναλωτής δεν θα μπορεί πλέον να αλλάξει προμηθευτή ηλεκτρικής ενέργειας μέχρι να τακτοποιήσει μέρος ή το σύνολο των οφειλών του και να αρθούν οι σχετικές σημάνσεις.
Με αυτόν τον τρόπο, το ΥΠΕΝ επιδιώκει να βάλει τέλος στην πρακτική της συνεχούς μετακίνησης μεταξύ εταιρειών χωρίς εξόφληση των υποχρεώσεων.
Οι σημάνσεις δεν θα είναι μόνιμες
Το νέο πλαίσιο προβλέπει ότι οι σημάνσεις θα αίρονται όταν ο καταναλωτής εξοφλήσει τις οφειλές του ή συμφωνήσει σε διακανονισμό με τον προμηθευτή.
Στην περίπτωση αυτή, ο ίδιος ο προμηθευτής θα υποχρεούται να αφαιρεί τη σχετική ένδειξη από το πληροφοριακό σύστημα, επιτρέποντας στον καταναλωτή να αποκτήσει εκ νέου τη δυνατότητα αλλαγής παρόχου.
Έτσι, το μέτρο λειτουργεί περισσότερο ως μηχανισμός πίεσης για τη διευθέτηση των οφειλών παρά ως μόνιμη κύρωση.
Εξετάζεται αναδρομική εφαρμογή
Ένα ακόμη στοιχείο που βρίσκεται υπό επεξεργασία αφορά την αναδρομική εφαρμογή του μέτρου. Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι εξετάζεται η δυνατότητα καταχώρισης σημάνσεων και για παλαιές ληξιπρόθεσμες οφειλές που έχουν δημιουργηθεί από το 2020 και μετά.
Εφόσον η πρόβλεψη αυτή περιληφθεί στην τελική υπουργική απόφαση, οι προμηθευτές θα μπορούν να καταγράφουν και ιστορικές οφειλές στο νέο σύστημα.
Η συγκεκριμένη πρόβλεψη θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική για τις εταιρείες προμήθειας, καθώς αναγνωρίζει το πρόβλημα των συσσωρευμένων χρεών προηγούμενων ετών, χωρίς όμως να τους δίνει τη δυνατότητα επιβολής επιπλέον μέτρων είσπραξης.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
