Στη σημερινή συνεδρίαση της Task Force (Ομάδα Εργασίας της Κομισιόν για την Ενεργειακή Ένωση), με αντικείμενο την ασφάλεια του εφοδιασμού, τις τιμές του φυσικού αερίου και, γενικότερα, της ενέργειας ενόψει του χειμώνα, αναμένεται να συμμετάσχει η χώρα μας, εκπροσωπούμενη από τον υφυπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκο Τσάφο.
Σύμφωνα με πληροφορίες του Business Daily, στη συνεδρίαση, η οποία έχει προγραμματιστεί για τις 10:00, αναμένεται να συμμετάσχουν όλες οι χώρες της ΕΕ.
Αξίζει να σημειώσουμε πως οι ευρωπαϊκές αποθήκες αυτήν τη στιγμή είναι γεμάτες μόλις κατά 63%, έναντι περίπου 80% του μέσου όρου της τελευταίας πενταετίας, με τις προμήθειες από τον Περσικό Κόλπο να παραμένουν σχεδόν ακινητοποιημένες.
Tην ίδια στιγμή η τιμή του TTF είναι υπερδιπλάσια σε σύγκριση με έναν χρόνο πριν και σύμφωνα με εκτιμήσεις αν οι διαταραχές συνεχιστούν και κατά τη διάρκεια του χειμώνα, η Ευρώπη ενδέχεται να χρειαστεί να πληρώσει ακόμη περισσότερα για να εξασφαλίσει ότι τα λιγοστά διαθέσιμα φορτία θα φτάσουν στις ακτές της.
Η ατζέντα της σημερινής συνεδρίασης
Ειδικότερα, σύμφωνα πηγές με άριστη γνώση των διεργασιών, στο επίκεντρο της έκτακτης αυτής τηλεδιάσκεψης θα βρεθούν η αγορά και τα αποθέματα φυσικού αερίου, οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, η προετοιμασία για τον χειμώνα και οι εξελίξεις στις αγορές πετρελαίου και καυσίμων.
Επιπλέον, αναμένεται να εξεταστούν οι επιπτώσεις των καυσώνων και των χαμηλών υδάτινων αποθεμάτων, ιδίως στον Δούναβη, καθώς και οι γεωπολιτικές εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ.
Όσον αφορά τα αποθέματα φυσικού αερίου, η ελληνική πλευρά αναμένεται να υποστηρίξει πως η υποχρέωση για πληρότητα κατά 90% όχι μόνο τροφοδοτεί ανατιμήσεις, αλλά θεωρείται και εκτός πραγματικότητας, δεδομένου ότι η ζήτηση για φυσικό αέριο στην Ευρώπη έχει μειωθεί τα τελευταία χρόνια κατά σχεδόν 20%.
Ως εκ τούτου, αναμένεται να προτείνει την υιοθέτηση ενός πιο ρεαλιστικού επιπέδου πληρότητας των ευρωπαϊκών αποθηκών, γύρω στο 75%-80%, προκειμένου να μη δημιουργηθούν περαιτέρω πληθωριστικές πιέσεις.
Βάσει πληροφοριών από πηγές με γνώση του θέματος, η ελληνική πρόταση αναμένεται να βρει «ευήκοα ώτα», καθώς πλέον η Κομισιόν εξετάζει μεγαλύτερη ευελιξία στη στρατηγική της ως προς τα αποθέματα.
Τι προβλέπει ο ευρωπαϊκός κανονισμός
Θυμίζουμε πως ο βασικός ευρωπαϊκός κανονισμός για τις αποθήκες φυσικού αερίου είναι ο Κανονισμός (ΕΕ) 2022/1032, ο οποίος θεσπίστηκε το 2022 εν μέσω της ενεργειακής κρίσης και παρατάθηκε έως το τέλος του 2027 με νεότερη τροποποίηση (Κανονισμός ΕΕ 2025/1733).
Μετά την τελευταία κρίση φυσικού αερίου, τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης αποφάσισαν να δημιουργούν κάθε χρόνο σημαντικά αποθέματα ασφαλείας, ώστε να προστατεύονται από μελλοντικούς κλυδωνισμούς, καθώς απομακρύνονταν από τις προμήθειες ρωσικού αερίου μέσω αγωγών.
Όπως ορίζεται από τον συγκεκριμένο κανονισμό, οι υπόγειες εγκαταστάσεις αποθήκευσης αερίου στην ΕΕ πρέπει να γεμίζουν στο 90% της χωρητικότητάς τους έως την 1η Νοεμβρίου κάθε έτους, ενώ επιτρέπεται στα κράτη μέλη να πετυχαίνουν τον στόχο του 90% οποιαδήποτε στιγμή μεταξύ 1ης Οκτωβρίου και 1ης Δεκεμβρίου, με δυνατότητα απόκλισης έως 10% υπό προϋποθέσεις αγοράς.
Αξίζει να σημειώσουμε πως τα κράτη μέλη που δεν διαθέτουν εγχώριες υποδομές αποθήκευσης υποχρεούνται να αποθηκεύουν ποσότητες ίσιες με το 15% της ετήσιας κατανάλωσής τους σε γειτονικές χώρες μέσω μηχανισμών αλληλεγγύης, που διασφαλίζουν ότι, σε περίπτωση σοβαρής έλλειψης ή κρίσης εφοδιασμού, τα κράτη-μέλη θα αλληλοϋποστηρίζονται.
Η Ευρώπη χρειάζεται πάνω από 7 δισ. για την πλήρωση των αποθηκών
Ωστόσο, ο πόλεμος στο Ιράν έχει οδηγήσει σε άνοδο τις βραχυπρόθεσμες τιμές του φυσικού αερίου και έχει καταστήσει οικονομικά ασύμφορη τη δημιουργία αποθεμάτων.
Ως αποτέλεσμα, ορισμένες χώρες, ιδιαίτερα η Γερμανία, δυσκολεύονται να επιτύχουν ακόμη και τους πρόσφατα χαλαρότερους στόχους αποθήκευσης.
Έτσι, ενώ η Ιταλία έχει γεμίσει τις αποθήκες της σε ποσοστό περίπου 83%, αφού το κράτος προσέφερε κίνητρα για την ενθάρρυνση της αποθήκευσης, οι εγκαταστάσεις της Γερμανίας, που είναι και οι μεγαλύτερες στην ήπειρο, είναι γεμάτες λίγο περισσότερο από το μισό.
Τα χαμηλά αποθέματα της Γερμανίας θα μπορούσαν να αναγκάσουν τη χώρα να αυξήσει τις εισαγωγές τον χειμώνα, εντείνοντας τον ανταγωνισμό εντός της Ευρώπης, ενώ τα αποθέματα είναι επίσης ασυνήθιστα χαμηλά στην Ολλανδία και το Βέλγιο, σημαντικούς κόμβους εμπορίας που τροφοδοτούν τις γειτονικές αγορές.
Σύμφωνα με πρόσφατο δημοσίευμα του Bloomberg, η Ευρώπη χρειάζεται περισσότερες από 100 τεραβατώρες φυσικού αερίου, αξίας άνω των 7 δισ. ευρώ (8,1 δισ. δολάρια) με βάση τις τρέχουσες τιμές, προκειμένου να επιτύχει ακόμη και τον χαμηλότερο στόχο πλήρωσης των αποθηκευτικών εγκαταστάσεων, στο 75%.
Μια πρόσθετη πρόκληση θα προκύψει τον Ιανουάριο, όταν η απαγόρευση της Ε.Ε. για το ρωσικό αέριο θα αφαιρέσει προμήθειες που αντιστοιχούν περίπου στο 5% των αναγκών σε φυσικό αέριο.
Ανησυχία για εκτόξευση του φυσικού αερίου πάνω από τα 100 ευρώ
Η ευρωπαϊκή τιμή αναφοράς για το φυσικό αέριο στο ολλανδικό κόμβο TTF διαπραγματευόταν χθες κοντά στα 74 δολάρια ανά μεγαβατώρα, δηλαδή πάνω από 35% πάνω σε σχέση με έξι μήνες πριν.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις των Goldman Sachs Group, Rystad Energy και Morningstar ελλοχεύει ο κίνδυνος οι τιμές τον χειμώνα να ξεπεράσουν ακόμη και τα 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Ωστόσο, η πορεία των τιμών του φυσικού αερίου δεν θα καθοριστεί μόνο από τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή αλλά και από τις καιρικές συνθήκες που θα επικρατήσουν.
Σύμφωνα με το Bloomberg το φαινόμενο Ελ Νίνιο θα μπορούσε να φέρει στην Ευρώπη ένα ήπιο ξεκίνημα του χειμώνα, αν και μεταγενέστερα τα κύματα ψύχους θα μπορούσαν να αυξήσουν κατακόρυφα τη ζήτηση για θέρμανση.
Την ίδια στιγμή, με βάση το ίδιο δημοσίευμα, οι επιθετικές αγορές ποσοτήτων από την Κίνα, τυχόν διακοπές στην παραγωγή της Νορβηγίας (του μεγαλύτερου προμηθευτή φυσικού αερίου μέσω αγωγών) ή ένας όψιμος τυφώνας στις ΗΠΑ θα μπορούσαν να περιορίσουν ακόμη περισσότερο την προσφορά στην αγορά.
Το φυσικό αέριο «τσουρουφλίζει» τη χονδεμπορική ρεύματος
Το ράλι που καταγράφει η τιμή του φυσικού αερίου έχει περάσει εδώ και καιρό στην ελληνική αγορά με τη χονδρεμπορική τιμή ρεύματος να κινείται ήδη από τον Αύγουστο και λόγω της αυξημένης ζήτησης λόγω καύσωνα σε πολύ υψηλά επίπεδα.
Ενδεικτικά, ο Αύγουστος έκλεισε με μέση τιμή χονδρικής στην αγορά επόμενης ημέρας στα 133,40 ευρώ/MWh, σημειώνοντας «άλμα» πάνω από 21% σε σχέση με τον Ιούλιο.
Η ανοδική τάση στο ρεύμα συνεχίζεται και τον πρώτο μήνα του φθινοπώρου με τη χονδρική να «φλερτάρει» με τα 200 ευρώ/MWh, προκαλώντας ανησυχία για το πώς θα κυλήσει ο υπόλοιπος μήνας δεδομένου πως τα «πράσινα» τιμολόγια που ανακοινώθηκαν για τον Σεπτέμβριο ήταν τσίμπησαν πάνω από 10%.
Στο πεδίο του ρεύματος, λοιπόν, η προσοχή στρέφεται στις επικείμενες ανακοινώσεις της κυβέρνησης στο πλαίσιο της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
