Η στρατηγική αυτονομία της Ευρώπης βασίζεται σε προϋποθέσεις όπως η άμυνα, η ενέργεια, η τεχνολογία και ο περιορισμός της εξάρτησης από τρίτες χώρες, ωστόσο υπάρχει μια λιγότερο ορατή προϋπόθεση χωρίς την οποία οι υπόλοιπες φιλοδοξίες δύσκολα μπορούν να χρηματοδοτηθούν και αυτή είναι η πιο αποτελεσματική επένδυση των ευρωπαϊκών κεφαλαίων.
Ο Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννης Στουρνάρας, μιλώντας στο πλαίσιο του 11th Business Forum Greece-Sweden, υπογράμμισε πως η αυτονομία της Ευρώπης θα επιτευχθεί μόνο όταν ολοκληρωθεί η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, η Τραπεζική Ένωση και όταν εφαρμοστούν τα συμπεράσματα των εκθέσεων Ντράγκι και Λέτα, ώστε να δημιουργηθεί μια πραγματικά ενιαία ευρωπαϊκή κεφαλαιαγορά.
Αναφερόμενος στο παράδοξο της Ευρώπης, ο κ. Στουρνάρας τόνισε πως η ΕΕ δεν στερείται αποταμιεύσεων, αλλά στερείται ενός αποτελεσματικού μηχανισμού που θα μετατρέπει αυτές τις αποταμιεύσεις σε επενδύσεις μέσα στην ίδια την ευρωπαϊκή οικονομία.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπολογίζει ότι τα νοικοκυριά της ΕΕ διαθέτουν περίπου 10 τρισ. ευρώ σε τραπεζικές καταθέσεις που «λιμνάζουν» χωρίς απόδοση, την ίδια στιγμή που οι πρόσθετες επενδύσεις που χρειάζεται ετησίως σε τεχνολογία, βιωσιμότητα και άμυνα ανέρχονται σε περίπου 750-800 δισ. τον χρόνο έως το 2030. Δηλαδή, η Ευρώπη έχει ένα μεγάλο μέρος των χρημάτων που χρειάζεται, ωστόσο δεν μπορεί να τα αξιοποιήσει.
Όπως εξήγησε ο κ. Στουρνάρας, οι Ευρωπαίοι πολίτες αποταμιεύουν περισσότερο από όσο επενδύουν, καθώς υπάρχει πλεόνασμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών περίπου 3% του ΑΕΠ, δηλαδή αποταμιεύουμε 3% περισσότερο από ό,τι επενδύουμε. Από την άλλη, όσα κεφάλαια τελικά επενδύονται, συνήθως φεύγουν εκτός Ευρώπης αντί να τοποθετούνται εντός συνόρων.
Επομένως, είναι κομβικής σημασίας να αρθούν όλοι οι περιορισμοί που δεν επιτρέπουν στους επενδυτές και στους διαχειριστές περιουσίας να επενδύουν τα χρήματα εντός Ευρώπης, ώστε να αντιμετωπιστεί ο κατακερματισμός και να επιτευχθεί μια οικονομία κλίμακας, που θα προσφέρει υψηλότερες αποδόσεις.
Σε αυτό το πρόβλημα επιδιώκει να απαντήσει η Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων: να δώσει στους Ευρωπαίους αποταμιευτές περισσότερες και ευκολότερες επιλογές για να επενδύσουν και, ταυτόχρονα, να δώσει στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις πρόσβαση σε βαθύτερες και μεγαλύτερες αγορές χρηματοδότησης.
Αντιστοίχως, οι ρυθμιστικές αρχές έχουν ξεκινήσει οι προσπάθειες για να ρυθμιστεί η υπερβολική γραφειοκρατία που δεν επιτρέπει στις τράπεζες να λειτουργούν πιο συντονισμένα και να ανταγωνιστούν τα αμερικανικά ή κινεζικά ιδρύματα.
Η αυτονομία δεν σημαίνει απομόνωση
Υπάρχει, ωστόσο, μια σημαντική διάκριση, σύμφωνα με τον κ. Στουρνάρα: η ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία δεν σημαίνει ότι η Ευρώπη πρέπει να πάψει να συναλλάσσεται με τον υπόλοιπο κόσμο ή να σταματήσει να προσελκύει ξένα κεφάλαια, σημαίνει απλώς ότι πρέπει να έχει τη δυνατότητα να χρηματοδοτεί τις κρίσιμες στρατηγικές της επιλογές χωρίς να εξαρτάται υπερβολικά από εξωτερικές πηγές χρηματοδότησης.
Αυτό γίνεται ακόμη πιο σημαντικό σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη χρειάζεται ταυτόχρονα περισσότερες επενδύσεις στην άμυνα, στην ενέργεια, στην ψηφιακή τεχνολογία, στην τεχνητή νοημοσύνη και στην πράσινη μετάβαση. Η ανάγκη αυτή συνδέεται και με την ιδέα του κοινού ευρωπαϊκού δανεισμού για ευρωπαϊκά δημόσια αγαθά. Η λογική είναι ότι, όταν η χρηματοδότηση αφορά αγαθά που ωφελούν το σύνολο της ευρωπαϊκής οικονομίας, υπάρχει οικονομικό επιχείρημα για τη δημιουργία κοινών ευρωπαϊκών ασφαλών περιουσιακών στοιχείων.
Δεν είναι τυχαίο ότι η συζήτηση για τις κεφαλαιαγορές συνδέεται πλέον τόσο στενά με τη συζήτηση για την ευρωπαϊκή αυτονομία. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χαρακτηρίζει την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων ως «οριζόντιο καταλύτη» για τις στρατηγικές επενδύσεις της ΕΕ, ενώ το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τη συνδέει ευθέως με τις γεωπολιτικές αλλαγές, την τεχνολογική ανάπτυξη και τις ανάγκες της πράσινης μετάβασης.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
