Η επιβράδυνση της παραγωγικότητας στις χώρες του ΟΟΣΑ και οι πολυδιάστατες αιτίες της βρέθηκαν στο επίκεντρο του 2ου Ετήσιου Συνεδρίου του Κέντρου Κρήτης του ΟΟΣΑ για τη Δυναμική των Πληθυσμών, που πραγματοποιήθηκε στα Χανιά στις 12 Νοεμβρίου 2025.
Η Βίβιαν Κουτσογεωργοπούλου, Senior Economist στον ΟΟΣΑ, παρουσίασε μελέτη που αναδεικνύει τη σχέση μεταξύ γήρανσης του εργατικού δυναμικού και παραγωγικότητας. Σύμφωνα με τα ευρήματα, η δημογραφική μεταβολή, η βελτίωση της υγείας και οι μεταρρυθμίσεις που καθυστερούν τη συνταξιοδότηση οδηγούν σε αύξηση της μέσης ηλικίας των εργαζόμενων, ενώ παράλληλα παρατηρείται επιβράδυνση της παραγωγικότητας.
Η ανάλυση δείχνει ότι οι επιπτώσεις της γήρανσης διαφέρουν ανά τομέα. Σε κλάδους υψηλής έντασης δεξιοτήτων ή τεχνολογίας, η παραγωγικότητα μειώνεται, ενώ σε τομείς με υψηλό μορφωτικό επίπεδο και ισχυρή ζήτηση εργασίας, καταγράφεται ενίσχυση. Η ασυμφωνία δεξιοτήτων επιβαρύνει την κατάσταση, περιορίζοντας την προσαρμοστικότητα των μεγαλύτερων εργαζομένων.
Η κ. Κουτσογεωργοπούλου υπογράμμισε ότι η προώθηση της υγιούς γήρανσης αποτελεί θεμέλιο για βιώσιμες οικονομίες και κοινωνίες. Η μακροβιότητα πρέπει να αντιμετωπίζεται ως ευκαιρία για ανάπτυξη και κοινωνική συνοχή, με ουσιαστική ένταξη των μεγαλύτερων στην οικονομία και δίκαιη κατανομή των ωφελειών της υγείας.
Στο πάνελ που ακολούθησε, ο Iñigo Calvo Sotomayor, Αναπληρωτής Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Deusto, σημείωσε ότι οι επιπτώσεις της γήρανσης δεν είναι γραμμικές ούτε ομοιόμορφες. Τόνισε ότι η εμπειρία και το γνωστικό περιεχόμενο αποτελούν πλεονέκτημα σε πολλούς τομείς, επισημαίνοντας πως «ένας εργαζόμενος 55 ετών μπορεί να διαχειριστεί καλύτερα τον κίνδυνο από κάποιον 35 ετών».
Ο Ευάγγελος Διοικητόπουλος, Αναπληρωτής Καθηγητής στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, επικεντρώθηκε στον ρόλο της Τεχνητής Νοημοσύνης στην εργασία. Όπως ανέφερε, η τεχνολογία μπορεί αρχικά να υποκαθιστά θέσεις εργασίας, αλλά μεσοπρόθεσμα δημιουργεί νέες δυνατότητες για τους εργαζόμενους. Η πρόκληση για τους μεγαλύτερους εργαζόμενους είναι η ταχεία προσαρμογή, ωστόσο η AI μπορεί να επιταχύνει αυτή τη διαδικασία.
Έρευνες δείχνουν ότι η αυτοματοποίηση αυξάνει τα ποσοστά ανεργίας σε επαγγέλματα ευάλωτα στην τεχνολογική υποκατάσταση, ενώ σε περιοχές με υψηλότερο μέσο όρο ηλικίας καταγράφεται μείωση της καινοτομίας. Παρ' όλα αυτά, η γήρανση μπορεί να οδηγήσει σε νέες μορφές καινοτομίας και να αναδιαμορφώσει την έννοια της παραγωγικότητας.
Ο Νίκος Μηλαπίδης, Γενικός Γραμματέας Εργασιακών Σχέσεων του Υπουργείου Εργασίας, επισήμανε τέσσερις μεγα-τάσεις που μεταβάλλουν τις αγορές εργασίας στις χώρες του ΟΟΣΑ: δημογραφική γήρανση, τεχνολογική πρόοδος με επίκεντρο την τεχνητή νοημοσύνη, αναντιστοιχίες δεξιοτήτων και κλιματική αλλαγή. Όπως ανέφερε, η γήρανση είναι αναπόφευκτη, όμως οι κοινωνίες μπορούν να προσαρμοστούν στις προκλήσεις.
Για την Ελλάδα, η διπλή πρόκληση αφορά έναν πληθυσμό που γερνάει και ένα συρρικνούμενο εργατικό δυναμικό, σε συνδυασμό με χαμηλή παραγωγικότητα. Ο κ. Μηλαπίδης παρουσίασε πολιτικές που στοχεύουν στην αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος και στη βελτίωση των δεξιοτήτων, κάνοντας ιδιαίτερη αναφορά στο πρόγραμμα Rebrain Greece.
Η Joanna Tyrowicz, Καθηγήτρια Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο της Βαρσοβίας, παρουσίασε διδάγματα από τις χώρες της Κεντρικής και Ανατολικής Ευρώπης μετά το 1989, εστιάζοντας στα κύματα αυτοματοποίησης. Επεσήμανε ότι η αύξηση της παραγωγικότητας συχνά συνδέθηκε με την αντικατάσταση ολόκληρων γενεών εργαζομένων μέσω πρόωρης συνταξιοδότησης, υπογραμμίζοντας πως «αυτή η λύση δεν είναι πλέον βιώσιμη».
Συγκρίνοντας τη Βρετανία με τη Γερμανία, τόνισε πως η δεύτερη απέφυγε τα κοινωνικά κόστη της ρομποτοποίησης καθυστερώντας συνειδητά την τεχνολογική υιοθέτηση. Κατέληξε ότι η διά βίου μάθηση, παρά τη ρητορική, «δεν έχει αποδώσει τα αναμενόμενα - ίσως δοκιμάζουμε λάθος πράγματα».
Τη συζήτηση συντόνισε ο Tomasz Koźluk, Economic Counsellor to the Chief Economist του ΟΟΣΑ.
Το συνέδριο πραγματοποιήθηκε στο Κέντρο Αρχιτεκτονικής Μεσογείου στα Χανιά, σε συνεργασία με τον Δήμο Χανίων και το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, υπό την αιγίδα των υπουργείων Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης, Μετανάστευσης και Ασύλου, Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, και με την υποστήριξη της Περιφέρειας Κρήτης.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
