Σοβαρές αδυναμίες στον σχεδιασμό και την επιχειρησιακή ετοιμότητα της Ελλάδας απέναντι σε περιστατικά θαλάσσιας ρύπανσης ανέδειξε το συνέδριο της Ένωσης Πλοιοκτητών Ρυμουλκών.
Όπως επισημάνθηκε, η χώρα δεν είναι σε θέση να διαχειριστεί μεγάλης κλίμακας περιβαλλοντικά συμβάντα στην ανοιχτή θάλασσα, εξαιτίας ελλείψεων σε εξοπλισμό, προδιαγραφές και εκπαιδευμένο προσωπικό.
Διεθνώς, καταγράφεται αύξηση των ατυχημάτων σε πλοία μεταφοράς φορτίων, κοντέινερ και οχηματαγωγά. Πέρα από την απειλή που συνιστούν για τη θαλάσσια ρύπανση, προκαλεί ανησυχία η χαμηλή ανθεκτικότητα αυτών των σκαφών σε υψηλές θερμοκρασίες σε περίπτωση πυρκαγιάς.
Επιπλέον, τα νέα πετρέλαια χαμηλής περιεκτικότητας σε θείο (SOFR) δημιουργούν νέες προκλήσεις, καθώς παρουσιάζουν τελείως διαφορετική συμπεριφορά και είναι εξαιρετικά δύσκολο να συλλεχθούν με τις παραδοσιακές τεχνικές.
Η Ελλάδα, σύμφωνα με μελέτη του ΕΜΠ, βρίσκεται σε περιοχή ιδιαίτερου κινδύνου, με περισσότερες από 60.000 διελεύσεις πλοίων στο Αιγαίο ετησίως, εκ των οποίων οι 5.000 είναι δεξαμενόπλοια – τα 2.500 φορτωμένα. Οι περιοχές μεταφόρτωσης, όπως ο Λακωνικός κόλπος, εντείνουν την επικινδυνότητα. Ωστόσο, η χώρα δεν διαθέτει εξοπλισμό αντιρρύπανσης κατάλληλο για την ανοιχτή θάλασσα, γεγονός που αποκαλύπτει ένα τεράστιο κενό στην επιχειρησιακή της ετοιμότητα.
Αν και η Ελλάδα έχει κυρώσει τις περισσότερες διεθνείς συμβάσεις για την προστασία της θαλάσσιας περιβαλλοντικής ασφάλειας, παρατηρείται καθυστέρηση στην εφαρμογή κρίσιμων θεσμικών ρυθμίσεων.
Ενδεικτικά, χρειάστηκαν 21 χρόνια από την ψήφιση του ΠΔ 55/1998 μέχρι να εκδοθεί το 2023 η απόφαση για την αδειοδότηση των εταιρειών αντιρρύπανσης. Παράλληλα, δεν υπάρχουν ακόμη καθορισμένες τεχνικές προδιαγραφές για τα αντιρρυπαντικά σκάφη.
Καταγράφηκε επίσης η απουσία υποχρεωτικής εκπαίδευσης και πιστοποίησης του προσωπικού που απασχολείται σε επιχειρήσεις καταπολέμησης ρύπανσης.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, αυτό αποτελεί κίνδυνο και για τους ίδιους τους εργαζόμενους, πέρα από την αναποτελεσματικότητα στην αντιμετώπιση περιστατικών.
Η γειτονική Ιταλία παρουσιάστηκε ως πρότυπο καλής πρακτικής. Εκεί λειτουργεί η κοινοπραξία Castalia, με στόλο 23 εξειδικευμένων πλοίων και πλήρες δίκτυο υποστήριξης.
Η Ένωση Ρυμουλκών σχεδιάζει την πραγματοποίηση κοινής άσκησης αντιρρύπανσης Ελλάδας–Ιταλίας στο Ιόνιο, σε συνεργασία με την Castalia, ώστε να εντοπιστούν διαφορές στην επιχειρησιακή οργάνωση και να εξαχθούν χρήσιμα συμπεράσματα.
Το γενικό συμπέρασμα του συνεδρίου είναι πως ο τομέας της αντιρρύπανσης στην Ελλάδα χρειάζεται άμεσο και γενναίο εκσυγχρονισμό. Μεταξύ των βασικών προτάσεων περιλαμβάνονται:
- Θεσμικές παρεμβάσεις: Καθορισμός τεχνικών προδιαγραφών για αντιρρυπαντικά σκάφη, πρόβλεψη εξοπλισμού ανοιχτής θάλασσας και θεσμοθέτηση υποχρεωτικής εκπαίδευσης.
- Ανασχεδιασμός επιχειρησιακής στρατηγικής: Επικέντρωση στο περιοχικό και όχι ποσοτικό μοντέλο αδειοδότησης.
- Ίδρυση εθνικού μηχανισμού: Ένας πλήρως οργανωμένος και χρηματοδοτούμενος από το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης φορέας, που θα λειτουργεί υπό ενιαίο σχεδιασμό για την πρόληψη και την άμεση αντίδραση σε κρίσεις θαλάσσιας ρύπανσης.
Οι φορείς του κλάδου τονίζουν ότι η Ελλάδα πρέπει να πάψει να βασίζεται στην «τύχη» και να αποκτήσει μηχανισμούς που να ανταποκρίνονται στις σύγχρονες περιβαλλοντικές και τεχνολογικές απαιτήσεις.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
