Οι χώρες μέλη του ΝΑΤΟ ανακοίνωσαν ότι δεν θα συμμετάσχουν στο σχέδιο του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για επιβολή αποκλεισμού στο Στενό του Ορμούζ. Αντ’ αυτού, προτείνουν να αναλάβουν δράση μόνο μετά τον τερματισμό των εχθροπραξιών, κίνηση που ενδέχεται να προκαλέσει δυσαρέσκεια στον Ρεπουμπλικάνο πρόεδρο και να εντείνει τις εντάσεις εντός της Συμμαχίας.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι ο αμερικανικός στρατός θα συνεργαστεί με άλλες χώρες για να αποκλείσει τη θαλάσσια κυκλοφορία στο Στενό, μετά την αποτυχία των συνομιλιών με το Ιράν για τον τερματισμό της σύγκρουσης. Ο αμερικανικός στρατός διευκρίνισε πως ο αποκλεισμός, που θα ξεκινούσε στις 17:00 ώρα Ελλάδας, θα αφορά μόνο πλοία με προορισμό ή προέλευση από ιρανικά λιμάνια.
Από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, το Ιράν έχει περιορίσει σημαντικά τη ναυσιπλοΐα στο Στενό, επιτρέποντας τη διέλευση μόνο των δικών του πλοίων. Το καθεστώς επιδιώκει να καταστήσει τον έλεγχό του στη στρατηγική αυτή θαλάσσια οδό μόνιμο, ενδεχομένως επιβάλλοντας τέλη στα διερχόμενα πλοία.
«Ο αποκλεισμός θα ξεκινήσει σύντομα. Και άλλες χώρες θα συμμετάσχουν σε αυτόν τον αποκλεισμό», ανέφερε ο Τραμπ σε ανάρτησή του στο Truth Social. Ωστόσο, οι σύμμαχοί του στο ΝΑΤΟ, όπως η Βρετανία και η Γαλλία, ξεκαθάρισαν ότι δεν θα εμπλακούν στη σύγκρουση. Αντιθέτως, εργάζονται σε πρωτοβουλία για την αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας, από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων προμηθειών πετρελαίου.
Η στάση αυτή αποτελεί ακόμη ένα σημείο τριβής με τον Τραμπ, ο οποίος έχει απειλήσει να αποσύρει τις ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ και εξετάζει τη μερική αποχώρηση αμερικανικών στρατευμάτων από την Ευρώπη, μετά την άρνηση αρκετών χωρών να επιτρέψουν τη χρήση του εναέριου χώρου τους για επιθέσεις κατά του Ιράν.
Αυξανόμενη πίεση και ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες
«Δεν υποστηρίζουμε τον αποκλεισμό», δήλωσε ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ στο BBC. «Η απόφασή μου είναι απολύτως ξεκάθαρη: όποια κι αν είναι η πίεση — και υπήρξε αρκετά σημαντική πίεση — δεν πρόκειται να παρασυρθούμε στον πόλεμο», πρόσθεσε.
Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε ενημέρωσε τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις πως ο Τραμπ ζητά συγκεκριμένες δεσμεύσεις για τη διασφάλιση του Στενού του Ορμούζ. Ο Ρούτε επεσήμανε ότι το ΝΑΤΟ θα μπορούσε να αναλάβει ρόλο, εφόσον υπάρξει ομοφωνία μεταξύ των 32 μελών για τη συγκρότηση αποστολής.
Αρκετές ευρωπαϊκές χώρες δηλώνουν πρόθυμες να συμμετάσχουν, αλλά μόνο μετά την επίτευξη βιώσιμης παύσης πυρός και συμφωνίας με το Ιράν για την ασφάλεια των πλοίων τους. Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν ανακοίνωσε στο X ότι η Γαλλία θα διοργανώσει διάσκεψη με τη Βρετανία και άλλες χώρες για τη δημιουργία πολυεθνικής αποστολής που θα αποκαταστήσει τη ναυσιπλοΐα στο Στενό.
«Αυτή η αυστηρά αμυντική αποστολή, διακριτή από τους εμπλεκόμενους στη σύγκρουση, θα αναπτυχθεί μόλις το επιτρέψουν οι συνθήκες», ανέφερε ο Μακρόν. Σύμφωνα με τον Στάρμερ, η πρωτοβουλία αποσκοπεί στη θέσπιση κανόνων ασφαλούς διέλευσης και συντονισμού στρατιωτικών πλοίων που θα συνοδεύουν δεξαμενόπλοια.
«Επιτρέψτε μου να είμαι απολύτως σαφής: πρόκειται για τη διασφάλιση της ναυσιπλοΐας και τη στήριξη της ελευθερίας των θαλάσσιων μεταφορών μόλις τερματιστεί η σύγκρουση. Κοινός μας στόχος είναι ένα συντονισμένο, ανεξάρτητο, πολυεθνικό σχέδιο», σημείωσε ο Βρετανός πρωθυπουργός.
Γαλλική διπλωματική πηγή ανέφερε ότι συνάντηση για τον σχεδιασμό της αποστολής, με συμμετοχή περίπου 30 χωρών, θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί εντός της εβδομάδας στο Παρίσι ή στο Λονδίνο. Τα πολεμικά πλοία θα παρέχουν αίσθημα ασφάλειας χωρίς να εμπλέκονται σε εχθροπραξίες, ενώ το Ιράν και οι ΗΠΑ θα ενημερωθούν για την αποστολή, χωρίς να συμμετάσχουν άμεσα.
Άλλη ευρωπαϊκή διπλωματική πηγή εξέφρασε αμφιβολίες για το κατά πόσο ο Τραμπ θα αποδεχθεί μια τέτοια αποστολή, δεδομένου ότι έχει ήδη διατάξει τον αποκλεισμό του Στενού του Ορμούζ. «Με δεδομένο ότι ο Τραμπ χρησιμοποιεί πλέον το Στενό ως δικό του μοχλό πίεσης, θα θέλει μια αποστολή εκεί;» διερωτήθηκε η πηγή.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
