Σε μια περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας στις διατλαντικές σχέσεις, η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλλας, τόνισε πως η Ατλαντική Συμμαχία οφείλει να αποκτήσει «πιο ευρωπαϊκό» χαρακτήρα. Παράλληλα, ο Ευρωπαίος επίτροπος για την Άμυνα, Αντριους Κουμπίλιους, υπογράμμισε ότι η Ευρώπη πρέπει να επιδιώξει αμυντική ανεξαρτησία «χωρίς καθυστερήσεις και χωρίς δικαιολογίες».
Οι τοποθετήσεις αυτές έγιναν σε ομιλίες στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Άμυνας, ως απάντηση σε σχόλια του γενικού γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε. Ο Ρούτε είχε χαρακτηρίσει «ψευδαίσθηση» τη δυνατότητα ευρωπαϊκής άμυνας χωρίς τις Ηνωμένες Πολιτείες, προκαλώντας συζητήσεις και αντιδράσεις στους ευρωπαϊκούς κύκλους.
Συγκεκριμένα, ο Μαρκ Ρούτε δήλωσε ενώπιον της Επιτροπής Άμυνας και Εξωτερικών Υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου πως «αν κάποιος εδώ πιστεύει ακόμα ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση ή η Ευρώπη συνολικά μπορεί να αμυνθεί χωρίς τις Ηνωμένες Πολιτείες, συνεχίστε να κάνετε όνειρα. Δεν μπορείτε. Έχουμε ανάγκη ο ένας από τον άλλον».
Από την πλευρά της, η Κάγια Κάλλας υποστήριξε πως η Ευρώπη πρέπει να προσαρμοστεί στη νέα πραγματικότητα, διατηρώντας παράλληλα ισχυρούς διατλαντικούς δεσμούς. Επισήμανε ότι «το ΝΑΤΟ οφείλει να γίνει πιο ευρωπαϊκό για να διατηρήσει την ισχύ του. Και, γι’ αυτό, η Ευρώπη οφείλει να αναλάβει δράση».
Η συζήτηση εντείνεται καθώς πρόσφατες δηλώσεις τόσο του Ντόναλντ Τραμπ όσο και του υπουργού Άμυνας των ΗΠΑ, Πιτ Χέγκσεθ, καλούν τους Ευρωπαίους να ενισχύσουν τις δικές τους αμυντικές δυνατότητες. Οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν αυξήσει τις αμυντικές δαπάνες κατά 19% από το 2023 στο 2024, φθάνοντας τα 343 δισ. ευρώ, σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Άμυνας. Το 2025 εκτιμάται ότι θα αγγίξουν τα 381 δισ. ευρώ.
Η ανάγκη για ευρωπαϊκή αμυντική αυτονομία
Παρά την αύξηση των δαπανών, η Ευρώπη εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται ως «κοιμισμένος γίγαντας» στον τομέα της άμυνας, όπως σημειώνει ο Αντριους Κουμπίλιους. Ο ίδιος υπογράμμισε την ανάγκη για άμεση ανάπτυξη πανευρωπαϊκών αμυντικών ικανοτήτων και την ενίσχυση του ευρωπαϊκού πυλώνα του ΝΑΤΟ.
Ο Κουμπίλιους κάλεσε τη βιομηχανία άμυνας να επενδύσει στο παραγωγικό δυναμικό, δίνοντας προτεραιότητα στις δυνατότητες έναντι των κερδών. Τόνισε πως η ανεξαρτησία απαιτεί συνεργασία και όχι απομόνωση, προτείνοντας την οικοδόμηση ενός ευρωπαϊκού πυλώνα του ΝΑΤΟ σε στενή συνεργασία με την Ουκρανία.
Παρά τις προσπάθειες, η Ευρώπη παραμένει εξαρτημένη από τις ΗΠΑ σε κρίσιμους τομείς, όπως ο εφοδιασμός, οι πύραυλοι μακρού βεληνεκούς, οι πληροφορίες και το διάστημα.
Το κόστος της ανεξαρτησίας και οι προκλήσεις
Ο Μαρκ Ρούτε προειδοποίησε ότι η δημιουργία μιας νέας αμυντικής συμμαχίας χωρίς τις ΗΠΑ θα κόστιζε στους Ευρωπαίους έως και το 10% του ΑΕΠ τους. Επισήμανε επίσης ότι σε ένα τέτοιο σενάριο θα απωλεσθεί και η αμερικανική πυρηνική ομπρέλα.
Ο Καμίγ Γκραν, επικεφαλής του ευρωπαϊκού λόμπι της αμυντικής βιομηχανίας ASD, χαρακτήρισε αντιπαραγωγική τη στάση που υπονοεί ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να τα καταφέρει μόνη της. Υποστήριξε ότι οι ευρωπαίοι βιομήχανοι μπορούν να πλησιάσουν τις ΗΠΑ σε ποσοστό έως και 90%.
Το βασικό ζητούμενο, σύμφωνα με τον Γκραν, είναι οι Ευρωπαίοι να αναλάβουν πρωταγωνιστικό ρόλο στην άμυνα της ηπείρου τους, επιδιώκοντας ένα σενάριο όπου η Ευρώπη υπερασπίζεται τον εαυτό της με τη βοήθεια των Ηνωμένων Πολιτειών.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news