Τεκμήρια: Ποιοι επαγγελματίες χάνουν τη μείωση φόρου λόγω προστίμων

Μόνο οι επαγγελματίες που δεν έχουν τιμωρηθεί με πρόστιμο για φορολογικές ή εργασιακές παραβάσεις την τελευταία πενταετία και είναι συνεπείς στις φορολογικές τους υποχρεώσεις θα επωφεληθούν από τη μείωση του τεκμαρτού εισοδήματος για το φορολογικό έτος 2026.

Αυτό προβλέπει το οριστικό κείμενο του νομοσχεδίου που κατατέθηκε στη Βουλή, με το οποίο υλοποιείται το πακέτο των εξαγγελιών του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη από το βήμα της ΔΕΘ.

Σύμφωνα με το νομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, στον τρόπο υπολογισμού του τεκμαρτού φορολογητέου εισοδήματος των αυτοαπασχολούμενων και των ελεύθερων επαγγελματιών, για το φορολογικό έτος 2026 (εισοδήματα που θα φορολογηθούν το 2027), εισάγονται δύο εκπτώσεις:

• Καταργείται η προσαύξηση κατά 10% του ετήσιου κόστους που καταβάλλει ο υπόχρεος για τη μισθοδοσία του προσωπικού που απασχολεί.
• Δεν θα συνυπολογιστεί η προσαύξηση κατά 5% επί του ποσού κατά το οποίο ο κύκλος εργασιών του υπόχρεου υπερβαίνει τον μέσο όρο του ετήσιου κύκλου εργασιών που αντιστοιχεί στον Κωδικό Αριθμό Δραστηριότητας (ΚΑΔ) της επιχείρησής του.

Με τις ανωτέρω παρεμβάσεις εξουδετερώνεται η επιβάρυνση των επαγγελματιών από την προσαύξηση του τεκμαρτού φορολογητέου εισοδήματος λόγω των αμοιβών του απασχολούμενου προσωπικού και ο φόρος εισοδήματος θα υπολογίζεται με βάση τον κατώτατο μισθό, προσαυξανόμενο με τις τριετίες.

«Πόρτα» στους παραβάτες

Ωστόσο, το νομοσχέδιο προβλέπει και «κόφτες», ώστε να μείνουν εκτός των ευνοϊκών ρυθμίσεων οι επαγγελματίες που δεν έχουν καθαρό «φορολογικό μητρώο».

Συγκεκριμένα, από τις μειώσεις του τεκμαρτού εισοδήματος μπορούν να επωφεληθούν μόνο όσοι:

1. Έχουν διαβιβάσει όλα τα απαραίτητα στοιχεία στο myDATA για το εκάστοτε φορολογικό έτος, στην προκειμένη περίπτωση για το έτος 2026.
2. Εφόσον έχουν την υποχρέωση διασύνδεσης ταμειακών μηχανών και POS, έχουν ολοκληρώσει τη διασύνδεσή τους και παραμένουν συνδεδεμένοι ολόκληρο το εκάστοτε φορολογικό έτος.
3. Έχουν υποβάλει το σύνολο των δηλώσεων ΦΠΑ και εισοδήματος που αφορούν τα τελευταία 5 φορολογικά έτη έως τις 31/12 του τελευταίου φορολογικού έτους, εφόσον είχαν κατά νόμο υποχρέωση να τις υποβάλουν. Για τα εισοδήματα του 2026, θα πρέπει, μέχρι και την 31η Δεκεμβρίου 2026, να έχουν υποβάλει (εμπρόθεσμα ή εκπρόθεσμα) όλες τις δηλώσεις για τα φορολογικά έτη 2021 έως και 2025.
4. Δεν έχουν υποπέσει σε φορολογικές ή εργασιακές παραβάσεις και δεν τους έχει επιβληθεί πρόστιμο από την ΑΑΔΕ ή την Αρχή Επιθεώρησης Εργασίας κατά τα τελευταία πέντε φορολογικά έτη, δηλαδή από το 2021 και εφεξής.

Πρόκειται για το κριτήριο για το οποίο θα χάσουν τη μείωση του φόρου εισοδήματος χιλιάδες επαγγελματίες, καθώς κάθε χρόνο χιλιάδες είναι εκείνοι στους οποίους καταλογίζονται πρόστιμα για φορολογικές παραβάσεις.

Πόσο μειώνεται ο φόρος

Δυνητικοί δικαιούχοι της μείωσης του τεκμαρτού εισοδήματος (και του φόρου εισοδήματος) είναι περίπου 156.000 αυτοαπασχολούμενοι, οι οποίοι θα επωφεληθούν με ένα συνολικό ποσό της τάξης των 170 εκατ. ευρώ.

Σημειώνεται πως για το φορολογικό έτος 2026 το τεκμαρτό εισόδημα των αυτοαπασχολούμενων ανέρχεται σε 12.880 ευρώ (920 x 14), ποσό που αυξομειώνεται με βάση τα έτη άσκησης δραστηριότητας, το μισθολογικό κόστος κ.λπ.

Το όφελος από τις αλλαγές που επιφέρει το νομοσχέδιο αποτυπώνεται στα ακόλουθα ενδεικτικά παραδείγματα:

• Παράδειγμα 1: Ατομική επιχείρηση εστίασης (καφέ) που λειτουργεί 15 έτη, με 5 εργαζομένους και ετήσιο κόστος μισθοδοσίας 105.000 ευρώ. Το ελάχιστο καθαρό εισόδημα αντιστοιχεί σε 16.744 ευρώ (κατώτατος συν τριετίες), πλέον 10.500 ευρώ (10% της μισθοδοσίας του προσωπικού), σύνολο 27.244 ευρώ. Ο αναλογών φόρος ανέρχεται σε 4.783 ευρώ. Με τη νέα ρύθμιση, το ελάχιστο καθαρό εισόδημα θα αντιστοιχεί σε 16.744 ευρώ, με αναλογούντα φόρο 2.249 ευρώ, δηλαδή όφελος 2.534 ευρώ.
• Παράδειγμα 2: Ατομική επιχείρηση λιανικού εμπορίου υποδημάτων που λειτουργεί 4 έτη, με 2 εργαζομένους, ετήσιο κόστος μισθοδοσίας 21.000 ευρώ και κύκλο εργασιών 120.000 ευρώ (μέσος όρος ΚΑΔ 48.564 ευρώ). Το ελάχιστο καθαρό εισόδημα αντιστοιχεί σε 12.880 ευρώ, πλέον 2.100 ευρώ (10% της μισθοδοσίας του προσωπικού), πλέον 3.572 ευρώ (5% της διαφοράς του κύκλου εργασιών με τον μέσο τζίρο του ΚΑΔ), σύνολο 18.552 ευρώ. Ο αναλογών φόρος ανέρχεται σε 2.610 ευρώ. Με τη νέα ρύθμιση, το ελάχιστο καθαρό εισόδημα θα αντιστοιχεί σε 12.880 ευρώ, με αναλογούντα φόρο 1.476 ευρώ, δηλαδή όφελος 1.134 ευρώ.
• Παράδειγμα 3: Λογιστής που έχει ατομική επιχείρηση 20 έτη, χωρίς εργαζομένους και με κύκλο εργασιών 90.000 ευρώ (μέσος όρος ΚΑΔ 28.479 ευρώ). Το ελάχιστο καθαρό εισόδημα αντιστοιχεί σε 16.744 ευρώ (κατώτατος συν τριετίες), πλέον 3.076 ευρώ (5% της διαφοράς του κύκλου εργασιών με τον μέσο τζίρο του ΚΑΔ), σύνολο 19.820 ευρώ. Ο αναλογών φόρος ανέρχεται σε 2.864 ευρώ. Με τη νέα ρύθμιση, το ελάχιστο καθαρό εισόδημα θα αντιστοιχεί σε 16.744 ευρώ, με αναλογούντα φόρο 2.249 ευρώ, δηλαδή όφελος 615 ευρώ.