Ξανά στο προσκήνιο έρχεται η στρατηγική σημασία των Στενών του Ορμούζ, με φόντο την κλιμάκωση της έντασης μεταξύ Ιράν και Ισραήλ, γεγονός που προκαλεί έντονες ανησυχίες για την ασφάλεια των παγκόσμιων εμπορικών διαδρομών δια θαλάσσης.
Η περιοχή αυτή λειτουργεί ως μία από τις πλέον κομβικές πύλες για τη διεθνή μεταφορά πετρελαίου και άλλων εμπορευμάτων. Ωστόσο, το πέρασμα συνοδεύεται πλέον από σημαντικές επιβαρύνσεις για τα πλοία, καθώς αυξάνεται το κόστος των ασφαλίστρων πολεμικού κινδύνου, λόγω του διαρκώς επιδεινούμενου γεωπολιτικού ρίσκου.
Όπως επισημαίνουν πηγές της ναυλαγοράς, τα ασφάλιστρα για πλοία που δραστηριοποιούνται στην περιοχή ανέρχονται πλέον σε 0,05%-0,07% της αξίας του πλοίου για παραμονή μίας εβδομάδας, επιβαρύνοντας αισθητά το κόστος για τους ναυλωτές.
Αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία που παρουσιάζουν οι Financial Times, σύμφωνα με τα οποία τα ασφάλιστρα για τη διέλευση πλοίων από το στρατηγικό αυτό πέρασμα κατέγραψαν άνοδο άνω του 60% από την έναρξη της κρίσης.
Για παράδειγμα, για ένα πολύ μεγάλο δεξαμενόπλοιο (VLCC) αξίας 100 εκατ. δολαρίων, το κόστος ασφάλισης έχει εκτιναχθεί από τις 125.000 στις 200.000 δολάρια.
Αύξηση ναύλων και λειτουργικών εξόδων
Ο αυξημένος κίνδυνος στην περιοχή έχει οδηγήσει σε άνοδο-ρεκόρ τις τιμές ναύλωσης μεγάλων πετρελαιοφόρων που διασχίζουν τα Στενά του Ορμούζ. Σύμφωνα με στοιχεία της Clarksons Research, που επικαλούνται οι Financial Times, το ημερήσιο κόστος μίσθωσης ενός VLCC για μεταφορά 2 εκατ. βαρελιών από τον Κόλπο προς την Κίνα ενισχύθηκε από 19.998 δολάρια (δύο ημέρες πριν από την επίθεση του Ισραήλ στο Ιράν) σε 47.609 δολάρια την Τετάρτη.
Η αύξηση αυτή υπερβαίνει κατά πολύ την αντίστοιχη άνοδο του δείκτη Baltic Dirty Tanker, ο οποίος κινήθηκε στο +12% την ίδια περίοδο.
Ταυτόχρονα, το ενδεχόμενο αποκλεισμού του Ορμούζ ωθεί φορείς της ναυτιλίας και της εφοδιαστικής αλυσίδας στην αναζήτηση εναλλακτικών διαδρομών, καθώς η διεθνής συμβουλευτική εταιρεία Drewry προτείνει τη χρήση λιμένων του Ομάν (Duqm, Sohar) ή Khorfakkan στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Ωστόσο, οι διαδρομές αυτές απαιτούν συνδυασμένη χρήση οδικών και σιδηροδρομικών μεταφορών, αυξάνοντας σημαντικά τόσο το χρόνο όσο και το κόστος διακίνησης. Μια εναλλακτική λύση μέσω του Κόλπου της 'Ακαμπα και των χερσαίων οδών παραμένει επίσης αμφίβολη, λόγω περιορισμένης υποδομής και έντονης περιφερειακής αστάθειας.
Η Drewry τονίζει πως αυτές οι εναλλακτικές είναι μεν "τεχνικά εφικτές", αλλά παρουσιάζουν σοβαρές επιχειρησιακές και οικονομικές προκλήσεις, όπως η αύξηση λειτουργικού κόστους, οι καθυστερήσεις στις παραδόσεις και η πολυπλοκότητα στο συντονισμό της εφοδιαστικής αλυσίδας.
H κρίσιμη λειτουργία των Στενών για την παγκόσμια αγορά
Η ανάγκη για διατήρηση της ροής εμπορευμάτων μέσω Ορμούζ χαρακτηρίζεται απόλυτα επιτακτική. Όπως σημειώνει η Drewry, η πρόσβαση στα Στενά του Ορμούζ αποτελεί «κρίκο» ζωτικής σημασίας όχι μόνο για τις ενεργειακές αγορές αλλά και για τη διανομή βασικών αγαθών σε χώρες της Μέσης Ανατολής, που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από εισαγωγές σιτηρών, χημικών, μηχανημάτων και επίπλων.
Η σταθερή λειτουργία των θαλάσσιων διαδρόμων του Ορμούζ παραμένει καθοριστική για την ασφάλεια των παγκόσμιων εφοδιαστικών αλυσίδων.
Σύγκρουση δεξαμενόπλοιων και γεωπολιτικές απειλές
Η αστάθεια εντείνεται μετά το πρόσφατο επεισόδιο σύγκρουσης δύο πετρελαιοφόρων κοντά στα Στενά. Σύμφωνα με ασφαλιστικούς παράγοντες, ένα από τα πλοία εξέπεμψε άτυπο σήμα, πιθανώς λόγω «ηλεκτρονικού πολέμου ή παρεμβολών».
Όλα αυτά αναδεικνύουν το διαρκώς αυξανόμενο ρίσκο για τη διεθνή ναυτιλία και τις πετρελαϊκές τιμές, καθώς οι γεωπολιτικές εντάσεις μεταξύ Τεχεράνης και Τελ Αβίβ απειλούν να μετατρέψουν το Ορμούζ σε εστία αποσταθεροποίησης.
Γεωπολιτικές αντιπαραθέσεις στον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (IMO)
Παράλληλα, ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός έγινε και πάλι πεδίο σκληρής αντιπαράθεσης μεταξύ Ιράν και Ισραήλ σχετικά με την διασφάλιση της ναυσιπλοΐας σε κομβικές περιοχές όπως το Ορμούζ και η Ερυθρά Θάλασσα.
Κατά τη διάρκεια συνεδρίασης της Επιτροπής Ναυτικής Ασφάλειας του IMO, οι δύο χώρες αντάλλαξαν βαριές κατηγορίες, αντανακλώντας το τεταμένο περιβάλλον της Μέσης Ανατολής
Η ιρανική αντιπροσωπεία κατήγγειλε το Ισραήλ για «παράνομες επιθέσεις»σε πυρηνικές και ενεργειακές εγκαταστάσεις στον Κόλπο, προειδοποιώντας ότι «η κλιμάκωση στη θάλασσα είναι αναπόφευκτη"» δίχως παγκόσμια παρέμβαση. Τάχθηκε ακόμη υπέρ της επιβολής περιορισμών στη διέλευση δεξαμενόπλοιων χωρίς ιρανική άδεια, υπογραμμίζοντας τη δυνατότητα κλεισίματος του Ορμούζ.
Από την πλευρά του, το Ισραήλ ανταπάντησε πως το Ιράν απειλεί ευθέως τη διεθνή ναυσιπλοΐα μέσα από τη στήριξή του στους Χούθι της Υεμένης – φέρνοντας ως παράδειγμα πρόσφατες επιθέσεις στην Ερυθρά Θάλασσα και τη Διώρυγα του Σουέζ.
«Το Ιράν έχει μετατρέψει την Ερυθρά Θάλασσα σε εμπόλεμη ζώνη», δήλωσε η ισραηλινή αντιπροσωπεία στον IMO, κατηγορώντας την Τεχεράνη για απόπειρα ομηρίας της διεθνούς ναυσιπλοΐας.
Εν μέσω των αντιπαραθέσεων, ο IMO εκδήλωσε τη δέσμευσή του στην ουδετερότητα και την προστασία της ασφάλειας στη θάλασσα, λαμβάνοντας υπόψη τις ανησυχίες και των δύο πλευρών.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
