Την ανάγκη η Ευρώπη να εγκαταλείψει την αδράνεια και να επιταχύνει τη λήψη αποφάσεων, με σαφή στρατηγική κατεύθυνση, ανέδειξε ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Πρόεδρος του Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης. Η τοποθέτηση έγινε στο πλαίσιο συζήτησης με τον καθηγητή παγκόσμιας Ιστορίας του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, Peter Frankopan, κατά το 6ο «Thessaloniki Metropolitan Summit - Leading up to 2030: connectivity and growth for south-east Europe».
Στη συζήτηση με θέμα «Europe's imperative vision for a new growth leap» τέθηκαν οι προϋποθέσεις για μια νέα αναπτυξιακή δυναμική στην Ευρώπη. Η χαμηλή παραγωγικότητα, οι δημογραφικές πιέσεις, οι εξωτερικοί κλυδωνισμοί και ο διεθνής ανταγωνισμός περιορίζουν τις προοπτικές της ηπείρου, δημιουργώντας την ανάγκη για αναπροσαρμογή στρατηγικής.
Ο κ. Πιερρακάκης υπογράμμισε ότι η ηγεσία δεν μπορεί να περιορίζεται στη διαχείριση γνωστών προβλημάτων ή σε βαρύγδουπες διακηρύξεις. Αντίθετα, απαιτείται συνδυασμός στρατηγικής αντίληψης, ταχύτητας, πολιτικής βούλησης και πρακτικής εφαρμογής, με διαρκή προσαρμογή στις εξελίξεις.
Όπως σημείωσε, «το μέλλον επιταχύνεται και έρχεται με πολύ μεγαλύτερη ταχύτητα από ό,τι στο παρελθόν». Οι κυβερνήσεις καλούνται να διαχειριστούν τόσο τα συσσωρευμένα προβλήματα όσο και τις νέες, απρόβλεπτες προκλήσεις.
Ηγεσία με ταχύτητα και πολιτική βούληση
Ο υπουργός τόνισε τη διπλή αποστολή των κυβερνήσεων: να επιλύουν τις εκκρεμότητες που έχουν συσσωρευτεί και να διαθέτουν ευελιξία για γρήγορη αντίδραση σε απρόβλεπτα γεγονότα. «Πρέπει να λύνεις τα προβλήματα που έχουν συσσωρευτεί και είναι προφανή, ενώ ταυτόχρονα πρέπει να είσαι αρκετά ευέλικτος, ώστε να απαντάς έξυπνα και αποτελεσματικά σε όσα δεν γνωρίζεις ή, ακόμη καλύτερα, σε όσα δεν γνωρίζεις ότι δεν γνωρίζεις», ανέφερε.
Η εμπειρία της Ελλάδας δείχνει πως μεταρρυθμίσεις που καθυστερούν για χρόνια μπορούν να λειτουργήσουν ως σημαντικός αναπτυξιακός καταλύτης, όταν υλοποιούνται με ταχύτητα και σε μεγάλη κλίμακα. «Υπάρχει μέρισμα από τα προφανή πράγματα που πρέπει να κάνεις για μεγάλο χρονικό διάστημα και δεν έχεις κάνει», υπογράμμισε.
Ευρώπη: από τον κατακερματισμό στην ενότητα
Ο κ. Πιερρακάκης περιέγραψε την Ευρώπη ως ήπειρο με σημαντικές ανεκμετάλλευτες δυνατότητες, η οποία όμως εξακολουθεί να λειτουργεί κατακερματισμένα σε κρίσιμους τομείς. Στις εκκρεμότητες περιλαμβάνονται η ενοποίηση των κεφαλαιαγορών, η τραπεζική ένωση, ο ψηφιακός μετασχηματισμός του ευρώ, η κοινή ενεργειακή πολιτική και η διαμόρφωση ευρωπαϊκής τεχνολογικής στρατηγικής.
Η αλλαγή του γεωπολιτικού περιβάλλοντος, η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, οι νέες απαιτήσεις ασφάλειας και η τεχνολογική επιτάχυνση έχουν καταστήσει σαφές ότι η Ευρώπη δεν μπορεί να λειτουργεί ως άθροισμα εθνικών πολιτικών. «Στο σημερινό γεωπολιτικό τοπίο δεν έχουμε την πολυτέλεια να είμαστε 27. Πρέπει να είμαστε μία», τόνισε.
Παρά τις εθνικές προτεραιότητες, η κρίσιμη αλλαγή είναι ότι γίνεται πλέον αντιληπτό το κόστος της μη Ευρώπης, δηλαδή της αδυναμίας για κοινή δράση. «Ο υπολογισμός έχει αλλάξει, επειδή πλέον κατανοούμε και βλέπουμε το κόστος της μη Ευρώπης», είπε.
Οι καθυστερήσεις ως αναπτυξιακή ευκαιρία
Ο υπουργός χαρακτήρισε τις καθυστερήσεις στην ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς και των χρηματοπιστωτικών θεσμών ως «συσσωρευμένες αποτυχίες», που μπορούν να μετατραπούν σε αναπτυξιακό πλεονέκτημα. «Είναι η άλλη πλευρά του νομίσματος. Είναι το μέρισμα των προφανών πραγμάτων που μπορούμε να υλοποιήσουμε γρήγορα και τα οποία μπορούν να δώσουν σημαντική αναπτυξιακή ώθηση στην ήπειρο», υπογράμμισε.
Παραδείγματα αποτελούν η ενοποίηση των αγορών, η ένωση αποταμιεύσεων και επενδύσεων και το ψηφιακό ευρώ, του οποίου η υλοποίηση τοποθετείται έως το 2029. Για τις προτάσεις της έκθεσης Ντράγκι, ο υπουργός σημείωσε ότι η πλήρης εφαρμογή τους δεν μπορεί να γίνει άμεσα, αλλά πρόκειται για ζήτημα απόστασης που πρέπει να καλυφθεί.
Τεχνολογία και τεχνητή νοημοσύνη
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην τεχνολογία, με τον κ. Πιερρακάκη να τη χαρακτηρίζει «την κούρσα του 21ου αιώνα». Η Ευρώπη οφείλει να καθορίσει τους τομείς τεχνολογικής πρωτοπορίας και τις στρατηγικές συνεργασίας με άλλες δυνάμεις.
Ο κ. Πιερρακάκης παρουσίασε τρεις στρατηγικές επιλογές: ηγεσία στις τεχνολογικές εξελίξεις, κάλυψη της απόστασης και δημιουργία ανταγωνιστικού πλεονεκτήματος, ή συνεργασία και διαμόρφωση κανόνων. Αναφέρθηκε επίσης στη σημασία της εθνικής ασφάλειας για τα δίκτυα 5G και επέκρινε την αδυναμία αξιοποίησης των τεχνολογικών δυνατοτήτων που ήδη υπήρχαν στην Ευρώπη.
Για την τεχνητή νοημοσύνη, τόνισε ότι οι παραδοσιακοί πολιτικοί και διοικητικοί μηχανισμοί δεν μπορούν να ανταποκριθούν στην ταχύτητα των αλλαγών. Πρότεινε οριζόντια διακυβέρνηση, διαλειτουργικότητα και προσέλκυση ταλέντου στη δημόσια διοίκηση.
Πολιτική που αποδεικνύεται στην πράξη
Ο κ. Πιερρακάκης σημείωσε ότι οι πολίτες αναζητούν πρακτικές λύσεις που βελτιώνουν την καθημερινότητά τους, όχι αφηρημένες διακηρύξεις. Έφερε ως παράδειγμα το gov.gr, που απέκτησε κοινωνική αποδοχή λόγω της χρησιμότητάς του.
Η ίδια λογική πρέπει να διέπει και τις ευρωπαϊκές μεταρρυθμίσεις, ώστε τα οφέλη να γίνονται αντιληπτά μέσα από απτά αποτελέσματα, όπως καλύτερες θέσεις εργασίας και υψηλότερη ανάπτυξη.
Ιστορία, κρίσεις και διεθνής ανταγωνισμός
Σύνδεσε τη σύγχρονη πολιτική ηγεσία με την αξιοποίηση των ιστορικών διδαγμάτων, χωρίς υπερβολή ή εξιδανίκευση του παρελθόντος. «Υπερεκτιμούμε και δραματοποιούμε το παρόν και υποτιμούμε το μέλλον», ανέφερε.
Τόνισε ότι η ηγεσία απαιτεί να βλέπεις τον μεγάλο καμβά, να διαθέτεις πολιτικό ένστικτο και να παραμένεις κοντά στην κοινωνία. «Πρέπει να συγχρονίσεις το εσωτερικό σου ρολόι με το ρολόι της Ιστορίας», υπογράμμισε.
Σε ό,τι αφορά την Κίνα, υποστήριξε ότι η Ευρώπη πρέπει να χαράξει στρατηγική με βάση τη δική της ταυτότητα και φιλοδοξίες, όχι αντιγράφοντας άλλες δυνάμεις.
Ο ρόλος της Ευρώπης σύμφωνα με τον Frankopan
Ο Peter Frankopan υποστήριξε ότι η Ευρώπη πρέπει να επανεξετάσει τα όριά της, τη γεωπολιτική της ταυτότητα και τη σχέση της με τις γειτονικές περιοχές. Το ευρωπαϊκό μέλλον δεν μπορεί να ορίζεται μόνο από τα σημερινά 27 κράτη-μέλη, αλλά πρέπει να λαμβάνει υπόψη τις νέες οικονομικές, ενεργειακές και γεωπολιτικές συνδέσεις.
Τάχθηκε υπέρ μιας Ευρώπης που αναλαμβάνει ρίσκο, κινείται ταχύτερα και σκέφτεται σε μεγαλύτερη κλίμακα. Προέτρεψε σε επανεξέταση της πολιτικής ανταγωνισμού και των συγχωνεύσεων, ώστε οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να ανταγωνίζονται εταιρείες από ΗΠΑ, Κίνα και άλλες διεθνείς δυνάμεις.
Για την κλιματική αλλαγή, έθεσε ως προτεραιότητα την προνοητικότητα σε τομείς όπως το νερό, τα τρόφιμα, η ενέργεια, η μετανάστευση και το κόστος ζωής, επισημαίνοντας ότι η ταχύτητα των εξελίξεων αυξάνει το ρίσκο αν οι κυβερνήσεις δεν προετοιμάζονται εγκαίρως.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
