Συνταγματική αναθεώρηση και οι λόγοι που την καθιστούν αναγκαία βρέθηκαν στο επίκεντρο της συζήτησης στην Ολομέλεια, με τον υπουργό Εξωτερικών, Γιώργο Γεραπετρίτη, να υπογραμμίζει την ανάγκη τροποποίησης κρίσιμων διατάξεων που, όπως ανέφερε, συγκεντρώνουν ευρεία συναίνεση.
Ο κ. Γεραπετρίτης τόνισε πως «είμαστε όλοι υπόλογοι απέναντι στην ιστορία», ενώ κατηγόρησε τα κόμματα της αντιπολίτευσης για πολιτική ανακολουθία και στάση «συνταγματικού μηδενισμού», επισημαίνοντας ότι «αντί για λευκή επιταγή έχουμε μία ακόμα σελίδα καθολικής άρνησης».
Αναλύοντας τους λόγους για την πρόταση αναθεώρησης 33 άρθρων, ο υπουργός Εξωτερικών ανέφερε αρχικά την ανάγκη θεσμικής αποκατάστασης διατάξεων που δεν εξυπηρετούν πάντα τον σκοπό για τον οποίο θεσπίστηκαν. Ενδεικτικά, αναφέρθηκε στο άρθρο 60 για τον ελεγκτικό ρόλο του βουλευτή, την επιστολική ψήφο μόνο για τους εκτός επικρατείας, καθώς και τη μέριμνα για τον πρωτογενή τομέα και την περιφέρεια.
Ως δεύτερο λόγο, έθεσε την εξισορρόπηση του πολιτεύματος, αναφερόμενος στην ποινική ευθύνη υπουργών, την προαγωγή ανωτάτων δικαστών, τον προληπτικό έλεγχο συνταγματικότητας των νόμων, τη διενέργεια δημοψηφισμάτων με διαφανείς κανόνες, τη φορολογική αποκέντρωση και τη βιώσιμη δημοσιονομική λειτουργία του προϋπολογισμού.
Ο τρίτος λόγος αφορά τη διαλεκτική λειτουργία με την κοινωνία, με το Σύνταγμα να καλείται να προσαρμοστεί στις σύγχρονες κοινωνικές ανάγκες, όπως η εφαρμογή της Τεχνητής Νοημοσύνης, η προσιτή στέγη, η αξιοποίηση εγκαταλελειμμένων κτιρίων, η προστασία της περιουσίας και η αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης.
Τέλος, ο τέταρτος λόγος σχετίζεται με την άρση συνταγματικών εξαιρέσεων, επισημαίνοντας ότι δεν θα πρέπει να προβλέπεται κρατικό μονοπώλιο στην ανώτατη εκπαίδευση.
Ο υπουργός Εξωτερικών σημείωσε ότι η εκπαίδευση αποτελεί «γνήσιο πεδίο ελευθερίας» και τόνισε την ανάγκη ενίσχυσης των δημοσίων πανεπιστημίων, ενώ αναφέρθηκε και στη σημασία της αξιοκρατίας στον δημόσιο τομέα, υπογραμμίζοντας πως «δεν τιμωρείται ο δημόσιος υπάλληλος αλλά επιβραβεύεται».
Σύμφωνα με τον κ. Γεραπετρίτη, «το Σύνταγμα της Ελλάδος είναι αυστηρό» και απαιτεί ευρείες πολιτικές συναινέσεις για την αναθεώρησή του, με το αποτέλεσμα να εξαρτάται κυρίως από τη στάση της αντιπολίτευσης.
Επισήμανε ότι η αντιπολίτευση δεν ανταποκρίνεται στη μείζονα διακύβευση της συνταγματικής τάξης, καθώς δεν υπήρξε ούτε τυπική ούτε άτυπη πρόταση για συζήτηση επί συγκεκριμένων θεμάτων, ενώ χαρακτήρισε ασυνέπεια τη στάση της όσον αφορά την αναθεώρηση διατάξεων όπου υπάρχει συμφωνία.
Απορρίπτοντας τις αιτιάσεις περί «λευκής επιταγής», ο υπουργός υπογράμμισε ότι το Σύνταγμα προβλέπει συγκεκριμένες πλειοψηφίες και αυστηρότητα, επισημαίνοντας ότι η επιτυχία προηγούμενων αναθεωρήσεων οφείλεται στην υπεύθυνη στάση της αντιπολίτευσης και πρωτίστως της ΝΔ.
Κάλεσε τα κόμματα να αναλογιστούν την ιστορικότητα της στιγμής και να συναινέσουν στα αναγκαία συνταγματικά κεφάλαια, τονίζοντας ότι η ιστορία θα καταγράψει τη στάση κάθε πολιτικής δύναμης απέναντι σε κρίσιμες διατάξεις για την κοινωνία, την εκπαίδευση και τα θεμελιώδη δικαιώματα.