Συνεχίζεται το ράλι τιμών στην αντλία, ανησυχία και για το πετρέλαιο θέρμανσης

Σταθερά πάνω από τα 2 ευρώ εξακολουθούν να βρίσκονται οι τιμές στην αντλία σε όλα τα καύσιμα, με τις ανησυχίες για περαιτέρω αυξήσεις να εντείνονται, με φόντο τόσο την παρατεταμένη κρίση στη Μέση Ανατολή και την τιμή του Brent, η οποία έσπασε χθες το φράγμα των 100 δολαρίων, όσο και την αύξηση της ζήτησης ενόψει του χειμώνα.

Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς πετρελαιοειδών που συνομίλησαν με το Business Daily, ο μεγάλος πονοκέφαλος παραμένει το πετρέλαιο κίνησης, καθώς η αύξηση της τιμής του δεν επιβαρύνει μόνο τους οδηγούς, αλλά μεταφέρεται σταδιακά στο κόστος μεταφοράς, παραγωγής και διακίνησης προϊόντων και υπηρεσιών.

Την ίδια στιγμή, ενόψει του χειμώνα, έντονη είναι η ανησυχία και για την τιμή διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης, η οποία, δεδομένων των τωρινών συνθηκών, θα μπορούσε να είναι έως και 60% υψηλότερη σε σχέση με πέρυσι.

Το ντίζελ αποτελεί τον μεγαλύτερο πονοκέφαλο

Η αγορά εκτιμά ότι το ντίζελ θα αποτελέσει το πιο ευαίσθητο προϊόν και τους επόμενους μήνες, καθώς η ζήτηση για πετρέλαιο αυξάνεται κατά τη διάρκεια του χειμώνα, τόσο εξαιτίας της μεγαλύτερης χρήσης στις μεταφορές και τη βιομηχανία όσο και λόγω της αυξημένης κατανάλωσης για θέρμανση.

Σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, η πολιτική που εφαρμόστηκε από την Ευρώπη τα προηγούμενα χρόνια είχε ως αποτέλεσμα αρκετά ευρωπαϊκά διυλιστήρια να κλείσουν ή να περιορίσουν τις επενδύσεις τους.

Αυτό έχει επηρεάσει την παραγωγική τους δυνατότητα και, σε μια περίοδο αυξημένων αναγκών, περιορίζει την ικανότητα της ευρωπαϊκής αγοράς να ανταποκριθεί στη ζήτηση.

Όπως εξηγούν, το αποτέλεσμα είναι ότι, ακόμη και όταν υπάρχει διαθέσιμο αργό, προκύπτουν περιορισμοί στη δυνατότητα διύλισής του και στην παραγωγή των απαραίτητων ποσοτήτων καυσίμων.

Στην ήδη δύσκολη κατάσταση προστίθενται και ο παράγοντας Ρωσία, καθώς μετά τις ζημιές που υπέστησαν ρωσικά διυλιστήρια από ουκρανικές επιθέσεις, η Μόσχα ανέστειλε τις εξαγωγές ντίζελ, περιορίζοντας σημαντικά τις διαθέσιμες ποσότητες στη διεθνή αγορά.

Η εξέλιξη αυτή έχει δημιουργήσει έντονη ανισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης, καθώς χώρες που μέχρι πρότινος προμηθεύονταν ρωσικό ντίζελ, όπως η Κίνα, η Ινδία και η Τουρκία, στράφηκαν σε άλλες αγορές, ανταγωνιζόμενες πλέον και την Ευρώπη για τις ίδιες ποσότητες καυσίμου.

Άνοδος σχεδόν 32% για το πετρέλαιο κίνησης

Η τιμή του Brent χθες εκτινάχθηκε πάνω από το ψυχολογικό όριο των 100 δολαρίων, για πρώτη φορά μετά τις 24 Ιουλίου ως αποτέλεσμα της νέας κλιμάκωσης στη Μέση Ανατολή, με ΗΠΑ και Ιράν να ανακοινώνουν εκατέρωθεν πλήγματα σε πετρελαιοφόρα και την ένταση να διευρύνεται παράλληλα προς τη Σαουδική Αραβία και την Ερυθρά Θάλασσα.

Η εικόνα αποτυπώνεται και στην εξέλιξη των τιμών στην ελληνική αντλία. Ενδεικτικά, στις 27 Φεβρουαρίου, η μέση τιμή του ντίζελ κίνησης ανερχόταν σε 1,565 ευρώ το λίτρο, ενώ στις 8 Σεπτεμβρίου είχε διαμορφωθεί στα 2,063 ευρώ το λίτρο.

Πρόκειται για αύξηση κατά 0,498 ευρώ το λίτρο, ή σχεδόν 32% μέσα στο συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.

Η μεταβολή είναι ακόμη πιο σημαντική αν υπολογιστεί ότι πρόκειται για καύσιμο με ευρεία χρήση στην οικονομία. Η αύξηση της τιμής του ντίζελ δεν επιβαρύνει μόνο τους οδηγούς, αλλά μεταφέρεται σταδιακά στο κόστος μεταφοράς, παραγωγής και διακίνησης προϊόντων και υπηρεσιών.

Γι' αυτό και το ντίζελ θεωρείται από την αγορά ο σημαντικότερος παράγοντας κινδύνου για νέες πληθωριστικές πιέσεις.              

Ωστόσο, ανοδικά έχουν κινηθεί και οι τιμές της βενζίνης, όπως αποτυπώνεται στον παραπάνω πίνακα με βάση τα στοιχεία του Παρατηρητηρίου Τιμών Υγρών Καυσίμων. Η μέση τιμή της αμόλυβδης 95 οκτανίων αυξήθηκε από 1,751 ευρώ το λίτρο στις 27 Φεβρουαρίου σε 2,101 ευρώ στις 8 Σεπτεμβρίου, καταγράφοντας αύξηση περίπου 20%.

Αντίστοιχα, η αμόλυβδη 100 οκτανίων αυξήθηκε από 1,956 ευρώ το λίτρο σε 2,326 ευρώ, σημειώνοντας άνοδο περίπου 18,9%.

«Βασανιστικά» ανεβαίνουν οι τιμές

Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει στο Business Daily ο πρόεδρος του Συνδέσμου Αττικής Πρατηριούχων Εμπόρων Καυσίμων, Νίκος Παπαγεωργίου, περιγράφοντας την εικόνα που επικρατεί στην αγορά, «οι τιμές ανεβαίνουν βασανιστικά σε όλα τα καύσιμα».

Σύμφωνα με τον ίδιο, η άνοδος της τιμής του Brent, σε συνδυασμό με την αβεβαιότητα και την ανασφάλεια για την εξέλιξη της κατάστασης κατά τη διάρκεια του χειμώνα, δημιουργεί ένα ιδιαίτερα επικίνδυνο μείγμα που διατηρεί τις τιμές των διυλισμένων προϊόντων σε υψηλά επίπεδα.

Όπως εξηγεί, μια παραμονή της τιμής του Brent για αρκετές ημέρες πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέα άνοδο των τιμών στην αντλία, με την απλή αμόλυβδη να κινδυνεύει να κινηθεί ακόμη και προς τα 2,20 ευρώ το λίτρο.

Οι επιδοτήσεις συγκρατούν την άνοδο, αλλά δεν την ανατρέπουν

Θυμίζουμε πως κυβέρνηση και διυλιστήρια έχουν προχωρήσει σε παρεμβάσεις με στόχο να περιοριστούν οι επιπτώσεις για τους καταναλωτές.

Για τον Σεπτέμβριο βρίσκεται σε ισχύ η επιδότηση στο ντίζελ κίνησης, ενώ παράλληλα συνεχίζεται και η έκπτωση από την πλευρά των διυλιστηρίων.

Οι κινήσεις αυτές, σύμφωνα με παράγοντες της αγοράς, έχουν λειτουργήσει ως ανάχωμα και έχουν αποτρέψει ακόμη μεγαλύτερες αυξήσεις.

Ωστόσο, η εκτίμηση είναι ότι οι επιδοτήσεις και οι εκπτώσεις δεν μπορούν να αναχαιτίσουν πλήρως μια διεθνή ανοδική τάση.
Μπορούν να περιορίσουν σημαντικά την επιβάρυνση για τον καταναλωτή, αλλά δεν μπορούν να εξαλείψουν τις πιέσεις που δημιουργούνται από τις διεθνείς τιμές του αργού και των διυλισμένων προϊόντων.

Ωστόσο, το τι θα συμβεί μετά τον Σεπτέμβριο θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από την κατάσταση που θα επικρατεί στις διεθνείς αγορές στο τέλος του μήνα και τότε αναμένεται να παρθούν και αποφάσεις από κυβέρνηση και διυλιστήρια για συνέχιση ή όχι των μέτρων.

Στο κάδρο και το πετρέλαιο θέρμανσης

Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και το πετρέλαιο θέρμανσης, ενόψει της έναρξης της χειμερινής περιόδου. Σύμφωνα με τον κ. Παπαγεωργίου, με βάση τα έως τώρα δεδομένα, εάν η περίοδος διάθεσης (η οποία ξεκινά στις 15 Οκτωβρίου) ξεκινούσε τώρα, η τιμή του θα ήταν ακόμη και πάνω από 60% υψηλότερη από την αντίστοιχη περυσινή τιμή του Οκτωβρίου, δηλαδή γύρω στο 1,75-1,80 ευρώ το λίτρο.

Το αισιόδοξο και το δυσμενές σενάριο

Το επόμενο διάστημα θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμο, καθώς σ' ένα δυσμενές σενάριο, εάν η ένταση στη Μέση Ανατολή συνεχιστεί ή κλιμακωθεί, ενώ η ζήτηση παραμένει υψηλή, οι πιέσεις στις τιμές αναμένεται να ενταθούν.

Το κρίσιμο ζήτημα, όμως, όπως εξηγούν πηγές της αγοράς, δεν είναι μόνο το εάν θα ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ, αλλά κυρίως το εάν θα υπάρξει κλιμάκωση ή αποκλιμάκωση της έντασης.

Σε περίπτωση συμφωνίας και ουσιαστικής αποκλιμάκωσης της έντασης, η ψυχολογία της αγοράς θα μπορούσε να λειτουργήσει άμεσα προς την κατεύθυνση χαμηλότερων τιμών.

Ωστόσο, η επιστροφή σε φυσιολογικά επίπεδα δεν θα ήταν άμεση, καθώς οι ζημιές στις υποδομές και τα προβλήματα στη λειτουργία των διυλιστηρίων θα χρειάζονταν χρόνο για να αποκατασταθούν, αλλά και η επαναφορά της εφοδιαστικής αλυσίδας σε κανονικούς ρυθμούς θα απαιτούσε αρκετούς μήνες.