Τον Ιανουάριο του 2024, έξι μήνες αφότου ανέλαβε τα καθήκοντα του υπουργού Εθνικής Άμυνας, ο Νίκος Δένδιας υπογράμμισε την ανάγκη δημιουργίας ενός εξελιγμένου θόλου αντι-drone. Μετά τους πολέμους στο Ναγκόρνο Καραμπάχ (2020) και ιδιαιτέρως στην Ουκρανία, στους επιτελείς του ΓΕΕΘΑ έγινε σαφές ότι το σύγχρονο πεδίο μάχης έχει μεταβληθεί άρδην.
Η ιδέα του κ. Δένδια σχηματοποιήθηκε στην Ασπίδα του Αχιλλέα, η οποία τίθεται σε τροχιά υλοποίησης μετά και την τελική έγκριση των βασικών εξοπλιστικών συστημάτων που θα την απαρτίζουν, χθες Πέμπτη, από το ΚΥΣΕΑ.
Ο ελληνικός θόλος θα παρέχει προστασία σε πέντε επίπεδα (αντιβαλλιστικό, αντιαεροπορικό, αντιπλοϊκό, ανθυποβρυχιακό, αλλά και αντι-drone) και αναμένεται, σύμφωνα με τον κ. Δένδια, να είναι πλήρως επιχειρησιακός σε διάστημα 35 μηνών.
Φυσικά, σταδιακά, τα επιμέρους τμήματά του θα τίθεται στη διάθεση των Ενόπλων Δυνάμεων.
Το κόστος του ξεπερνά τα 3 δισ. ευρώ και, πέραν των υφιστάμενων συστημάτων αεράμυνας όπως οι αμερικανικοί Patriot, τα σύγχρονα μαχητικά της Πολεμικής Αεροπορίας, οι φρεγάτες FDI κλπ θα θεμελιωθεί σε ισραηλινούς εξοπλισμούς.
Σύμφωνα με τον κ. Δένδια, προτού καταλήξει στα ισραηλινά συστήματα -που ως επιλογή φανερώνει και μια ευρύτερη σύμπλευση μεταξύ Αθήνας και Ιερουσαλήμ-, η Γενική Διεύθυνση Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων (ΓΔΑΕΕ), η αρμόδια υπηρεσία του υπουργείου Εθνικής Άμυνας, αναζήτησε προσφορές στις ΗΠΑ και σε ευρωπαϊκές χώρες· αλλά το κόστος ήταν διπλάσιο, ακόμα και τριπλάσιο, συγκριτικά με αυτό των ισραηλινών.
Ποια είναι τα ισραηλινά συστήματα;
Η «καρδιά» της Ασπίδας
Το David's Sling της Rafael, ένα αντιβαλλιστικό και αντιαεροπορικό σύστημα για την αναχαίτιση απειλών μεσαίας έως μεγάλης εμβέλειας, όπως βαλλιστικούς πυραύλους μικρού βεληνεκούς, τακτικούς βαλλιστικούς πυραύλους, αεροσκάφη κλπ.
Το Barak MX της Israel Aerospace Industries (IAI), ένα πολυεπίπεδο αντιαεροπορικό και αντιπυραυλικό σύστημα που μπορεί να χρησιμοποιεί πυραύλους διαφορετικών εμβελειών για άμυνα απέναντι σε αεροσκάφη, UAV, πυραύλους cruise και, σε ορισμένες εκδόσεις, βαλλιστικές απειλές.
Το SPYDER της Rafael, ένα αντιαεροπορικό σύστημα μικρής και μέσης εμβέλειας, σχεδιασμένο κυρίως για την αντιμετώπιση αεροσκαφών, ελικοπτέρων, UAV και πυραύλων cruise.
Τα τρία συστήματα λειτουργούν συμπληρωματικά, καλύπτοντας διαφορετικές κατηγορίες απειλών και αποστάσεις εμπλοκής, ώστε να δημιουργηθεί μια πολυεπίπεδη αεράμυνα.
Πώς θα λειτουργήσει
Ο "θόλος" σηματοδοτεί τη μετατόπιση από μια κατακερματισμένη άμυνα σε μια πολυεπίπεδη και πολυτομεακή αεράμυνα (αλλά και θαλάσσια άμυνα) για την προστασία της χώρας από εξωτερικές απειλές, προεξάρχουσας της τουρκικής.
Τα συστήματα της Ασπίδας του Αχιλλέα θα δικτυώνονται με το Σύστημα Διοίκησης και Ελέγχου (C2), δημιουργώντας ένα δικτυοκεντρικό σύστημα αεράμυνας.
Αυτό σημαίνει ότι όλα τα ραντάρ, τα πλοία, τα αεροσκάφη, τα αντιαεροπορικά συστήματα, τα UAV και τα κέντρα επιχειρήσεων θα ανταλλάσσουν δεδομένα σε πραγματικό χρόνο, αποκτώντας κοινή επιχειρησιακή εικόνα (Common Operational Picture).
Με αυτόν τον τρόπο και με τη χρήση εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης, διευκολύνεται η διαχείριση πολλαπλών ταυτόχρονων απειλών, μειώνεται ο κίνδυνος κορεσμού της άμυνας και κάθε στόχος μπορεί να αντιμετωπίζεται με το καταλληλότερο μέσο, αντί να χρησιμοποιείται δυσανάλογο οπλικό σύστημα.
Για παράδειγμα, ένας βαλλιστικός πύραυλος μπορεί να αναχαιτίζεται από το Patriot ή το David's Sling, ενώ ένα εχθρικό drone μπορεί να αντιμετωπιστεί με παρεμβολές (jamming) ή άλλο οικονομικότερο μέσο.
Το λογισμικό του C2 θα είναι ελληνικής ανάπτυξης, ώστε οι Ένοπλες Δυνάμεις να το διαχειρίζονται και να το αναπτύσσουν αυτόνομα. Παράλληλα, και οι επικοινωνίες του δικτύου θα προστατεύονται με ελληνικά κρυπτογραφικά μέσα, ώστε να μην μπορούν τρίτοι να υποκλέψουν ή να παρεμβληθούν στις διαβιβάσεις.
«Το να χειρίζονται οι Ένοπλες Δυνάμεις ένα σύστημα χωρίς να έχουν τον πηγαίο κώδικα -δηλαδή χωρίς να μπορούν να παρέμβουν στην αρχιτεκτονική και στην εξέλιξη του συστήματος- ήτοι να είναι «όμηροι» οποιασδήποτε και της φιλικότερης και συμμαχικότερης των ξένων χωρών, είναι παντελώς αδύνατο», υπογράμμισε ο κ. Δένδιας.
Αντι-drone
Επιπλέον, το ΚΥΣΕΑ ενέκρινε και την προμήθεια συστημάτων μη κινητικής αντιμετώπισης drones, δηλαδή μέσων ηλεκτρονικού πολέμου που εξουδετερώνουν μη επανδρωμένα αεροσκάφη (UAV) χωρίς εκτόξευση βλήματος αλλά μέσω παρεμβολών και άλλων τεχνικών ηλεκτρονικού πολέμου. Τα συστήματα αυτά λειτουργούν συμπληρωματικά προς τα αντιαεροπορικά μέσα.
Ελληνική συμμετοχή
Η συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας -ο στόχος του 25% εγχώριας παραγωγής που έθεσε η κυβέρνηση στον Μακροπρόθεσμο Προγραμματισμό Αμυντικών Εξοπλισμών (ΜΠΑΕ)- ξεπερνάει, κατά τον κ. Δένδια, το συγκεκριμένο ποσοστό στο θόλο, και αντιστοιχεί σε ποσό άνω των 700 εκατομμυρίων ευρώ.
«Η λογική εδώ, δεν είναι η λογική της αγοράς συστημάτων από το Ισραήλ. Αλλά η παραγωγή συστημάτων στην Ελλάδα από ισραηλινές εταιρείες, με δημιουργία παραγωγικής βάσης στην Ελλάδα, συνεργασίας με ελληνικές επιχειρήσεις και δημιουργίας δυνατοτήτων εξαγωγής αυτών των προϊόντων και στον ευρωπαϊκό χώρο, αλλά και στον χώρο της Μέσης Ανατολής.
Προσβλέπουμε, δηλαδή, στη χρήση αυτού του εξοπλιστικού προγράμματος ως καταλύτη για να δημιουργήσουμε παραγωγική βάση με δυνατότητες εξαγωγής», σημείωσε ο υπουργός.
Οι επιτελείς του υπουργείου Εθνικής Άμυνας έχουν περιγράψει ως επανάσταση την αναβάθμιση και τη αναδιοργάνωση των Ενόπλων Δυνάμεων με την "Ατζέντα 2030", βασικό πυλώνα της οποίας αποτελεί η Ασπίδα του Αχιλλέα.
Οπωσδήποτε, η θεμελίωση του θόλου, σε συνδυασμό με την ενίσχυση του ελληνικού οπλοστασίου (τρεις επιπλέον φρεγάτες FDI, πρόθεση για αγορά 2+2 φρεγατών Bergamini και η έλευση των μαχητικών F-35), προσφέρει στην Αθήνα τη δυνατότητα ισχυρής αποτροπής απέναντι στις εξωτερικές απειλές και τις περιφερειακές επιβουλές.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
