Σε κρίσιμο σημείο βρίσκεται ο Ειδικός Λογαριασμός Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας, καθώς το συσσωρευμένο έλλειμμα παραμένει κοντά στα 300 εκατ. ευρώ, την ώρα που η κυβέρνηση σχεδιάζει από την 1η Ιανουαρίου 2027 μείωση κατά 50% στις χρεώσεις ΥΚΩ για την πρώτη κλίμακα οικιακής κατανάλωσης.
Λίγες ημέρες πριν ο Ελληνικός Σύνδεσμος Προμηθευτών Ενέργειας (ΕΣΠΕΝ) επανέφερε το θέμα, επισημαίνοντας ότι οι συνολικές οφειλές προς τους προμηθευτές εξακολουθούν να ξεπερνούν τα 300 εκατ. ευρώ, παρά τις κρατικές ενισχύσεις που έχουν προηγηθεί.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Συνδέσμου, ο κρατικός προϋπολογισμός ενίσχυσε τον ΕΛΥΚΩ με 400 εκατ. ευρώ το 2025 και επιπλέον 200 εκατ. ευρώ το 2026, χωρίς ωστόσο να έχει αποτραπεί η συσσώρευση σημαντικού υπολοίπου οφειλών.
Το σημείο στο οποίο εστιάζει ο ΕΣΠΕΝ είναι ότι από τον Απρίλιο του 2023 οι προμηθευτές καλούνται να καλύπτουν με ίδια κεφάλαια μέρος του κενού που δημιουργείται από τη μη πλήρη καταβολή των ποσών που δικαιούνται για τις ΥΚΩ.
Οι προμηθευτές ζητούν λύση για τις παλιές οφειλές
Το βασικό αίτημα των προμηθευτών δεν είναι απλώς να καταγραφεί το πρόβλημα, αλλά να υπάρξει συγκεκριμένο σχέδιο για την οριστική αντιμετώπισή του.
Ο ΕΣΠΕΝ σε παρέμβασή του ζητούσε να γίνει σαφές πότε και με ποιον μηχανισμό θα εξοφληθεί το σύνολο των οφειλόμενων ποσών, αλλά και πώς θα αντιμετωπιστεί το κόστος χρηματοδότησης που έχει δημιουργηθεί εξαιτίας των καθυστερήσεων. Παράλληλα, ζήτησε από την Πολιτεία να παρουσιάσει την εκτίμησή της για την πορεία του ΕΛΥΚΩ το επόμενο διάστημα.
Ο Σύνδεσμος υπολογίζει ότι, με ένα ενδεικτικό κόστος δανεισμού της τάξης του 6,5%, η χρηματοοικονομική επιβάρυνση για οφειλές ύψους 300 εκατ. ευρώ προσεγγίζει τα 20 εκατ. ευρώ σε ετήσια βάση. Πρόκειται για κόστος που επηρεάζει τη ρευστότητα των προμηθευτών και, κατ’ επέκταση, δημιουργεί πιέσεις στη λειτουργία της αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται ο ΕΣΠΕΝ, από τον Απρίλιο του 2023 οι μηνιαίες αποζημιώσεις προς τους προμηθευτές είναι μειωμένες κατά περίπου 30% κατά μέσο όρο.
Το ΥΠΕΝ βλέπει διαφορετική εικόνα για το τρέχον ισοζύγιο
Ωστόσο, λίγες ημέρες μετά, πηγές κοντά στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, εξηγούν πως ο λογαριασμός έχει πλέον περάσει σε τροχιά ισοσκελισμού, κυρίως λόγω της μεγάλης μείωσης των δαπανών που συνδέονται με την ηλεκτροδότηση των μη διασυνδεδεμένων νησιών.
Ενδεικτικά, το πρώτο επτάμηνο του 2025 ο λογαριασμός εμφάνιζε τρέχον έλλειμμα 136 εκατ. ευρώ, ενώ στο αντίστοιχο διάστημα του 2026 το έλλειμμα αυτό, σύμφωνα με την ίδια πηγή, έχει μηδενιστεί.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι εάν, από εδώ και στο εξής, οι τρέχουσες εισροές και εκροές μπορούν να ισορροπούν, ώστε να μη δημιουργούνται καινούργιες υποχρεώσεις ενώ παράλληλα αποπληρώνεται το συσσωρευμένο έλλειμμα.
Όπως υποστηρίζει το υπουργείο, ο λογαριασμός έχει ήδη φτάσει σε σημείο όπου οι τρέχουσες εισροές και εκροές έχουν ουσιαστικά ισοσκελιστεί και, συνεπώς, δεν δημιουργείται νέο έλλειμμα με τον ίδιο ρυθμό που παρατηρούνταν στο παρελθόν.
Η Κρήτη και η Σαντορίνη αλλάζουν τα δεδομένα
Κεντρικό ρόλο σε αυτή τη μεταβολή διαδραματίζουν οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις των νησιών. Η ολοκλήρωση της διασύνδεσης Κρήτης - Αττικής έχει περιορίσει σημαντικά τις δαπάνες που απαιτούνταν μέσω των ΥΚΩ για την κάλυψη των ενεργειακών αναγκών της Κρήτης.
Παράλληλα, η πρόσφατη διασύνδεση της Σαντορίνης προσθέτει ένα ακόμη σημαντικό οικονομικό όφελος για τον λογαριασμό.
Η περίπτωση της Σαντορίνης είναι χαρακτηριστική του μεγέθους της επίδρασης που μπορούν να έχουν οι διασυνδέσεις στη χρηματοοικονομική εικόνα των ΥΚΩ.
Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, το κόστος της ηλεκτροδότησης του νησιού που καλυπτόταν μέσω ΥΚΩ έφτανε περίπου τα 80 εκατ. ευρώ σε ετήσια βάση.
Με την απαλλαγή του λογαριασμού από τη συγκεκριμένη δαπάνη δημιουργείται πλέον ένα πρόσθετο περιθώριο, το οποίο, σύμφωνα με την κυβερνητική πλευρά, μπορεί να αξιοποιηθεί τόσο για τη βελτίωση του ισοζυγίου όσο και για τη χρηματοδότηση των μειώσεων στις χρεώσεις.
Στην ίδια κατεύθυνση αναμένεται να λειτουργήσει και η ολοκλήρωση των υπόλοιπων διασυνδέσεων των Κυκλάδων.
Το υπουργείο εκτιμά ότι το όφελος από τις διασυνδέσεις, σε συνδυασμό με την κρατική χρηματοδότηση, μπορεί να οδηγήσει σε πλήρη εξάλειψη του σωρευτικού ελλείμματος μέσα στο 2027.
Η μείωση των ΥΚΩ για τα νοικοκυριά από το 2027
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η απόφαση για μείωση των χρεώσεων ΥΚΩ που επιβαρύνουν τους οικιακούς καταναλωτές. Από την 1η Ιανουαρίου 2027 έχει εξαγγελθεί μείωση κατά 50% για την πρώτη κλίμακα οικιακής κατανάλωσης, δηλαδή για κατανάλωση έως 1.600 κιλοβατώρες ανά τετράμηνο.
Η χρέωση στη συγκεκριμένη κλίμακα αναμένεται να μειωθεί από τα 6,9 στα 3,45 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Το κόστος της παρέμβασης για τον ΕΛΥΚΩ υπολογίζεται σε περίπου 50 εκατ. ευρώ τον χρόνο, ενώ το μέτρο εκτιμάται ότι θα αφορά περίπου έξι εκατομμύρια οικιακές παροχές.
Η μείωση αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία ο λογαριασμός εξακολουθεί να κουβαλά το παλαιό έλλειμμα, ωστόσο, το υπουργείο υποστηρίζει ότι η βελτίωση του τρέχοντος ισοζυγίου, που προκύπτει από τις διασυνδέσεις, επιτρέπει τη μείωση των χρεώσεων χωρίς να ανατραπεί η πορεία εξυγίανσης του ΕΛΥΚΩ.
Τα 200 εκατ. ευρώ του 2027 και η προσπάθεια να κλείσει η «τρύπα»
Καθοριστικό στοιχείο του σχεδιασμού είναι η νέα κρατική ενίσχυση ύψους 200 εκατ. ευρώ που προβλέπεται για το 2027.
Σύμφωνα με την πλευρά του ΥΠΕΝ, το ποσό αυτό, σε συνδυασμό με τα οικονομικά οφέλη από τις διασυνδέσεις, δημιουργεί τις προϋποθέσεις ώστε να μηδενιστεί το σωρευτικό έλλειμμα, το οποίο σήμερα υπολογίζεται περίπου στα 300 εκατ. ευρώ.
Το υπουργείο υποστηρίζει, μάλιστα, ότι στους σχετικούς υπολογισμούς έχουν ήδη συνυπολογιστεί και άλλες επιβαρύνσεις του λογαριασμού, όπως η μείωση των χρεώσεων για τους βιομηχανικούς καταναλωτές, η οποία μειώνει τις εισροές του ΕΛΥΚΩ κατά περίπου 25 εκατ. ευρώ ετησίως, αλλά και οι δαπάνες που συνδέονται με τη διατήρηση συμβατικών μονάδων ηλεκτροπαραγωγής σε εφεδρεία στην Κρήτη και τις Κυκλάδες.
Για το τελευταίο ζήτημα, μάλιστα, βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με το καθεστώς αποζημίωσης των συγκεκριμένων μονάδων, γεγονός που προσθέτει ακόμη μία παράμετρο στη συνολική εξίσωση του λογαριασμού.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
