Να δώσει διευκρινίσεις γύρω από τον αναβαλλόμενο φόρο (Deferred Tax Credit - DTC) των ελληνικών τραπεζών επιχειρεί η Τράπεζα της Ελλάδος, προειδοποιώντας ότι οποιαδήποτε απόπειρα βίαιης επιτάχυνσης της απόσβεσής του θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρές επιπτώσεις στη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.
Σε ανακοίνωσή της, η ΤτΕ, εξηγεί τον τρόπο λειτουργίας του μηχανισμού, υπενθυμίζει ότι αποτέλεσε βασικό εργαλείο για την ανακεφαλαιοποίηση του τραπεζικού συστήματος κατά την περίοδο της κρίσης και υπογραμμίζει ότι οι συστημικές τράπεζες έχουν ήδη ξεκινήσει από το 2025 την επιταχυνόμενη εποπτική απόσβεσή του.
Η Τράπεζα της Ελλάδος επισημαίνει ότι ο αναβαλλόμενος φόρος προέκυψε από τις μεγάλες ζημιές που υπέστησαν οι τράπεζες κατά την οικονομική κρίση, κυρίως λόγω του «κουρέματος» των ελληνικών ομολόγων (PSI) και των εκτεταμένων διαγραφών μη εξυπηρετούμενων δανείων. Σύμφωνα με το ισχύον ευρωπαϊκό και ελληνικό θεσμικό πλαίσιο, το συγκεκριμένο ποσό μπορεί να αναγνωρίζεται ως εποπτικό κεφάλαιο, με την εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου έναντι σχετικής προμήθειας.
Παράλληλα, η κεντρική τράπεζα υπενθυμίζει ότι από το 2025 οι τέσσερις συστημικές τράπεζες εφαρμόζουν, για εποπτικούς σκοπούς, επιταχυνόμενη απόσβεση του αναβαλλόμενου φόρου, μειώνοντας τα εποπτικά τους κεφάλαια κατά ποσό που αντιστοιχεί στο 29% της πρόβλεψης διανομής μερίσματος, με στόχο τη σταδιακή βελτίωση της ποιότητας των κεφαλαίων τους.
Απαντώντας στις πρόσφατες προτάσεις για ακόμη ταχύτερη απόσβεση του DTC και την υποχρέωση καταβολής φόρου από το 2028, η ΤτΕ προειδοποιεί ότι μια τέτοια παρέμβαση θα οδηγούσε στη διαγραφή του αναπόσβεστου υπολοίπου του αναβαλλόμενου φόρου από τους ισολογισμούς των τραπεζών. Αυτό, σύμφωνα με την ίδια, θα προκαλούσε σημαντική μείωση των λογιστικών ιδίων κεφαλαίων, δημιουργώντας κεφαλαιακά ελλείμματα που θα έθεταν σε κίνδυνο την κάλυψη των εποπτικών απαιτήσεων.
Η Τράπεζα της Ελλάδος εκτιμά ότι μια τέτοια εξέλιξη θα είχε αλυσιδωτές επιπτώσεις τόσο στη δυνατότητα των τραπεζών να χρηματοδοτούν την οικονομία όσο και στην εμπιστοσύνη των επενδυτών προς το ελληνικό τραπεζικό σύστημα και συνολικά προς τη χώρα. Για τον λόγο αυτό υπογραμμίζει ότι η φερεγγυότητα του τραπεζικού συστήματος αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη διατήρηση της χρηματοπιστωτικής και οικονομικής σταθερότητας.
Όπως διευκρινίζει η Τράπεζα της Ελλάδος:
Οι τράπεζες σήμερα δεν έχουν φορολογητέα κέρδη επειδή τα κέρδη τους συμψηφίζονται με τις ζημίες της οικονομικής κρίσης. Με βάση το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο, η ελληνική νομοθεσία προέβλεψε (το 2014 και στη συνέχεια το 2017) ότι ο αναβαλλόμενος φόρος μπορεί να αποτελεί μέρος των εποπτικών ιδίων κεφαλαίων των πιστωτικών ιδρυμάτων, μέσω της παροχής εγγύησης του Ελληνικού Δημοσίου έναντι προμήθειας προς αυτό.
Το ποσό του αναβαλλόμενου φόρου που αναγνωρίζεται εποπτικά προέκυψε από τις μεγάλες ζημίες που υπέστησαν οι τράπεζες κατά την διάρκεια της οικονομικής κρίσης, κυρίως από το «κούρεμα» των ελληνικών ομολόγων (PSI), και από τις μεγάλες διαγραφές μη εξυπηρετούμενων δανείων. Τις ζημιές αυτές μπορούν, με βάση την ισχύουσα φορολογική νομοθεσία να εκπίπτουν από τα μελλοντικά τους κέρδη σε βάθος χρόνου. Το συγκεκριμένο ποσό του αναβαλλόμενου φόρου που αναγνωρίζεται ως εποπτικό κεφάλαιο αποσβένεται σταδιακά κάθε έτος, σύμφωνα με τις προβλέψεις της ελληνικής νομοθεσίας.
- Χωρίς τη ρύθμιση αναγνώρισης του αναβαλλόμενου φόρου ως κεφάλαιο, οι κεφαλαιακές απαιτήσεις και άρα η επιβάρυνση του Έλληνα φορολογούμενου κατά την περίοδο της κρίσης θα ήταν πολύ υψηλότερη, με αρνητικές συνέπειες για τη δημοσιονομική σταθερότητα, τη βιωσιμότητα του χρέους και τη δυνατότητα εξόδου της χώρας από την κρίση. Με απλά λόγια, αντί το Ελληνικό Δημόσιο να καταβάλει εκ νέου επιπλέον κεφάλαια για ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, εισήγαγε την ρύθμιση αναγνώρισης του αναβαλλόμενου φόρου ως κεφάλαιο.
- Με στόχο την ταχύτερη βελτίωση της ποιότητας των εποπτικών τους κεφαλαίων, από το 2025 οι 4 σημαντικές τράπεζες, εφαρμόζουν, για εποπτικούς σκοπούς, επιταχυνόμενη απόσβεση του αναβαλλόμενου φόρου. Ειδικότερα, διενεργούν πρόσθετη εποπτική προσαρμογή, μειώνοντας τα εποπτικά τους κεφάλαια, κατά ποσό ίσο με το 29% της πρόβλεψης διανομής μερίσματος στους μετόχους.
Προσφάτως, διατυπώθηκε η πρόταση για περαιτέρω επιτάχυνση της απόσβεσης του αναβαλλόμενου φόρου, ώστε οι τράπεζες να αρχίσουν να καταβάλλουν φόρο συντομότερα. Αναφέρθηκε, ότι από το 2028, οι τράπεζες θα πρέπει να μην δύναται να συμψηφίζουν τα φορολογητέα κέρδη τους με τον αναβαλλόμενο φόρο, διαφορετικά θα τους επιβάλλεται έκτακτη εισφορά.
Η πρόταση αυτή εγείρει σοβαρά ερωτηματικά ως προς τον τρόπο εφαρμογής της και τις επιπτώσεις στο Ελληνικό τραπεζικό σύστημα. Σε περίπτωση σημαντικής επιτάχυνσης της απόσβεσης του αναβαλλόμενου φόρου σε σχέση με τα οριζόμενα στο νόμο χρονοδιαγράμματα, οι Ελληνικές τράπεζες θα οδηγούνταν στη διαγραφή του σχετικού αναπόσβεστου υπολοίπου από τον ισολογισμό τους.
Αυτό θα προκαλούσε αντίστοιχη μείωση των λογιστικών ιδίων κεφαλαίων και κατ’ επέκταση σημαντικά εποπτικά κεφαλαιακά ελλείμματα, καθώς δεν θα κάλυπταν πλέον τους απαιτούμενους κεφαλαιακούς δείκτες. Αυτό θα είχε σοβαρές επιπτώσεις για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα, δηλαδή, για την προστασία των καταθέσεων και τη δυνατότητα των τραπεζών να παρέχουν δάνεια στην οικονομία.
- Η σημαντική επιδείνωση των οικονομικών μεγεθών των Ελληνικών τραπεζών θα είχε σοβαρό αρνητικό αντίκτυπο και στα επενδυτικά χαρακτηριστικά τους, δυσχεραίνοντας περαιτέρω την προσέλκυση επενδυτικού ενδιαφέροντος για την κάλυψη των κεφαλαιακών αναγκών (λόγω της διαγραφής του αναβαλλόμενου φόρου), ενώ θα επηρέαζε και τη δυνατότητα χρηματοδότησης της οικονομίας, καθώς δεν θα μπορούσαν να συνεχίσουν την πιστωτική επέκταση λόγω των κεφαλαιακών ελλείψεων. Η αρνητική επίπτωση θα επεκτεινόταν και πέραν των πιστωτικών ιδρυμάτων, καθώς θα επηρεαζόταν η ασφάλεια δικαίου και η επενδυτική εικόνα της χώρας.
- Η διαρκής επαναφορά του θέματος στο δημόσιο λόγο δημιουργεί σοβαρά ερωτηματικά. Η ανάκτηση της εμπιστοσύνης στο τραπεζικό σύστημα την περίοδο μετά το 2015, αποτέλεσε σημαντικό επίτευγμα των κυβερνήσεων, των εποπτικών αρχών και των διοικήσεων των τραπεζών. Η φερεγγυότητα του τραπεζικού συστήματος αποτελεί ακρογωνιαίο λίθο για την οικονομική και χρηματοπιστωτική σταθερότητα.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
