Ξεκινά η αποκατάσταση του Ναού Αγίου Ιωσήφ στα Λουτρά Τήνου

Υπουργείο Πολιτισμού προχωρά στην αποκατάσταση του Ιερού Ναού Αγίου Ιωσήφ στα Λουτρά Τήνου, ενός σημαντικού μνημείου της καθολικής παρουσίας στο Αιγαίο, σύμφωνα με ανακοίνωση του ΥΠΠΟ. Η λειτουργία του ναού συνδέθηκε με την ανάπτυξη εκπαιδευτικών και πνευματικών ιδρυμάτων στην περιοχή, υπό την εποπτεία των Ιησουιτών και των Ουρσουλινών, που συνέβαλαν στη διαμόρφωση της θρησκευτικής, εκπαιδευτικής και πολιτιστικής ταυτότητας των Λουτρών.

Ο ναός έχει χαρακτηριστεί ως νεότερο μνημείο λόγω της ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής και ιστορικής του αξίας. Πρόκειται για μονόκλιτη λιθόκτιστη βασιλική του 19ου αιώνα με ξύλινη θολωτή οροφή, πλούσιο ζωγραφικό και ξυλόγλυπτο διάκοσμο, μαρμάρινο αλτάριο, γυναικωνίτη και κωδωνοστάσιο. Το μνημείο συνδυάζει στοιχεία τοπικού νεοκλασικισμού με δυτικοευρωπαϊκές, κυρίως ιταλικές, εκκλησιαστικές επιρροές, διατηρώντας εμφανή τα σημάδια των διαδοχικών οικοδομικών φάσεων.

Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη τόνισε πως ο Ναός του Αγίου Ιωσήφ αποτελεί μνημείο με ιδιαίτερη ιστορική, αρχιτεκτονική και συμβολική αξία, άρρηκτα συνδεδεμένο με την παρουσία των Ιησουιτών και τη μακραίωνη ιστορία της καθολικής κοινότητας στην Τήνο. Όπως ανέφερε, η πολυετής έλλειψη συστηματικής συντήρησης και οι φθορές του χρόνου καθιστούν αναγκαία την αποκατάστασή του, με ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα επεμβάσεων που διασφαλίζει την αυθεντικότητα και τη διατήρηση της ιστορικής φυσιογνωμίας του Ναού.

Σύμφωνα με το ΥΠΠΟ, η κατάσταση διατήρησης του μνημείου επιδεινώθηκε μετά τη δεκαετία του 1960, όταν περιορίστηκε η παρουσία των Ιησουιτών και μειώθηκε η λειτουργική χρήση του Ναού. Αυτό οδήγησε σε εκτεταμένες φθορές από υγρασία, προβλήματα απορροής ομβρίων και δομικές βλάβες, ενώ από τα τέλη της δεκαετίας του 1990 ο Ναός έχει ουσιαστικά πάψει να λειτουργεί ως χώρος λατρείας. Προηγούμενες μελέτες και εργασίες επικεντρώθηκαν σε επείγουσες παρεμβάσεις, ωστόσο η μη ολοκλήρωση του προγράμματος αποκατάστασης επέτρεψε τη συνέχιση των φθορών.

Η παθολογία του Ναού αποδίδεται κυρίως στη μακροχρόνια έλλειψη συντήρησης, τις σεισμικές καταπονήσεις, τη φυσική γήρανση των υλικών, τις ασύμβατες επεμβάσεις και την υγρασία. Εντοπίζονται σημαντικές ρηγματώσεις, απώλειες κονιαμάτων και τοπική αποδιοργάνωση της λιθοδομής, ιδιαίτερα στο Ιερό Βήμα. Παράλληλα, η στέγη και η ξύλινη οροφή έχουν υποστεί σοβαρές αλλοιώσεις, ενώ το κωδωνοστάσιο παρουσιάζει έντονες ρωγμές και ο περιβάλλων χώρος χαρακτηρίζεται από ελλιπή συντήρηση και προβλήματα απορροής ομβρίων.

Η πρόταση αποκατάστασης του Ναού βασίζεται στις αρχές προστασίας των μνημείων και στις προγενέστερες εγκρίσεις, με στόχο την αντιμετώπιση των αιτίων των φθορών και τη μακροχρόνια διατήρηση του μνημείου. Οι επεμβάσεις περιλαμβάνουν την ανακατασκευή της ξύλινης στέγης, την αποκατάσταση της θολωτής οροφής, την ενίσχυση των λιθοδομών και του κωδωνοστασίου, καθώς και τη διαμόρφωση του περιβάλλοντος χώρου. Επίσης, προβλέπεται η αντικατάσταση ασύμβατων κουφωμάτων, η αποκατάσταση των επιχρισμάτων και των χρωματισμών με συμβατά υλικά και η συντήρηση του ζωγραφικού διακόσμου και των ξυλόγλυπτων στοιχείων. Οι παρεμβάσεις στον φέροντα οργανισμό θα εξειδικευθούν σε μεταγενέστερη στατική μελέτη, διασφαλίζοντας τη συνολική αποκατάσταση και ανάδειξη της ιστορικής και αρχιτεκτονικής αξίας του Ναού.