Το 67% των γεννήσεων γίνεται με καισαρική τομή στην Ελλάδα

Η Ελλάδα εξακολουθεί να καταγράφει από τα υψηλότερα ποσοστά καισαρικών τομών παγκοσμίως, καθώς το 67% των γεννήσεων –περίπου επτά στα δέκα παιδιά– πραγματοποιούνται με καισαρική. Στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες, τα αντίστοιχα ποσοστά κυμαίνονται μεταξύ 15% και 30%, ενώ σε ορισμένα επαρχιακά νοσοκομεία της χώρας, σύμφωνα με δεδομένα του 2023, φθάνουν ακόμη και το 84%.

Τα στοιχεία παρουσίασε στο Πρακτορείο FM και στην εκπομπή της Τάνιας Μαντουβάλου «104,9 Μυστικά Υγείας» η πρόεδρος του Παρατηρητηρίου Μαιευτικής Βίας Ελλάδος, υποψήφια διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ και αντιπρόεδρος του Πειθαρχικού Συμβουλίου του Συλλόγου Μαιών Πατρών, Κωνσταντίνα Νούσια. Όπως ανέφερε, επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι τα παιδιά που γεννιούνται με καισαρική έχουν αυξημένες πιθανότητες εμφάνισης αλλεργιών και άσθματος.

Το Παρατηρητήριο Μαιευτικής Βίας Ελλάδος, σύμφωνα με την κ. Νούσια, αποτελεί το ένατο αδελφό Παρατηρητήριο παγκοσμίως και είναι μέλος της Διεθνούς Ομοσπονδίας InterOVO. Δημιουργήθηκε για να καταγράφει και να αναδεικνύει περιστατικά μαιευτικής βίας στους χώρους παροχής μαιευτικής φροντίδας, να συγκεντρώνει μαρτυρίες γυναικών και να προωθεί αλλαγές στις πρακτικές που εφαρμόζονται κατά την εγκυμοσύνη, τον τοκετό και τη λοχεία.

Η αναίτια καισαρική ως μορφή μαιευτικής βίας

Η κ. Νούσια τόνισε ότι η αναίτια καισαρική τομή αποτελεί μία από τις πιο συχνές μορφές μαιευτικής βίας που καταγράφει το Παρατηρητήριο. Όταν η καισαρική δεν είναι ιατρικά αναγκαία, συνδέεται με μεγαλύτερη περίοδο ανάρρωσης για τη μητέρα.

Όπως εξήγησε, η μαιευτική βία μπορεί να είναι λεκτική, ψυχολογική ή σωματική και εκδηλώνεται μέσα από πρακτικές όπως η διενέργεια ιατρικών πράξεων χωρίς ενημερωμένη συναίνεση, η ελλιπής ενημέρωση της εγκύου ή οι επαναλαμβανόμενες κολπικές εξετάσεις χωρίς ένδειξη. Επίσης, αναφέρθηκε στον χειρισμό Christeller –την έντονη πίεση στην κοιλιά της επιτόκου κατά την έξοδο του εμβρύου–, ο οποίος έχει εγκαταλειφθεί σε πολλές χώρες, καθώς θεωρείται επικίνδυνος τόσο για τη μητέρα όσο και για το έμβρυο.

Η πρόεδρος του Παρατηρητηρίου αποκάλυψε ότι έχει βιώσει όλες τις μορφές μαιευτικής βίας κατά τους δικούς της τοκετούς, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι στόχος της δεν είναι να προβληθεί η προσωπική της εμπειρία, αλλά να αναδειχθεί το φαινόμενο. Ως παράδειγμα ψυχολογικής βίας ανέφερε την πίεση προς τις επιτόκους με εκφράσεις όπως «Θα πεθάνει το μωρό σου αν δεν κάνουμε καισαρική τώρα», ακόμη και όταν δεν υπάρχει πραγματική ιατρική ένδειξη.

Ο ρόλος του φυσιολογικού τοκετού

Αναφερόμενη στις αιτίες των υψηλών ποσοστών καισαρικών στην Ελλάδα, η κ. Νούσια εκτίμησε ότι το σύστημα λειτουργεί με έντονα ιατροκεντρικό μοντέλο, σε αντίθεση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες όπου οι μαίες έχουν πρωταγωνιστικό ρόλο στους φυσιολογικούς τοκετούς. Ο φυσιολογικός τοκετός, όπως σημείωσε, συνδέεται με ταχύτερη ανάρρωση της μητέρας και συμβάλλει στη μεταφορά του μικροβιώματος στο νεογνό, ενισχύοντας την ανάπτυξη του ανοσοποιητικού του συστήματος.

Η πρόεδρος του Παρατηρητηρίου κάλεσε τις εγκύους να ενημερώνονται επαρκώς πριν τον τοκετό, να καταρτίζουν σχέδιο τοκετού και να ζητούν ενημερωμένη συναίνεση για κάθε ιατρική πράξη. Τόνισε επίσης ότι, υπό τις κατάλληλες προϋποθέσεις, ακόμη και μετά από καισαρική τομή μπορεί να είναι εφικτός ένας φυσιολογικός τοκετός σε επόμενη κύηση.

Ψυχολογικές και κοινωνικές επιπτώσεις

Η κ. Νούσια αναφέρθηκε και στις μακροπρόθεσμες συνέπειες που μπορεί να έχει μια αρνητική εμπειρία τοκετού. Πολλές γυναίκες που έχουν βιώσει μαιευτική βία εμφανίζουν δευτεροπαθή τοκοφοβία, δηλαδή έντονο φόβο να ξαναμείνουν έγκυες. Στο Παρατηρητήριο καταγράφονται μαρτυρίες γυναικών που δηλώνουν ότι δεν επιθυμούν να αποκτήσουν δεύτερο παιδί λόγω της τραυματικής εμπειρίας τους.

Κλείνοντας, η πρόεδρος του Παρατηρητηρίου υπογράμμισε ότι η μαιευτική βία δεν επηρεάζει μόνο τη σωματική και ψυχική υγεία της μητέρας, αλλά έχει και κοινωνικές προεκτάσεις. Σε μια χώρα που αντιμετωπίζει έντονο δημογραφικό πρόβλημα, ο φόβος μιας νέας εγκυμοσύνης μετά από τραυματική εμπειρία τοκετού μπορεί να λειτουργήσει αποτρεπτικά για την απόκτηση περισσότερων παιδιών.