Εικονικά τιμολόγια εκατοντάδων εκατομμυρίων ευρώ, εταιρείες-φαντάσματα, κυκλώματα παράνομων επιστροφών ΦΠΑ και λογισμικά που εξαφανίζουν πωλήσεις από τις ταμειακές μηχανές.
Οι μεγαλύτερες υποθέσεις φοροδιαφυγής που έχουν αποκαλυφθεί στην Ελλάδα τα τελευταία 13 χρόνια συνθέτουν ένα σκηνικό οργανωμένης απάτης, με τη ζημία για το Δημόσιο να εκτιμάται σε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ.
Οι πρόσφατες υποθέσεις των Pizza Fan και «Χωριάτικο» προσθέτουν νέα κεφάλαια σε αυτή τη «μαύρη λίστα», επαναφέροντας στο προσκήνιο το μέγεθος και την πολυπλοκότητα των μηχανισμών φοροδιαφυγής που έχουν βρεθεί στο μικροσκόπιο των διωκτικών αρχών.
Από το κύκλωμα εικονικών συναλλαγών ύψους 300 εκατ. ευρώ που αποκαλύφθηκε το 2013 μέχρι τα δίκτυα εκατοντάδων εταιρειών και τις πρόσφατες υποθέσεις στον χώρο της εστίασης, οι μέθοδοι αλλάζουν, όμως ο στόχος παραμένει ο ίδιος: η απόκρυψη φορολογητέας ύλης, η μη απόδοση φόρων και, σε ορισμένες περιπτώσεις, η παράνομη είσπραξη κρατικών ενισχύσεων.
Pizza Fan: Το παράνομο λογισμικό που «κέρασε» 35 εκατ. ευρώ
Στο επίκεντρο των τελευταίων εξελίξεων βρίσκεται η Pizza Fan, μετά την αστυνομική επιχείρηση της 22ας Οκτωβρίου 2026, η οποία οδήγησε σε 23 συλλήψεις και την ταυτοποίηση ακόμη 109 προσώπων.
Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα εκτιμήσεις η εκτιμώμενη ζημία του Δημοσίου από μη απόδοση ΦΠΑ και φόρου εισοδήματος ξεπερνά τα 35 εκατ. ευρώ, ενώ η αποκρυβείσα φορολογητέα ύλη υπερβαίνει τα 150 εκατ. ευρώ για την περίοδο 2016–2026.
Οι αρχές περιγράφουν οργανωμένο μηχανισμό μέσω του οποίου παραγγελίες φέρονται να καταχωρίζονταν ως «κεράσματα», χωρίς να εκδίδονται τα αντίστοιχα φορολογικά παραστατικά.
Η εταιρεία έχει υποστηρίξει ότι ενδέχεται να έχει δημιουργηθεί σύγχυση στον υπολογισμό του τζίρου, λόγω των προωθητικών ενεργειών και της διάθεσης δωρεάν προϊόντων.
Η δικαστική διερεύνηση συνεχίζεται, ενώ παράλληλα παραμένει ανοιχτό το ζήτημα της επαναλειτουργίας του δικτύου περίπου 110 καταστημάτων και της διασφάλισης των περίπου 2.500 εργαζομένων.
«Χωριάτικο»: Η έρευνα για ζημία άνω των 100 εκατ. ευρώ
Άμεσο ήταν και το επόμενο «μπαμ» στην αγορά, με την αλυσίδα Χωριάτικο να βρίσκεται υπό έρευνα, με την εκτιμώμενη ζημία του Δημοσίου να φέρεται ότι ξεπερνά τα 100 εκατ. ευρώ.
Μέχρι τώρα έχουν υπάρξει 59 συλλήψεις, ενώ στη συνέχεια ασκήθηκαν ποινικές διώξεις, κατά περίπτωση, για εγκληματική οργάνωση, απάτη σε βάρος του Δημοσίου, φοροδιαφυγή, πλαστογραφία, νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και άλλα αδικήματα.
Η υπόθεση δεν περιορίζεται στην αλυσίδα αρτοποιείων, αλλά αφορά και άλλες επιχειρηματικές δραστηριότητες που εξετάζονται από τις διωκτικές αρχές.
Το μεγάλο κύκλωμα των 300 εκατ. ευρώ το 2013
Μία από τις σημαντικότερες υποθέσεις της τελευταίας 15ετίας είχε αποκαλυφθεί τον Φεβρουάριο του 2013, όταν το ΣΔΟΕ εντόπισε κύκλωμα εικονικών τιμολογίων στον κλάδο εμπορίας ηλεκτρικών συσκευών.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που είχαν δημοσιοποιηθεί τότε, το κύκλωμα φερόταν να έχει πραγματοποιήσει εικονικές συναλλαγές αξίας 300 εκατ. ευρώ, με την εκτιμώμενη απώλεια ΦΠΑ να φτάνει περίπου τα 70 εκατ. ευρώ.
Η έρευνα αφορούσε απάτη τύπου carousel, με διαδοχικές συναλλαγές μεταξύ επιχειρήσεων που χρησιμοποιούνταν για την αποφυγή καταβολής φόρων.
Η συγκεκριμένη υπόθεση είχε και ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό. Σύμφωνα με τα τότε στοιχεία του ΣΔΟΕ, περισσότερες από τις μισές εμπλεκόμενες επιχειρήσεις είχαν ήδη καταβάλει τον ΦΠΑ και τα πρόστιμα, ενώ άλλες είχαν ζητήσει συμβιβασμό με το υπουργείο Οικονομικών.
Το παράνομο λογισμικό σε 100 επιχειρήσεις το 2019
Παρόμοια υπόθεση με τη Pizza Fan, και παράνομο λογισμικό που επέτρεπε την αλλοίωση των πραγματικών δεδομένων συναλλαγών σε ταμειακές μηχανές και φορολογικούς μηχανισμούς, είχε υπάρξει και τον Νοέμβριο του 2019.
Πρόκειται για μία από τις χαρακτηριστικότερες περιπτώσεις οργανωμένης ψηφιακής παρέμβασης στα συστήματα καταχώρισης πωλήσεων.
Στην υπόθεση φέρονταν να εμπλέκονται περίπου 100 επιχειρήσεις, με τα αποκρυφθέντα έσοδα να υπολογίζονται σε 25 εκατ. ευρώ και τους διαφυγόντες φόρους μόνο από τον ΦΠΑ σε περίπου 6 εκατ. ευρώ.
Το κύκλωμα των 430 εταιρειών και τα 26 εκατ. ευρώ ΦΠΑ
Τον Σεπτέμβριο του 2024, η Οικονομική Αστυνομία ανακοίνωσε την εξάρθρωση οργανωμένου δικτύου διασυνοριακής απάτης ΦΠΑ, μέσω εταιρειών-βιτρινών και εικονικών συναλλαγών.
Η επιχείρηση οδήγησε σε 21 συλλήψεις, ενώ στη δικογραφία περιλαμβάνονταν ακόμη 41 πρόσωπα.
Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της 9ης Σεπτεμβρίου 2024, μία από τις υποομάδες είχε δημιουργήσει τουλάχιστον 430 εταιρικές οντότητες, ενώ οι εικονικές συναλλαγές ξεπερνούσαν τα 150 εκατ. ευρώ.
Η εκτιμώμενη απώλεια ΦΠΑ για το Δημόσιο υπερέβαινε τα 26 εκατ. ευρώ.
Ο μηχανισμός περιλάμβανε εταιρείες χωρίς πραγματική συναλλακτική δραστηριότητα, εικονικά παραστατικά και μεταφορές χρημάτων για την προσχηματική εξόφληση συναλλαγών.
Οι εταιρείες-φαντάσματα στην αγορά ηλεκτρονικών
Τον Δεκέμβριο του 2023, η Οικονομική Αστυνομία ανακοίνωσε την εξάρθρωση οργάνωσης που χρησιμοποιούσε ανύπαρκτες εταιρείες εμπορίας προϊόντων τεχνολογίας για τη διάπραξη φορολογικών απατών και την παράνομη είσπραξη κρατικών ενισχύσεων.
Στην υπόθεση συνελήφθησαν δέκα πρόσωπα, μεταξύ των οποίων τρία φερόμενα αρχηγικά μέλη.
Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της 13ης Δεκεμβρίου 2023, τα μέλη της οργάνωσης φέρονταν να είχαν εισπράξει 5,43 εκατ. ευρώ από παράνομες επιστροφές ΦΠΑ, ενώ σε άλλες συναλλαγές είχαν οικειοποιηθεί ΦΠΑ ύψους 13,55 εκατ. ευρώ.
Παράλληλα, μέσω 69 εταιρικών οντοτήτων είχαν εισπραχθεί, σύμφωνα με την αστυνομική έρευνα, 9,70 εκατ. ευρώ από επιστρεπτέες προκαταβολές, χωρίς να πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Το άθροισμα των τριών κατηγοριών φτάνει τα 28,67 εκατ. ευρώ, από τα οποία περίπου 18,97 εκατ. ευρώ αφορούν ΦΠΑ και τα υπόλοιπα παράνομες κρατικές ενισχύσεις.
Η υπόθεση αποτυπώνει πώς η χρήση εταιρειών-φαντασμάτων μπορεί να συνδυάζει την αποφυγή φορολογικών υποχρεώσεων με την είσπραξη χρημάτων από δημόσια ταμεία.
Η διασυνοριακή απάτη των 30,7 εκατ. ευρώ
Τον Νοέμβριο του 2023 είχε προηγηθεί ακόμη μία μεγάλη υπόθεση, στο πλαίσιο έρευνας της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για διασυνοριακή απάτη ΦΠΑ στον κλάδο εμπορίας ηλεκτρονικών προϊόντων.
Η έρευνα αφορούσε την περίοδο 2021–2022 και η εκτιμώμενη απώλεια ΦΠΑ ανερχόταν σε 30,7 εκατ. ευρώ.
Οι αρχές πραγματοποίησαν συντονισμένες ενέργειες σε διαφορετικές ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, όπου έγιναν δύο συλλήψεις.
Οι πρόσφατες υποθέσεις των 38 εκατ. ευρώ
Στη λίστα των μεγάλων υποθέσεων προστίθεται και η επιχείρηση της ΔΑΟΕ τον Σεπτέμβριο του 2025 για κύκλωμα παράνομων επιστροφών ΦΠΑ και παρακρατούμενων φόρων.
Οι αρχικές δημοσιογραφικές πληροφορίες έκαναν λόγο για 18 συλλήψεις και εκτιμώμενη ζημία άνω των 20 εκατ. ευρώ.
Αντίστοιχα, τον Ιούλιο του 2026, η ΑΑΔΕ αποκάλυψε δίκτυο εταιρειών-φαντασμάτων με εικονικές συναλλαγές περίπου 98 εκατ. ευρώ και εκτιμώμενους διαφυγόντες φόρους κοντά στα 17,9 εκατ. ευρώ.
Οι δύο υποθέσεις έχουν προστεθεί σε μια σειρά μεγάλων ερευνών όπου οι φορολογικές αρχές επιχειρούν να εντοπίσουν όχι μόνο τη μη απόδοση φόρων, αλλά και την κατασκευή πλασματικών συναλλαγών με σκοπό το παράνομο οικονομικό όφελος.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
