Τρεις νέες Επώνυμες Έδρες Σπουδών πρόκειται να λειτουργήσουν το προσεχές διάστημα στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης, ενισχύοντας την εξωστρέφεια και την ερευνητική δραστηριότητα του ιδρύματος προς όφελος φοιτητών και κοινωνίας.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του ΑΠΘ, την Κυριακή 26 Οκτωβρίου, ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης θα εγκαινιάσει την πρώτη Έδρα Κυπριακών Σπουδών που ιδρύεται σε ελληνικό ΑΕΙ, στη Νομική Σχολή του πανεπιστημίου. Θα ακολουθήσει η ίδρυση της Επώνυμης Έδρας «Αρχαία Ελληνική Ιστορία: Ο Μέγας Αλέξανδρος και η Εποχή του» στο Τμήμα Ιστορίας και Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής, με το σχετικό ΦΕΚ να έχει δημοσιευτεί στις 26 Σεπτεμβρίου. Επιπλέον, σχεδιάζεται η ίδρυση Επώνυμης Έδρας για τη «Μελέτη της Εκκλησιαστικής Ιστορίας της Καθ’ Ημάς Ανατολής».
Η επιλογή των Επώνυμων Εδρών αποτελεί στρατηγική κατεύθυνση του ΑΠΘ από τη θεσμοθέτησή τους, με θετική αποτίμηση του έργου τους να ενισχύει τη δυναμική για νέες συνέργειες. Η Έδρα Εβραϊκών Σπουδών, που ιδρύθηκε το 2014 με τη στήριξη της Ισραηλιτικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης, αποτέλεσε την πρώτη τέτοια έδρα στο ΑΠΘ και μετεξελίχθηκε σε οργανική θέση ΔΕΠ το 2017. Από το 2016, προστέθηκαν δύο ακόμη επώνυμες έδρες στη Φιλοσοφική Σχολή, με χρηματοδότηση από το Φιλανθρωπικό Ίδρυμα «Ιβάν Σαββίδης»: η Έδρα Ποντιακών Σπουδών και η Επώνυμη Έδρα Ρωσικής Γλώσσας και Πολιτισμού.
Το ακαδημαϊκό έργο των εδρών αυτών αποτυπώνεται τόσο στις ερευνητικές δημοσιεύσεις όσο και στη συμμετοχή των φοιτητών, με χαρακτηριστικό παράδειγμα τα μαθήματα της Έδρας Ποντιακών Σπουδών, τα οποία έχουν επιλέξει περίπου 4.000 φοιτητές μέχρι σήμερα.
Όπως δήλωσε ο αντιπρύτανης Ακαδημαϊκών Υποθέσεων και Ανάπτυξης, καθ. Νίκος Μαγγιώρος, η ίδρυση επώνυμων εδρών εντάσσεται στη στρατηγική του πανεπιστημίου για ενίσχυση της σχέσης με την κοινωνία και την αγορά, αλλά και για την ενίσχυση της μελέτης της ιστορίας, του πολιτισμού και του Ελληνισμού. Ο ίδιος τόνισε πως υπάρχει ιδιαίτερα θετική ανταπόκριση από τους φοιτητές και ότι προγραμματίζονται και άλλες νέες έδρες στο άμεσο μέλλον.
Η ίδρυση των επώνυμων εδρών εντάσσεται στο πλαίσιο της στρατηγικής εξωστρέφειας για την αναβάθμιση της ποιότητας σπουδών, τη διεθνοποίηση, αλλά και τη σύνδεση με την πόλη, ενώ συμπεριλαμβάνει και ξενόγλωσσα προγράμματα σπουδών, βιομηχανικά διδακτορικά και άλλα προγράμματα που χρηματοδοτούνται από την αγορά.
Σύμφωνα με το ισχύον θεσμικό πλαίσιο (νόμος 4957/2022), οι επώνυμες έδρες ιδρύονται με απόφαση της Συγκλήτου, κατόπιν εισήγησης της Κοσμητείας και πρότασης της Συνέλευσης του αρμόδιου Τμήματος. Προϋπόθεση είναι η δωρεά από φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή φορέα του δημόσιου τομέα, με στόχο την κάλυψη των δαπανών της έδρας. Απαραίτητη θεωρείται η σύναψη Μνημονίου Συνεργασίας ανάμεσα στο ΑΕΙ και τον δωρητή, όπου καθορίζονται η γνωστική περιοχή, η διάρκεια λειτουργίας, το ύψος της δωρεάς και οι επιλέξιμες δαπάνες.
Οι δαπάνες καλύπτουν τη διδακτική και επιστημονική δραστηριότητα, τα λειτουργικά έξοδα, τον εξοπλισμό, τις διαλέξεις, τα συνέδρια, τις υποτροφίες και την απασχόληση συνεργατών. Η επιλογή του κατόχου της έδρας γίνεται από τη Συνέλευση του Τμήματος, με βασικό κριτήριο τη συνάφεια με το αντικείμενο της έδρας.
Η λειτουργία κάθε έδρας εξαρτάται από τη συνεχιζόμενη χρηματοδότηση του δωρητή, χωρίς να επιβαρύνεται ο τακτικός προϋπολογισμός του πανεπιστημίου. Ωστόσο, οι συνέργειες και τα ερευνητικά έργα που αναπτύσσονται μέσω των Επώνυμων Εδρών ενισχύουν τη βιωσιμότητά τους.
Ο επ. καθηγητής της Έδρας Ποντιακών Σπουδών, Κυριάκος Χατζηκυριακίδης, ανέφερε ότι το μνημόνιο συνεργασίας για την έδρα παραμένει ενεργό και πως έχουν παραχθεί σημαντικά αποτελέσματα σε εκπαιδευτικό και ερευνητικό επίπεδο. Το έργο της έδρας συνέβαλε στη θεσμοθέτηση οργανικής θέσης μέλους ΔΕΠ και αποτέλεσε πρότυπο για τη δημιουργία αντίστοιχων εδρών σε άλλα πανεπιστήμια.
Τα γνωστικά αντικείμενα των Επώνυμων Εδρών του ΑΠΘ
Έδρα Κυπριακών Σπουδών: Χρηματοδοτείται από την Κυπριακή Δημοκρατία και εστιάζει στη μελέτη του Κυπριακού Ζητήματος, των συνεπειών της τουρκικής εισβολής, την ελληνοκυπριακή διάλεκτο και λογοτεχνία, καθώς και στην προώθηση της ιστορίας και του πολιτισμού της Κύπρου. Η Νομική Σχολή προσφέρει σχετικά μαθήματα ανοικτά σε όλους τους φοιτητές του ΑΠΘ.
Έδρα «Αρχαία Ελληνική Ιστορία: Ο Μέγας Αλέξανδρος και η Εποχή του»: Η ίδρυσή της εγκρίθηκε από τα αρμόδια όργανα του ΑΠΘ και χρηματοδοτείται από επιχειρηματικούς και επαγγελματικούς φορείς της Θεσσαλονίκης, με ετήσια δωρεά 48.000 ευρώ για τρία χρόνια. Στόχος είναι η συστηματική έρευνα της ιστορίας του Μεγάλου Αλεξάνδρου και η διεπιστημονική προσέγγιση του αντικειμένου.
Έδρα Ποντιακών Σπουδών: Ιδρύθηκε το 2017 με τη στήριξη του Φιλανθρωπικού Ιδρύματος «Ιβάν Σαββίδης» και καλύπτει το σύνολο του Ελληνισμού της Ανατολής, από την Άλωση της Πόλης μέχρι το 1922. Οι φοιτητές αποκτούν εμβάθυνση στην ιστορία, τον πολιτισμό και τις πηγές του Ποντιακού Ελληνισμού.
Έδρα Ρωσικής Γλώσσας και Πολιτισμού: Ξεκίνησε τη λειτουργία της το 2017, επίσης με χρηματοδότηση από το Ίδρυμα «Ιβάν Σαββίδης». Εστιάζει στη διδασκαλία της ρωσικής γλώσσας, της ιστορίας και του πολιτισμού, ενισχύοντας τους δεσμούς Ελλάδας–Ρωσίας. Τα μαθήματα προσελκύουν φοιτητές από όλα τα Τμήματα του ΑΠΘ.
Έδρα Εβραϊκών Σπουδών: Ιδρύθηκε το 2014 με σκοπό την αποκατάσταση της ιστορικής μνήμης και την ενίσχυση της έρευνας και διδασκαλίας στον τομέα της εβραϊκής ιστορίας και πολιτισμού.
Επιπλέον, στο ΑΠΘ λειτουργούν επώνυμες έδρες όπως η Έδρα Jean Monnet και η Έδρα Unesco, ενισχύοντας το διεθνές ακαδημαϊκό προφίλ του πανεπιστημίου.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
