Πρώτες συναντήσεις Μπλίκεν με Δένδια, Τσαβούσογλου στο ΝΑΤΟ

Ξεχωριστές συναντήσεις με τον Έλληνα υπουργό Εξωτερικών Νίκο Δένδια και τον Τούρκο ομόλογο του Μελβούτ Τσαβούσογλου αναμένεται να έχει ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Άντονι Μπλίκεν στο πλαίσιο της Συνόδου των υπουργών Εξωτερικών του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες στις 23-24 Μαρτίου αναφέρουν διπλωματικές πηγές στην έγκυρη ενημερωτική σελίδα για θέματα Μέσης Ανατολής Al-Monitor.

Αυτή θα είναι η πρώτη δια ζώσης συνάντηση του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών με τους δυο συμμάχους των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ μετά την ανάληψη της εξουσίας από την κυβέρνηση Μπάιντεν. Το Στέιτ Ντιπαρτμεντ ωστόσο έχει αρνηθεί να σχολιάσει σύμφωνα με την ιστοσελίδα αν θα πραγματοποιηθεί η συνάντηση.

Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται η Al-Monitor, ο Μπλίκεν αναμένεται να συναντηθεί πρώτα με τον Έλληνα υπουργό Εξωτερικών Νίκο Δένδια. Η συνάντηση με τον Τσαβούσογλου αναμένεται να πραγματοποιηθεί στις 23 Μαρτίου, με την Al-Monitor να αναφέρει πως θα βρίσκεται στην ατζέντα το θέμα των S-400, καθώς και η ένταση στην Ανατολική Μεσόγειο μεταξύ των δυο χωρών εξαιτίας των υδρογονανθράκων καθώς και την υποστήριξη των ΗΠΑ στους Κούρδους μαχητές στη Συρία.

Οι σχέσεις μεταξύ ΗΠΑ και Τουρκία βρίσκονται σε λεπτή ισορροπία εξαιτίας αρκετών ανοιχτών ζητημάτων, όμως κανένα δεν έχει πλήξει περισσότερο τις σχέσεις μεταξύ των δυο χωρών όσο η αγορά των ρωσικών S-400 από την Άγκυρα. Κάτι το οποίο οδήγησε στην επιβολή κυρώσεων από Ουάσιγκτον καθώς η Τουρκία δεν έχει δεχθεί να «βάλει στον πάγο» τα ρωσικά συστήματα και δεν έχει συμφωνήσει να υπάρξει επίβλεψη ώστε να διασφαλιστεί ότι δεν θα ενεργοποιηθούν σύντομα, ενώ Μπάιντεν και Ερντογάν δεν έχουν συναντηθεί ακόμα. Παράλληλα η Τουρκία βρίσκεται στο επίκεντρο καθώς συνεχίζει να καταπατά τα ανθρώπινα δικαιώματα χιλιάδων πολιτών που βρίσκονται στη φυλακή, χειροτερεύοντας ακόμα περισσότερο την διεθνή της εικόνα.

Ωστόσο παραμένει ασαφές σύμφωνα με την Al-Monitor αν ΗΠΑ και Τουρκία καταθέσουν κάποια καινούρια πρόταση για τους S-400. Εν αντιθέσει όμως με την κυβέρνηση Τραμπ που ήταν σαφώς πιο φιλική προς τον Τούρκο πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν, η κυβέρνηση του Τζο Μπάιντεν είναι αποφασισμένη να αναγκάσει την Άγκυρα να υποχωρήσει,

Συνεχίζονται επίσης οι διερευνητικές επαφές μεταξύ Τουρκίας και Ελλάδα με ελπίδα να διαφαίνεται κάτι θετικό στον ορίζοντα, σύμφωνα με την Al-Monitor μετά την ένταση που είχε ανέβει στην Ανατολική Μεσόγειο. Οι δυο πλευρές συνεχίζουν τους γύρους διερευνητικών επαφών αναζητώντας κοινό έδαφος σχετικά με το μακροχρόνιο πρόβλημα των θαλάσσιων συνόρων, ενώ έπεται και η Σύνοδος Κορυφής της ΕΕ στις 25 Μαρτίου. Οι επαφές  που είχαν σταματήσει τα τελευταία 5 χρόνια πριν ξεκινήσουν ξανά τον Ιανουάριο θέλουν να θέσουν τα θεμέλια για να υπάρξουν επίσημες συνομιλίες για όλα τα ανοιχτά θέματα που απασχολούν Αθήνα και Άγκυρα, μεταξύ αυτών και το Κυπριακό, με την Τουρκία να δείχνει σημάδια υποχώρησης αποσύροντας τα ερευνητικά της σκάφη.

Όπως αναφέρει η Al-Monitor, ο ΓΓ του ΝΑΤΟ Γενς Στολτνμπεργκ έχει ζητήσει από τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Α. Μπλίκεν να συναντηθεί με Νίκο Δένδια και Μελβούτ Τσαβούσογλου και να ενθαρρύνει να προχωρήσουν οι συνομιλίες μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας. Καλά πληροφορημένες πηγές που επικαλείται η Al-Monitor αναφέρουν πως ο ΓΓ του ΝΑΤΟ δείχνει πιο πρόθυμος να βοηθήσει ώστε να μην χαθεί η Τουρκία από την Συμμαχία. Ο Ταγίπ Ερντογάν έχει αναγνωρίσει τις κινήσεις Στολντμπεργκ προς υποστήριξη της Τουρκίας, αναφέροντας σε tweet του στις 3 Μαρτίου τις ευχαριστίες του προς τον ΓΓ του ΝΑΤΟ για τις «αντικειμενικές αξιολογήσεις του».

Ο Στολντνμπεργκ είχε επισημάνει τον ρόλο που έπαιξε η Τουρκία στην αντιμετώπιση του ISIS, ενώ την ίδια στιγμή, οι αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν κατακρίνει την Άγκυρα για την ευχέρεια που έδωσε σε μαχητές που ήθελαν να ενταχθούν στο Ισλαμικό Κράτος να περάσουν ανενόχλητοι από τα σύνορα της.

Παράλληλα το δίλλημα που προβληματίζει τους δυτικούς συμμάχους της Τουρκίας είναι «πώς να μην χαθεί η Τουρκία χωρίς να βγει ο Ερντογάν νικητής», ενώ ο Τούρκος πρόεδρος απειλεί πως θα αγοράσει και δεύτερο πακέτο S-400 και των ρωσικών μαχητικών αεροσκαφών Sukhoi Su-57 και Su-35. Ο Ερντογάν δεν έχει καμία πρόθεση να παρατήσει το ΝΑΤΟ και να παραδώσει το πλεονέκτημα σε στάτους και ασφάλεια που μπορεί να προσφέρει σε σχέση με τους άλλους ανταγωνιστές της συμπεριλαμβανομένου και της Ρωσίας. Όμως παράλληλα οι δυτικοί σύμμαχοι του Τούρκου προέδρου ανησυχούν για την ολοένα και πιο αυταρχική συμπεριφορά που επιδεικνύει εσχάτως ο Ταγίπ Ερντογάν, αναφέρουν οι πηγές της Al-Monitor.

Παρόμοια δυναμική εμφανίζεται και στις σχέσεις της Τουρκίας με την ΕΕ. Το ευρωπαϊκό μπλοκ «πάγωσε» την επιβολή κυρώσεων σε Τούρκους αξιωματούχους της κρατικής πετρελαϊκής εταιρείας της χώρας «αποδεικνύοντας ξεκάθαρα πως απέδωσε καρπούς η επιθετική πολιτική που ακολούθησε η Άγκυρα» σύμφωνα με το Reuters. Ευρωπαίοι και Αμερικανοί διπλωμάτες αποκάλυψαν στο Reuters πως υπήρξε η προτροπή από την κυβέρνηση Μπάιντεν προς την ΕΕ να μην επιβάλει κυρώσεις σε μια περίοδο που η Τουρκία δείχνει διάθεση για συμβιβασμό.

Σύμφωνα με την Al-Monitor, οι επικριτές της Τουρκίας σε ΕΕ και ΝΑΤΟ ελπίζουν πως ο Μπλίκεν θα στείλει ένα αυστηρό μήνυμα στον Τσαβούσογλου πως αν συνεχίσει η Τουρκία να προκαλεί εντάσεις τότε θα υπάρξουν συνέπειες αλλά και πως το ΝΑΤΟ παραμένει μια συμμαχία που βασίζεται σε αξίες.