Στις Βρυξέλλες κορυφώνονται οι διαπραγματεύσεις μεταξύ των ευρωπαίων ηγετών για το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με στόχο την επίτευξη συμφωνίας πριν από τις κρίσιμες εκλογικές αναμετρήσεις του 2027 σε πολλές χώρες της ΕΕ, ξεκινώντας από τις γαλλικές προεδρικές εκλογές.
Ο καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς χαρακτήρισε τις συνομιλίες «πολύ, πολύ δύσκολες», κατά την άφιξή του στη Σύνοδο Κορυφής, όπου η χρηματοδότηση της Ένωσης για την περίοδο 2028-2034 βρίσκεται στο επίκεντρο. Τόνισε ότι, «αν και βρισκόμαστε κοντά στο τέλος του έτους, υπάρχει ακόμη μεγάλη απόσταση από μια συμφωνία, αλλά παραμένει εφικτή εντός Νοεμβρίου ή Δεκεμβρίου».
Σε διακύβευση βρίσκονται χιλιάδες δισ. ευρώ για τη χρηματοδότηση βασικών ευρωπαϊκών προτεραιοτήτων ως το 2024, από την αγροτική πολιτική και την άμυνα μέχρι την ανταγωνιστικότητα και τη μετανάστευση.
Οι συζητήσεις αφορούν, μεταξύ άλλων, τα κονδύλια για αγρότες και περιφέρειες, τη χρηματοδότηση της Ουκρανίας και της άμυνας, την Τεχνητή Νοημοσύνη, αλλά και το αν θα διατεθούν πόροι για κέντρα υποδοχής μεταναστών στην Αφρική.
Το πλήθος των εκκρεμοτήτων δημιουργεί πίεση στους 27 ηγέτες της ΕΕ να καταλήξουν σε αποφάσεις πριν τα Χριστούγεννα, καθώς ο χρόνος στενεύει.
Το 2027 θεωρείται έτος-ορόσημο, αφού εκλογές σε Ιταλία, Πολωνία, Ελλάδα, Γαλλία και Φινλανδία ενδέχεται να αναδείξουν ηγεσίες με διαφορετική στάση έναντι της ΕΕ, επηρεάζοντας τις δημοσιονομικές ισορροπίες.
Πιέσεις από τη γαλλική ακροδεξιά και οι διαχωριστικές γραμμές
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκεντρώνουν οι γαλλικές προεδρικές εκλογές, όπου η ακροδεξιά υποψήφια Μαρίν Λε Πεν προηγείται στις δημοσκοπήσεις. Η ίδια τάσσεται υπέρ της μείωσης της συνεισφοράς της Γαλλίας στον προϋπολογισμό της ΕΕ και ζητά η κατανομή των πόρων να μην αποφασιστεί πριν το 2027, χαρακτηρίζοντας ως «σκάνδαλο δημοκρατίας» τυχόν έγκριση του πλαισίου πριν το τέλος του 2026.
Στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων έχουν διαμορφωθεί δύο κύρια στρατόπεδα. Από τη μία, ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν, μαζί με Πολωνία, Ιταλία και Ισπανία, διεκδικούν έναν φιλόδοξο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό με αυξημένους πόρους για γεωργία και κοινωνική σύγκλιση.
Ο πρωθυπουργός της Ισπανίας Πέδρο Σάντσεθ χαρακτήρισε την υπάρχουσα πρόταση «ξεκάθαρα ανεπαρκή», ενώ ο πρόεδρος της Λιθουανίας Γκιτάνας Ναουσέντα υπογράμμισε τη σημασία ενός φιλόδοξου προϋπολογισμού.
Από την άλλη, οι λεγόμενοι «φειδωλοί» –με επικεφαλής τον καγκελάριο της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς και τη στήριξη της Σουηδίας και της Ολλανδίας– ζητούν περικοπές στην πρόταση των 2.000 δισ. ευρώ της Κομισιόν, επικαλούμενοι τις πιέσεις στους εθνικούς προϋπολογισμούς. Ο πρωθυπουργός της Ολλανδίας Ρομπ Γέτεν υποστήριξε την ανακατανομή πόρων υπέρ του εκσυγχρονισμού της ΕΕ, ακόμη και με περικοπές στις αγροτικές δαπάνες.
Η Ιρλανδία, που προεδρεύει της ΕΕ, πρότεινε περικοπές 140 δισ. ευρώ, κυρίως από κονδύλια για ανταγωνιστικότητα και αναπτυξιακή βοήθεια, χωρίς όμως να ικανοποιεί κανένα στρατόπεδο.
Η Γαλλία προωθεί τη θέσπιση νέων ευρωπαϊκών εσόδων μέσω φορολόγησης ψηφιακών υπηρεσιών, κρυπτοστοιχείων και τυχερών παιχνιδιών, ως απάντηση στην ανάγκη αύξησης των πόρων του προϋπολογισμού.
Μετά τη συζήτηση του προϋπολογισμού και των σχέσεων ΕΕ-Κίνας, οι ευρωπαίοι ηγέτες θα στραφούν στην Ουκρανία, με τον πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι να αναμένεται στις Βρυξέλλες.