Η νέα συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν αναμένεται να οδηγήσει στη λήξη του πολέμου στον Λίβανο, ωστόσο δεν περιλαμβάνει καμία αναφορά σε ισραηλινή αποχώρηση ούτε σε παύση της ιρανικής υποστήριξης προς τη Χεζμπολάχ, γεγονός που αφήνει ανοιχτά κρίσιμα ζητήματα για τη σταθερότητα της χώρας, σύμφωνα με αναλυτές.
Οι αρχές του Λιβάνου, που συμμετέχουν σε ξεχωριστές διαπραγματεύσεις με το Ισραήλ υπό αμερικανική πίεση, δεν είχαν ενεργό ρόλο στη διαμόρφωση της συμφωνίας, η οποία ανακοινώθηκε κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Το περιεχόμενο της συμφωνίας
Το πλήρες περιεχόμενο της συμφωνίας δεν έχει δημοσιοποιηθεί. Ωστόσο, το Ιράν και το Πακιστάν —ο βασικός διαμεσολαβητής στις συνομιλίες— ανέφεραν ότι προβλέπει τον τερματισμό των συγκρούσεων σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, όπου η φιλοϊρανική Χεζμπολάχ συγκρούεται με το Ισραήλ από τις 2 Μαρτίου.
Ο πρόεδρος του κοινοβουλίου Ναμπίχ Μπέρι, που λειτουργεί ως διαμεσολαβητής μεταξύ της Χεζμπολάχ και των ΗΠΑ, τόνισε ότι η συμφωνία περιλαμβάνει «έναν δεσμευτικό όρο» για τον τερματισμό της ισραηλινής επιθετικότητας σε όλη τη λιβανική επικράτεια. Από την πλευρά του, ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών δήλωσε ότι οι ΗΠΑ οφείλουν να εγγυηθούν τη δέσμευση του Ισραήλ να σταματήσει τον πόλεμο στα βόρεια σύνορά του.
Η Χεζμπολάχ, η οποία «ευχαρίστησε το Ιράν» για τη συμπερίληψη του Λιβάνου στη συμφωνία, σταμάτησε τις επιθέσεις της κατά του Ισραήλ, ενώ μέχρι το μεσημέρι δεν είχαν σημειωθεί ισραηλινά πλήγματα στον νότο.
Χωρίς πρόβλεψη αποχώρησης
Σύμφωνα με διαρροές, η συμφωνία δεν προβλέπει αποχώρηση ισραηλινών στρατευμάτων. Ο Ισραηλινός υπουργός Άμυνας Ισραελ Κατς δήλωσε ότι ο στρατός θα παραμείνει στον Λίβανο, όπως και στη Συρία και τη Γάζα, «για απεριόριστο χρονικό διάστημα».
Ο αναλυτής Καρίμ Μπιτάρ, καθηγητής στο Sciences Po Paris, εκτιμά ότι η συμφωνία δεν δεσμεύει το Ισραήλ, καθώς δεν αποτελεί συμβαλλόμενο μέρος, καθιστώντας απίθανη οποιαδήποτε αποχώρηση από τον νότιο Λίβανο.
Σύμφωνα με δυτική στρατιωτική πηγή, ο ισραηλινός στρατός έχει προωθηθεί βαθιά στο εσωτερικό του Λιβάνου, φθάνοντας σε περιοχές πέραν του ποταμού Λιτάνι, περίπου 30 χιλιόμετρα από τα σύνορα. Η ίδια πηγή ανέφερε ότι «δεκάδες χιλιάδες Ισραηλινοί στρατιώτες» εξακολουθούν να διατηρούν θέσεις στον νότο, χαρακτηρίζοντας την επιχείρηση τη μεγαλύτερη εισβολή μετά το 2000.
Η Χεζμπολάχ, από την πλευρά της, διατηρεί παρουσία στις κατεχόμενες περιοχές, έχοντας αποστείλει ενισχύσεις από την αρχή του πολέμου στις περιοχές νοτίως του Λιτάνι.
Το μέλλον της Χεζμπολάχ
Παρά τις πιέσεις των ΗΠΑ προς τις αρχές του Λιβάνου για τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ, η συμφωνία δεν καθορίζει τι μέλλει γενέσθαι με τις οργανώσεις που συνδέονται με το Ιράν. Ο Καρίμ Μπιτάρ σημειώνει ότι το Ιράν δεν φαίνεται να δεσμεύεται να σταματήσει την υποστήριξη προς τη Χεζμπολάχ.
Ο ειδικός σε στρατιωτικά θέματα Ριάντ Καχουάτζι εκτιμά ότι «είναι βέβαιο πως η Χεζμπολάχ δεν θα δεχτεί να παραδώσει τα όπλα της». Ο ίδιος προειδοποιεί για πιθανή αύξηση της αστάθειας, καθώς η οργάνωση θεωρεί ότι βγήκε ενισχυμένη μέσω του Ιράν και ενδέχεται να προσπαθήσει να επιβάλει τους όρους της στις λιβανικές αρχές.
Οι διμερείς διαπραγματεύσεις
Από τον Απρίλιο, Λίβανος και Ισραήλ διεξάγουν διαπραγματεύσεις υπό την αιγίδα της Ουάσινγκτον, η οποία επιδιώκει να αποσυνδέσει τα μέτωπα Λιβάνου και Ιράν. Οι συνομιλίες απορρίφθηκαν από τη Χεζμπολάχ και δεν κατόρθωσαν να σταματήσουν τον πόλεμο, που έχει προκαλέσει περισσότερους από 3.700 νεκρούς και πάνω από ένα εκατομμύριο εκτοπισμένους.
Ένας νέος κύκλος διαπραγματεύσεων, με πολιτικό και στρατιωτικό σκέλος, προγραμματίζεται να ξεκινήσει στις 22 Ιουνίου στην Ουάσινγκτον. Ο πρωθυπουργός του Λιβάνου Ναουάφ Σαλάμ δήλωσε ότι η κυβέρνηση θα εντείνει τις προσπάθειές της για την επίτευξη πλήρους ισραηλινής αποχώρησης.
Ωστόσο, οι αναλυτές παραμένουν επιφυλακτικοί για τη χρησιμότητα της διαδικασίας, καθώς η λιβανική κυβέρνηση παρακάμφθηκε με την ανακοίνωση της συμφωνίας. Όπως σημειώνει ο Μπιτάρ, ο Λίβανος κινδυνεύει να αποτελέσει «το εξιλαστήριο θύμα του αμερικανικού ερασιτεχνισμού, του ιρανικού κυνισμού, της ισραηλινής ύβρεως και της έλλειψης στρατηγικής της δικής του πολιτικής τάξης».