Όποιος είναι εξοικειωμένος με τα έθιμα των διατλαντικών σχέσεων ασφαλείας γνωρίζει την ιεροτελεστία: Η Αμερική ανακοινώνει μια αλλαγή πορείας στην εξωτερική πολιτική και την πολιτική ασφαλείας, συνοδευόμενη από περιφρονητικά σχόλια για μια Ευρώπη που καθίσταται ολοένα και πιο στρατηγικά ασήμαντη. Η Ευρώπη είναι σοκαρισμένη και αναζητά απεγνωσμένα μια απάντηση, η οποία αρχικά συνίσταται σε μια οργισμένη και προκλητική έκκληση για ευρωπαϊκή ανεξαρτησία, αναφέρει η Frankfurter Allgemeine Zeitung (FAZ).
Μια σειρά από περιπτώσεις δείχνουν ότι σύντομα γίνεται σαφές ότι αυτή η στρατηγική κυριαρχία δεν είναι ούτε πολιτικά εφικτή ούτε οικονομικά προσιτή, και καταβάλλονται προσπάθειες να κρατηθούν οι Αμερικανοί στο πλευρό της Ευρώπης μέσω παραχωρήσεων. Τελικά, η μετατόπιση της στρατηγικής των ΗΠΑ αποδεικνύεται λιγότερο ριζοσπαστική από ό,τι αρχικά φοβόταν, και οι σχέσεις ασφαλείας επιστρέφουν σε πιο ήρεμα νερά.
Όταν τα μέλη του ΝΑΤΟ συμφώνησαν να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες το περασμένο καλοκαίρι, επαίνεσαν τον Ντόναλντ Τραμπ για την οξεία προσέγγισή του στο θέμα, πιστεύοντας ότι η κολακεία θα συνέβαλε σημαντικά στη διατήρηση της δέσμευσης του προέδρου στη συμμαχία και στον σκοπό της διατλαντικής ασφάλειας.
Αλλά το συμπέρασμα για τον Τραμπ, όπως αποδεικνύεται, είναι αρκετά διαφορετικό - ότι η παρενόχληση και οι απειλές είναι εξαιρετικά αποτελεσματικά μέσα για να αναγκαστούν οι μακροχρόνιοι σύμμαχοι να δράσουν, σημειώνει το Politico .
Και αυτός είναι σε μεγάλο βαθμό ο λόγος για τον οποίο, όσον αφορά την επιδίωξη της Γροιλανδίας, επιστρέφει στο ίδιο σενάριο, ξεκινώντας από μια θέση επιδεικτικής εχθρότητας, πιστεύοντας ότι αυτό είναι απαραίτητο για να πείσει τη Δανία να πουλήσει το νησί στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Υπάρχουν πολλές ενδείξεις ότι αυτή η διαδικασία της άμπωτης και της ροής θα επαναληφθεί για άλλη μια φορά υπό τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, επισημαίνει το FAC. Ενώ κανείς δεν αμφιβάλλει ότι ο Τραμπ υποβάλλει τις διατλαντικές σχέσεις ασφαλείας σε μια άνευ προηγουμένου δοκιμασία αντοχής, τώρα συνειδητοποιεί επίσης ότι η αυτοκρατορική προεδρία του έχει τα όριά της.
Η Αμερική διαθέτει έναν διορθωτικό μηχανισμό που διασφαλίζει ότι η πολιτική ασφαλείας και οι συμμαχίες δεν καθορίζονται αποκλειστικά από τις απόψεις μερικών υπερβολικών ατόμων, δηλαδή του κατεστημένου της πολιτικής ασφαλείας. Αυτή η ομάδα, που αποτελείται από μέλη του Κογκρέσου και από τα δύο κόμματα, καθώς και από στρατιωτικό προσωπικό, ομάδες προβληματισμού και δημοσιογράφους, έχει ήδη αναδυθεί από τις σκιές και έχει αρχίσει να περιορίζει το περιθώριο ελιγμών της εκτελεστικής εξουσίας σε τέτοιο βαθμό που τουλάχιστον οι υπερβολές στην εξωτερική πολιτική και την πολιτική ασφαλείας δεν είναι πλέον δυνατές.
Αυτό ισχύει ιδιαίτερα όσον αφορά τη στάση της Ουάσινγκτον απέναντι στο ΝΑΤΟ. Ο Τραμπ μπορεί να αποδείξει ότι δεν έχει καμία σχέση με τη συμμαχία. Αλλά μια αποχώρηση των ΗΠΑ από το ΝΑΤΟ θα ήταν μια διατλαντική καταστροφή. Ένα στοιχειώδες ερώτημα - τι θα κάνει το αμερικανικό στρατιωτικοβιομηχανικό σύμπλεγμα με την παραγωγή του; Επειδή οι ΗΠΑ έχουν παράσχει την πλειονότητα των εισαγωγών όπλων για τις ευρωπαϊκές χώρες του ΝΑΤΟ τα τελευταία τέσσερα χρόνια, ανέφερε το Διεθνές Ινστιτούτο Έρευνας για την Ειρήνη της Στοκχόλμης (SIPRI) στην έκθεσή του για το 2025, τονίζοντας την αλληλεξάρτηση σε μια εποχή που οι διατλαντικές σχέσεις είναι εξαιρετικά τεταμένες.
Περίπου το 64% των όπλων που εισήχθησαν από χώρες του ΝΑΤΟ στην Ευρώπη προήλθε από τις ΗΠΑ την περίοδο 2020-2024, σε σύγκριση με 52% μεταξύ 2015 και 2019, σύμφωνα με την έκθεση του SIPRI. Οι ΗΠΑ είχαν μερίδιο 43% στις παγκόσμιες εξαγωγές όπλων την περίοδο 2020-24, καθιστώντας τις τον μεγαλύτερο προμηθευτή, μπροστά από τη Γαλλία (9,6%) και τη Ρωσία (7,8%).
Έτσι, προς το παρόν, η ιδέα που καλλιεργείται από ορισμένους Ευρωπαίους ότι η Ευρώπη μπορεί να συνεχίσει το ΝΑΤΟ χωρίς την Αμερική είναι και θα παραμείνει μια ψευδαίσθηση.
Η αμερικανική στρατιωτική παρουσία στην Ευρώπη δύσκολα μπορεί να μειωθεί
Κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του Τραμπ, το Κογκρέσο των ΗΠΑ διασφάλισε ότι ο πρόεδρος δεν μπορούσε να αποσύρει τις ΗΠΑ από τη συμμαχία. Ο πρόσφατα ψηφισμένος Νόμος περί Εθνικής Άμυνας προχωρά ακόμη παραπέρα, θέτοντας αυστηρά όρια σε οποιαδήποτε πιθανή μείωση του αριθμού των αμερικανικών στρατευμάτων στην Ευρώπη.
Αυτό το έγγραφο, που υπογράφηκε από τον Τραμπ, ορίζει επίσης ότι ο ρόλος του Ανώτατου Συμμαχικού Διοικητή του ΝΑΤΟ θα παραμείνει σε αμερικανικά χέρια, όπως είχε ήδη καταστήσει σαφές η κυβέρνηση Τραμπ. Αυτό ουσιαστικά θέτει τέλος, προς το παρόν, στις απαιτήσεις ορισμένων Ευρωπαίων εμπειρογνωμόνων να μεταβιβαστεί αυτός ο ρόλος στους Ευρωπαίους.
Τα τελευταία βήματα στο Κογκρέσο δείχνουν ότι ακόμη και στους Ρεπουμπλικανικούς κύκλους φαίνεται να υπάρχει μικρή τάση εγκατάλειψης του ΝΑΤΟ. Η σταθερότητα της Ευρώπης παραμένει τεράστιου στρατηγικού ενδιαφέροντος για τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ακόμη και η Στρατηγική Εθνικής Ασφάλειας του Τραμπ, η οποία έχει γίνει περισσότερο ένα μανιφέστο του πολιτισμικού πολέμου, εν μέσω όλης της κριτικής κατά της Ευρώπης, κατάφερε να αναγνωρίσει ότι η γηραιά ήπειρος είναι πολύ σημαντική για να την ξεγράψουν οι Ηνωμένες Πολιτείες.
Θα εγκαταλείψει η Αμερική τον αποδεκτό ειδικό ρόλο της;
Εάν υπάρχει γνήσιο αμερικανικό ενδιαφέρον για την Ευρώπη, τότε το ΝΑΤΟ πρέπει επίσης να συνεχίσει να υπάρχει, επειδή αποτελεί το κεντρικό πλαίσιο για τη νομιμοποίηση της αμερικανικής ισχύος και επιρροής στην Ευρώπη. Εντός του ΝΑΤΟ, οι Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να διαδραματίσουν έναν παγκοσμίως αναγνωρισμένο ειδικό πολιτικό και στρατιωτικό ρόλο στην Ευρώπη. Επομένως, η Αμερική δεν θα εγκαταλείψει αυτή την προνομιακή θέση, ακόμη και αν προσπαθήσει να μειώσει το κόστος της συμμετοχής της.
Επιπλέον, στο Κογκρέσο και σε μεγάλα τμήματα της αμερικανικής «στρατηγικής κοινότητας» η υποστήριξη για τη φιλορωσική πολιτική του Τραμπ είναι μικρή, αλλά είναι πολύ μεγαλύτερη για την Ευρώπη ως σημαντικό στρατηγικό σύμμαχο των Ηνωμένων Πολιτειών. Η ιδέα της προσάρτησης της Γροιλανδίας επίσης δεν τυγχάνει μεγάλης αποδοχής εκεί - γι' αυτό μπορούμε να ελπίζουμε ότι με τον ένα ή τον άλλο τρόπο θα αποκατασταθεί σύντομα η ηρεμία σε αυτό το ζήτημα που είναι τόσο κρίσιμο για τις διατλαντικές σχέσεις.
Αυτό δεν αλλάζει το γεγονός ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να επικεντρωθούν περισσότερο στον περιορισμό των ισχυρών φιλοδοξιών της Κίνας. Στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού, ωστόσο, οι Ηνωμένες Πολιτείες παραμένουν σχεδόν αποκλειστικά περιορισμένες στη διμερή συνεργασία με πολιτικά και πολιτισμικά εξαιρετικά ετερογενείς χώρες. Στην Ευρώπη, αντίθετα, υπάρχει ένα πολιτικό περιβάλλον που είναι σχεδόν άνευ όρων προσανατολισμένο στη συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το ΝΑΤΟ θα επιβιώσει περισσότερο από τον Τραμπ
Όλα αυτά δείχνουν ξεκάθαρα ότι η Αμερική είναι κάτι περισσότερο από ένας αυταρχικός πρόεδρος. Μέσω των σκληροπυρηνικών πολιτικών του, ο Τραμπ αρχικά κατάφερε να επικρατήσει της αμερικανικής πολιτικής και οικονομικής ελίτ, αλλά τώρα -αν και μάλλον καθυστερημένα- οι αυτοαποκαταστατικές δυνάμεις της αμερικανικής δημοκρατίας γίνονται εμφανείς. Όταν οι φανατικοί υποστηρικτές του Τραμπ κατηγορούν τώρα το Κογκρέσο ότι προδίδει τον πρόεδρο, κάτι αλλάζει, επισημαίνει η FAC.
Το ΝΑΤΟ θα επιβιώσει και μετά τον Τραμπ. Ωστόσο, δεν θα υπάρξει επιστροφή στο διατλαντικό status quo πριν από τον Ντόναλντ Τραμπ. Το σοκ του Τραμπ έδειξε στους Ευρωπαίους πόσο επικίνδυνη μπορεί να είναι η στρατιωτική εξάρτηση από την Αμερική. Επομένως, θα συνεχίσουν την πορεία τους προς μεγαλύτερη ανεξαρτησία. Οι κύριες αντιφάσεις που πρέπει να ξεπεράσουν είναι μεταξύ τους...
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
