Η Φινλανδία καλείται να αντιμετωπίσει τις ιστορικές αδικίες που υπέστη ο λαός των Σαάμι, σύμφωνα με έκθεση της Επιτροπής Αλήθειας και Συμφιλίωσης που παραδόθηκε στην κυβέρνηση μετά από τετραετή έρευνα.
Η επιτροπή, η οποία ξεκίνησε το έργο της το 2021, συγκέντρωσε μαρτυρίες από περίπου 400 αυτόχθονες Σαάμι και δέκα ειδικούς, αναδεικνύοντας τις διακρίσεις και τις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων που διαπράχθηκαν από τη φινλανδική πολιτεία, με ιδιαίτερη έμφαση στην πολιτική αφομοίωσης.
Σύμφωνα με την έκθεση, μέχρι τα τέλη του 20ού αιώνα, πολλά παιδιά των Σαάμι απομακρύνθηκαν από τις οικογένειές τους και τοποθετήθηκαν σε οικοτροφεία. Εκεί, τους απαγορευόταν να μιλούν τη γλώσσα τους, να εκφράζουν τον πολιτισμό τους ή να ακολουθούν τον παραδοσιακό τρόπο ζωής τους.
Το αποτέλεσμα ήταν η απώλεια της γλώσσας και της ταυτότητας για πολλούς, με τις συνέπειες να παραμένουν εμφανείς στις κοινότητες των Σαάμι, όπως η απειλή εξαφάνισης γλωσσών και πολιτισμικών στοιχείων.
Η τελική έκθεση παραδόθηκε στον πρωθυπουργό της Φινλανδίας και σε εκπροσώπους των Σαάμι, ενώ η χώρα δεν έχει προχωρήσει ακόμη σε επίσημη συγγνώμη.
Ο πρωθυπουργός Πέτερι Όρπο, παραλαμβάνοντας την έκθεση, δήλωσε πως «είναι σαφές, για μένα, ότι πρέπει να ζητήσουμε συγγνώμη».
Οι Σαάμι, ο μοναδικός αυτόχθων λαός της Ευρώπης, αριθμούν περίπου 100.000 άτομα και ζουν στη Φινλανδία, τη Νορβηγία, τη Σουηδία και τη ρωσική χερσόνησο Κόλα. Ο πολιτισμός και η γλώσσα τους συνδέονται στενά με παραδοσιακές δραστηριότητες όπως η εκτροφή ταράνδων, η αλιεία και η χειροτεχνία.
Παρότι η πολιτική αφομοίωσης στη Φινλανδία δεν θεσμοθετήθηκε νομικά όπως σε άλλες σκανδιναβικές χώρες, «το τελικό αποτέλεσμα ήταν το ίδιο», όπως ανέφερε η πρόεδρος της Επιτροπής, Χάνελε Πόκα.
Η επιτροπή ζητά από το φινλανδικό κράτος να αναλάβει την ευθύνη για τις ιστορικές αδικίες και να αναγνωρίσει ότι η χώρα δημιουργήθηκε πάνω στα εδάφη δύο λαών, των Σαάμι και των Φινλανδών.
Για τον Νίιλα-Γιούχαν Βαλκεάπαα, αντιπρόεδρο του Συμβουλίου Νέων του κοινοβουλίου Σαάμι, η έκθεση αποτελεί σημαντικό βήμα, καθώς «μπορούμε τώρα, για πρώτη φορά, επίσημα να διηγηθούμε τις ιστορίες μας, και η αλήθεια θα πρέπει να είναι προσβάσιμη σε όλους».
Η πρόεδρος της επιτροπής σημειώνει ότι το διαγενεακό τραύμα από την πολιτική αφομοίωσης παραμένει ζωντανό, με πολλές μαρτυρίες να αποκαλύπτουν επώδυνες εμπειρίες που παρέμεναν στη σιωπή για δεκαετίες.
Η έκθεση περιλαμβάνει προσωπικές αφηγήσεις, όπως αυτή ενός ατόμου που περιγράφει τις τιμωρίες που δέχθηκε στο σχολείο τη δεκαετία του 1950 επειδή δεν γνώριζε φινλανδικά.
Σήμερα, οι Σαάμι αντιμετωπίζουν επιπλέον προκλήσεις από την κλιματική αλλαγή και την αυξημένη εκμετάλλευση των φυσικών πόρων στην Αρκτική, ενώ τα δικαιώματά τους ως αυτόχθονες δεν προστατεύονται πλήρως.
Η επιτροπή προτείνει 68 μέτρα για ένα καλύτερο μέλλον των Σαάμι, όπως η επικύρωση της Σύμβασης της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας για τους αυτόχθονες, η θέσπιση νομοθεσίας για την εκτροφή ταράνδων και η ίδρυση μονάδας συντονισμού υποθέσεων των Σαάμι στο γραφείο του πρωθυπουργού.
Ο Πέτερι Όρπο δεσμεύτηκε να φέρει το θέμα προς συζήτηση στο Κοινοβούλιο.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η Ευαγγελική Λουθηρανική Εκκλησία της Φινλανδίας, η οποία είχε ενεργό ρόλο στην πολιτική αφομοίωσης, ζήτησε συγγνώμη από τους Σαάμι νωρίτερα φέτος.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
