Οι δέκα μεγάλες καινοτομίες του 2020 και η δοκιμασία του χρόνου

Το περιοδικό του ΜΙΤ Technology Review δημοσιεύει, εδώ και 20 χρόνια, μια λίστα με τις δέκα τεχνολογικές καινοτομίες οι οποίες αναπτύχθηκαν την προηγούμενη χρονιά σε διάφορα ερευνητικά κέντρα ή επιχειρήσεις, τις οποίες χαρακτηρίζει ως τις περισσότερο υποσχόμενες.

Η λίστα για το 2020 που μόλις δημοσιεύθηκε, κάθε άλλο παρά αποκαλύπτει τη μεγάλη ανωμαλία που χαρακτήριζε τις συνθήκες εργασίας στη χρονιά που πέρασε και την παραθέτω με μια περιεκτική περιγραφή στα ελληνικά, χωρίς μετάφραση των τίτλων και χωρίς αξιολόγηση. Δεν έχει νόημα άλλωστε, όπως σημειώνω και στο τέλος, η αξιολόγηση μιας καινοτομίας, αν αυτή δεν έχει προηγουμένως υποβληθεί στη δοκιμασία του χρόνου.

1. Messenger RNA vaccines. Το mRNA είναι ένα μικρής ζωής μόριο που βρίσκεται στα κύτταρά μας που δεν είχε αξιοποιηθεί ποτέ στη θεραπευτική αλλά αποτέλεσε τη βάση για τη γρήγορη παρασκευή των εμβολίων που χρησιμοποιούνται ήδη για τον εμβολιασμό κατά της COVID-19 και θα μπορούσε να αναπτύξει εμβόλια κατά διαφόρων άλλων μολυσματικών ασθενειών.
2. GPT-3 είναι το μεγαλύτερο και μακράν το πιο εγγράμματο μέχρι σήμερα κομπιούτερ με ικανότητα ομιλίας και γραφής, που μπορεί να αντιγράψει χειρόγραφα με απίθανο ρεαλισμό και βοηθά την τεχνητή νοημοσύνη να κατανοήσει καλύτερα τον Κόσμο και να αλληλεπιδράσει περισσότερο αποτελεσματικά μαζί του.
3. TikTok recommendation algorithms που είναι αλγόριθμοι ιδιαίτερα έμπειροι στην παροχή ενημερωτικού υλικού σε επιλεγμένες κατηγορίες χρηστών με πολύ συγκεκριμένα ειδικά ενδιαφέροντα.
4. Lithium metal batteries η μπαταρία λίθιου-σιδήρου θεωρείται ότι θα αποδειχθεί πολύ πιο χρήσιμη από εκείνη του λίθιου-ίου που τώρα κυριαρχεί στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα.
5. Data trusts αποτελεί νομική οντότητα που συλλέγει και διαχειρίζεται τα προσωπικά δεδομένα πελατών για λογαριασμό τους.
6. Green hydrogen: παραγωγή υδρογόνου, που θεωρείται από πολλούς το καύσιμο του μέλλοντος, από ανεξάντλητες ενεργειακές πηγές.
7. Digital contact tracing είναι μια εφαρμογή που δημιουργεί αρχείο καταγραφής ατόμων που βρέθηκαν κάπου μαζί και σε περίπτωση που ένα από αυτά διαπιστωθεί αργότερα ως φορέας του COVID-19 ή άλλης μεταδοτικής ασθένειας, ειδοποιεί ηλεκτρονικά αμέσως όλη τα υπόλοιπα άτομα.
8. Hyper-accurate positioning είναι συσκευή που, ενώ το σημερινό GPS είναι ακριβές σε απόσταση 5 έως 10 μέτρων, έχει την ικανότητα υπερ-ακριβούς εντοπισμού με ακρίβεια εκατοστών ή και χιλιοστών.
9. Remote everything: Η πανδημία ανάγκασε όλο τον κόσμο να κρατάει αποστάσεις. Δύο εφαρμογές που αναπτύχθηκαν από νεοσύστατες εταιρίες στην Ασία, θεωρούνται ιδιαίτερα ελπιδοφόρες για την εξ αποστάσεως υγειονομική περίθαλψη και την εκπαίδευση.
10. Multi-skilled AI είναι σύστημα που δίνει τη δυνατότητα στην τεχνητή νοημοσύνη να αντιλαμβάνεται περισσότερες από τις ανθρώπινες αισθήσεις και αποτελεί μια πολλά υποσχόμενη προσέγγιση για τη βελτίωση των δεξιοτήτων της.

Όπως σημείωσα στην εισαγωγή, η αξιολόγηση μιας καινοτομίας δεν έχει νόημα πριν αυτή να έχει υποβληθεί στη δοκιμασία της πρακτικής εφαρμογής και του χρόνου. Για αυτόν ακριβώς το λόγο και με την ευκαιρία των είκοσι χρόνων που πέρασαν αφότου δημοσίευσε για πρώτη φορά αυτή τη λίστα, το Technology Review παραθέτει στην ίδια έκδοση την  αξιολόγηση των δέκα ανάλογων καινοτομιών που είχε δημοσιεύσει το έτος 2001. Στην τότε λίστα δέσποζαν η προοπτική ανάγνωσης του DNA που «θα αποκάλυπτε τα πλέον απόκρυφα βιολογικά μας μυστικά» και η επαναστατική πρόοδος στην νανοτεχνολογία.

Περισσότερα για το παρελθόν ίσως περιγράψουμε σε επόμενο άρθρο.  

* Ο κ. Ραφαήλ Μωυσής είναι ιδρυτής του Συλλόγου Αποφοίτων ΜΙΤ στην Ελλάδα. Έχει εκδώσει δυο βιβλία «Θα γίνει της Δεής» και «ΑΛΗΘΙΝΑ ΚΑΙ ΑΝΕΚΔΟΤΑ. Ιστορίες με 55 πρόσωπα».