ΓΔ: 2636.29 -0.16% Τζίρος: 235.95 εκ. € Τελ. ενημέρωση: 17:25:53
Γυναίκα με σακούλα Black Friday
Φώτο: Αγορές στην Black Friday, Credits: Shutterstock

Black Friday: Από το κραχ του 1869 στη σημερινή φρενίτιδα των εκπτώσεων

Από το οικονομικό σκάνδαλο του 1869 στη Φιλαδέλφεια της δεκαετίας του ’60 και τη σημερινή εποχή των online εκπτώσεων, η Black Friday εξελίχθηκε σε παγκόσμιο φαινόμενο κατανάλωσης.

Η Black Friday έχει μπει...δυναμικά στην ελληνική αγορά, με την ιστορία της όμως να εκτείνεται πολύ πριν γίνει συνώνυμη με εκπτώσεις και ουρές στα καταστήματα. 

Η καθιέρωσή της, την Παρασκευή, μετά την Ημέρα των Ευχαριστιών συνδέεται άμεσα με τη μέρα αυτή, η οποία, από το 1941, καθορίστηκε επισήμως να γιορτάζεται την τέταρτη Πέμπτη του Νοεμβρίου.

Η φράση Black Friday δεν είχε αρχικά καμία σχέση με τα ψώνια. Όπως εξηγεί η Νάνσι Κοέν, ιστορικός στο Harvard Business School, στο NBC News, ο όρος χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά τον 19ο αιώνα για να περιγράψει οικονομική καταστροφή. Το 1869, οι χρηματιστές Τζέι Γκουλντ και Τζιμ Φισκ επιχείρησαν να ελέγξουν την αγορά χρυσού στις Ηνωμένες Πολιτείες. 

Η κίνηση αυτή οδήγησε σε κατάρρευση της αγοράς, με αποτέλεσμα να καταστραφούν χιλιάδες επενδυτές.

Η χρήση της έκφρασης με εμπορική έννοια άρχισε πολύ αργότερα, στη Φιλαδέλφεια τη δεκαετία του 1960. Όπως αναφέρει το Britannica.com, αστυνομικοί της πόλης χρησιμοποιούσαν τον όρο Black Friday για να περιγράψουν το χάος που επικρατούσε στους δρόμους την Παρασκευή μετά την Ημέρα των Ευχαριστιών, όταν χιλιάδες καταναλωτές και τουρίστες πλημμύριζαν τα καταστήματα. 

Οι έμποροι προσπάθησαν να το αλλάξουν σε Big Friday για να ακούγεται πιο θετικό, χωρίς όμως επιτυχία.

Τη δεκαετία του 1980, η φράση απέκτησε τη σύγχρονη, θετική της χροιά. Όπως επισημαίνει το Growthrocks.com, οι έμποροι άρχισαν να χρησιμοποιούν το “black” για να περιγράψουν τη μετάβαση των επιχειρήσεων από το «κόκκινο» των ζημιών στο «μαύρο» των κερδών, καθώς η έναρξη της χριστουγεννιάτικης περιόδου αγορών συνήθως έφερνε θετικό ισολογισμό.

Η Μπαρμπάρα Καν, καθηγήτρια μάρκετινγκ στο Wharton School, εξηγεί στο NBC News πως “το Black Friday ήταν κάποτε η μέρα που οι άνθρωποι έτρεχαν στα καταστήματα πριν ξημερώσει για να προλάβουν τις προσφορές”.

 Όμως η εμπειρία αυτή έχει αλλάξει ριζικά. Οι ηλεκτρονικές αγορές και η άνοδος της Cyber Monday έχουν μεταμορφώσει τη Μαύρη Παρασκευή σε μια περίοδο προσφορών που ξεκινά εβδομάδες πριν. “Έχει χαθεί η αίσθηση του επείγοντος,” τονίζει η Καν.

Η εξέλιξη αυτή έχει οδηγήσει πολλούς ειδικούς να μιλούν πλέον για “Black November”. Όπως αναφέρει το ExpressNews.com, οι μεγάλες αλυσίδες επεκτείνουν τις εκπτώσεις τους σε ολόκληρο τον Νοέμβριο, αντί να τις περιορίζουν σε μία μόνο μέρα. 

Σύμφωνα με το NBC News, ο αριθμός των αγοραστών που προτιμούν τις διαδικτυακές αγορές ξεπερνά πλέον αυτούς της Cyber Monday, ενώ πάνω από 200 εκατομμύρια Αμερικανοί συμμετείχαν στις εκπτώσεις του 2023.

Παρά την κυριαρχία των online πωλήσεων, η παραδοσιακή εμπειρία δεν έχει χαθεί εντελώς. Η National Retail Federation καταγράφει ότι το 2023 περισσότεροι από 76 εκατομμύρια άνθρωποι επισκέφθηκαν φυσικά καταστήματα την ημέρα εκείνη. 

“Για πολλούς, η Μαύρη Παρασκευή είναι κάτι περισσότερο από ψώνια, είναι μια ετήσια παράδοση,” σχολιάζει ο ψυχολόγος καταναλωτικής συμπεριφοράς Ρος Στάινμαιν στο NBC News.

Google news logo Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Τσάντα Black Friday προσφορά
ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Προειδοποίηση ΕΕΚΕ: Προσοχή στις προσφορές της Black Friday

Η Black Friday και η Cyber Monday προσφέρουν ελκυστικές εκπτώσεις, ωστόσο η Ένωση Εργαζομένων Καταναλωτών Ελλάδας συνιστά στους καταναλωτές να είναι προσεκτικοί, να συγκρίνουν τιμές και να αποφεύγουν τις παγίδες εντυπωσιακών προσφορών.
Πάυλος Μαρινάκης ομιλία
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Μαρινάκης: Οι πολίτες θέλουν ρεαλιστικές λύσεις, όχι συγκρίσεις

Ο Π. Μαρινάκης τόνισε ότι οι σχέσεις Ελλάδας-ΗΠΑ παραμένουν ισχυρές ανεξάρτητα από τις εκλογές, ενώ αναφέρθηκε στη διεθνή πληθωριστική κρίση και τη διαχείρισή της. Σημείωσε πρόοδο στα «κόκκινα δάνεια» και άσκησε κριτική στην αντιπολίτευση.
Κυριάκος Μητσοτάκης βουλή
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Μητσοτάκης στο ΣΑ ΟΗΕ: Παράνομο και αυθαίρετο το τουρκολιβυκό μνημόνιο

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε το τουρκολιβυκό μνημόνιο παράνομο και αυθαίρετο, τονίζοντας στο Συμβούλιο Ασφαλείας ΟΗΕ ότι παραβιάζει το δίκαιο της θάλασσας και αγνοεί τα κυριαρχικά δικαιώματα των ελληνικών νησιών.
Μάρκο Ρούμπιο ομιλία
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

HALC προς Ρούμπιο: Οι ΗΠΑ να καταδικάσουν το τουρκολιβυκό μνημόνιο

Το HALC καλεί τον Αμερικανό ΥΠΕΞ Μάρκο Ρούμπιο να απορρίψει το τουρκολιβυκό μνημόνιο, τονίζοντας ότι δεν έχει έννομα αποτελέσματα κατά της Ελλάδας και απειλεί αμερικανικά συμφέροντα στην Ανατ. Μεσόγειο, μετά και την πρόσφατη επικύρωσή του.
Σημαίες ΗΠΑ και Ελλάδας
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

ΗΠΑ-Ελλάδα: Συνεργασία στον τουρισμό με έμφαση στην ομογένεια Νέας Υόρκης

Μεγάλη συγκίνηση στον Καθεδρικό Ναό Αγίας Τριάδας Μανχάταν, όπου την Κυριακή 18 Οκτωβρίου χειροθετήθηκαν 47 νέοι Άρχοντες του Οικουμενικού Πατριαρχείου, παρουσία πλήθους και εκπροσώπων της ομογένειας από τον αρχιεπίσκοπο Ελπιδοφόρο.
Μάρκο Ρούμπιο ομιλία
ΠΟΛΙΤΙΚΗ

Ρούμπιο: Η Ελλάδα χρειάζεται πρέσβη με απόλυτη στήριξη Τραμπ

Ο ΥΠΕΞ των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο τόνισε ότι η Ελλάδα είναι σημαντικός σύμμαχος και αξίζει ισχυρό πρέσβη, τονίζοντας πως η αλλαγή στην αμερικανική πρεσβεία δεν υποβαθμίζει τις σχέσεις. Η επιλογή νέου πρέσβη βρίσκεται σε αρχικό στάδιο.