Η Black Friday έχει μπει...δυναμικά στην ελληνική αγορά, με την ιστορία της όμως να εκτείνεται πολύ πριν γίνει συνώνυμη με εκπτώσεις και ουρές στα καταστήματα.
Η καθιέρωσή της, την Παρασκευή, μετά την Ημέρα των Ευχαριστιών συνδέεται άμεσα με τη μέρα αυτή, η οποία, από το 1941, καθορίστηκε επισήμως να γιορτάζεται την τέταρτη Πέμπτη του Νοεμβρίου.
Η φράση Black Friday δεν είχε αρχικά καμία σχέση με τα ψώνια. Όπως εξηγεί η Νάνσι Κοέν, ιστορικός στο Harvard Business School, στο NBC News, ο όρος χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά τον 19ο αιώνα για να περιγράψει οικονομική καταστροφή. Το 1869, οι χρηματιστές Τζέι Γκουλντ και Τζιμ Φισκ επιχείρησαν να ελέγξουν την αγορά χρυσού στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Η κίνηση αυτή οδήγησε σε κατάρρευση της αγοράς, με αποτέλεσμα να καταστραφούν χιλιάδες επενδυτές.
Η χρήση της έκφρασης με εμπορική έννοια άρχισε πολύ αργότερα, στη Φιλαδέλφεια τη δεκαετία του 1960. Όπως αναφέρει το Britannica.com, αστυνομικοί της πόλης χρησιμοποιούσαν τον όρο Black Friday για να περιγράψουν το χάος που επικρατούσε στους δρόμους την Παρασκευή μετά την Ημέρα των Ευχαριστιών, όταν χιλιάδες καταναλωτές και τουρίστες πλημμύριζαν τα καταστήματα.
Οι έμποροι προσπάθησαν να το αλλάξουν σε Big Friday για να ακούγεται πιο θετικό, χωρίς όμως επιτυχία.
Τη δεκαετία του 1980, η φράση απέκτησε τη σύγχρονη, θετική της χροιά. Όπως επισημαίνει το Growthrocks.com, οι έμποροι άρχισαν να χρησιμοποιούν το “black” για να περιγράψουν τη μετάβαση των επιχειρήσεων από το «κόκκινο» των ζημιών στο «μαύρο» των κερδών, καθώς η έναρξη της χριστουγεννιάτικης περιόδου αγορών συνήθως έφερνε θετικό ισολογισμό.
Η Μπαρμπάρα Καν, καθηγήτρια μάρκετινγκ στο Wharton School, εξηγεί στο NBC News πως “το Black Friday ήταν κάποτε η μέρα που οι άνθρωποι έτρεχαν στα καταστήματα πριν ξημερώσει για να προλάβουν τις προσφορές”.
Όμως η εμπειρία αυτή έχει αλλάξει ριζικά. Οι ηλεκτρονικές αγορές και η άνοδος της Cyber Monday έχουν μεταμορφώσει τη Μαύρη Παρασκευή σε μια περίοδο προσφορών που ξεκινά εβδομάδες πριν. “Έχει χαθεί η αίσθηση του επείγοντος,” τονίζει η Καν.
Η εξέλιξη αυτή έχει οδηγήσει πολλούς ειδικούς να μιλούν πλέον για “Black November”. Όπως αναφέρει το ExpressNews.com, οι μεγάλες αλυσίδες επεκτείνουν τις εκπτώσεις τους σε ολόκληρο τον Νοέμβριο, αντί να τις περιορίζουν σε μία μόνο μέρα.
Σύμφωνα με το NBC News, ο αριθμός των αγοραστών που προτιμούν τις διαδικτυακές αγορές ξεπερνά πλέον αυτούς της Cyber Monday, ενώ πάνω από 200 εκατομμύρια Αμερικανοί συμμετείχαν στις εκπτώσεις του 2023.
Παρά την κυριαρχία των online πωλήσεων, η παραδοσιακή εμπειρία δεν έχει χαθεί εντελώς. Η National Retail Federation καταγράφει ότι το 2023 περισσότεροι από 76 εκατομμύρια άνθρωποι επισκέφθηκαν φυσικά καταστήματα την ημέρα εκείνη.
“Για πολλούς, η Μαύρη Παρασκευή είναι κάτι περισσότερο από ψώνια, είναι μια ετήσια παράδοση,” σχολιάζει ο ψυχολόγος καταναλωτικής συμπεριφοράς Ρος Στάινμαιν στο NBC News.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
