Σε δηλώσεις του στον ραδιοφωνικό σταθμό «Παραπολιτικά», ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης τόνισε ότι για κάθε ενδεχόμενη αυθαιρεσία ή επιθετική ενέργεια από την πλευρά της Τουρκίας, η ελληνική πολιτεία θα απαντά με αποφασιστικότητα. Παράλληλα, ανέφερε ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου προχωρά σύμφωνα με τον προγραμματισμό της εταιρείας, με την πόντιση του καλωδίου να αναμένεται πιθανόν εντός του 2026.
Ο υπουργός υπογράμμισε ότι με τη Διακήρυξη των Αθηνών έχει δημιουργηθεί ένας δομημένος διάλογος με την Τουρκία, με στόχο την αποφυγή εντάσεων που οδηγούν σε κρίσεις. Όπως σημείωσε, «οι δύο χώρες δεν αφίστανται από τις βασικές τους θέσεις», ενώ υπενθύμισε ότι το δόγμα της Γαλάζιας Πατρίδας, οι γκρίζες ζώνες και η αποστρατιωτικοποίηση αποτελούν μακροχρόνιες τουρκικές θέσεις.
Παρά τις διαφορές, ο Γιώργος Γεραπετρίτης επισήμανε τα θετικά αποτελέσματα του διαλόγου, όπως η αποφυγή μεγάλων κρίσεων, η σημαντική μείωση παραβιάσεων και η διαχείριση του μεταναστευτικού. Τόνισε πως «οι αξιώσεις της Τουρκίας παραμένουν και συχνά εκφράζονται με επιθετικό τρόπο», ωστόσο η Ελλάδα θέτει τα ζητήματα αυτά σε όλα τα διεθνή φόρα.
Σχετικά με τη Διακήρυξη των Αθηνών, επεσήμανε ότι παραμένει σε ισχύ ως μηχανισμός δομημένου διαλόγου για την αποσυμπίεση των κρίσεων. Ο υπουργός τόνισε ότι ακόμη και σε περίπτωση διαφωνίας, ο διάλογος είναι απαραίτητος για να αποτραπεί η κλιμάκωση.
Υπογράμμισε επίσης ότι όλες οι προηγούμενες κυβερνήσεις διατηρούσαν διάλογο με την Τουρκία και ότι η συζήτηση δεν συνεπάγεται υποχώρηση από τις εθνικές θέσεις.
Η Ελλάδα, σύμφωνα με τον Γιώργο Γεραπετρίτη, βρίσκεται σήμερα σε καλύτερη θέση συγκριτικά με το 2023. Έχει ενισχύσει τις διεθνείς συμμαχίες της, διαθέτει ισχυρό αποτύπωμα σε διεθνείς οργανισμούς και έχει ενδυναμώσει σημαντικά τις Ένοπλες Δυνάμεις. Παράλληλα, η ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας προσφέρει μεγαλύτερα περιθώρια για μια δυναμική εξωτερική πολιτική.
Ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου και διεθνές δίκαιο
Αναφερόμενος στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας-Κύπρου, ο υπουργός τόνισε ότι το έργο θα ξεκινήσει τους επόμενους μήνες, με την πόντιση του καλωδίου να εκτιμάται πως θα ξεκινήσει εντός του 2026. Ξεκαθάρισε ότι το διεθνές δίκαιο δεν απαιτεί την άδεια της Τουρκίας για την υλοποίηση του έργου.
Ελλάδα, Γαλλία και Κύπρος έχουν κοινή κατανόηση για τη σημασία και τον τρόπο ανάπτυξης του έργου. Η ενημέρωση που προβλέπει το διεθνές δίκαιο αφορά κυρίως την προστασία της ναυσιπλοΐας και την αποφυγή ατυχημάτων, χωρίς να απαιτείται άδεια από τρίτες χώρες.
Ο υπουργός Εξωτερικών υπογράμμισε ότι η Ελλάδα είναι έτοιμη για κάθε σενάριο, διατηρώντας αυξημένη προσοχή και προετοιμασία για κάθε εξέλιξη.
Επιπλέον, ανακοίνωσε την υπογραφή διευρυμένης συμφωνίας για την αμυντική ασφάλεια με το Ισραήλ, επισημαίνοντας τη συνεχή ενίσχυση της αμυντικής θωράκισης και του διπλωματικού αποτυπώματος της χώρας.
Ελληνικές πρωτοβουλίες και τουρκικές αντιδράσεις
Για το τουρκικό νομοσχέδιο σχετικά με τη «Γαλάζια Πατρίδα», ο υπουργός σημείωσε ότι δεν υπάρχει σαφές χρονοδιάγραμμα ούτε γνωστό περιεχόμενο. Εξήγησε πως τέτοιες ενέργειες δεν παράγουν εξωτερικά αποτελέσματα και αφορούν κυρίως εσωτερική κατανάλωση.
Τόνισε ότι η Ελλάδα έχει την πρωτοβουλία των κινήσεων, εκδίδοντας θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό με ισχύ ευρωπαϊκού κεκτημένου, ενώ η Τουρκία αντιδρά με αντίστοιχες πρωτοβουλίες χωρίς πρακτικές εξωτερικές συνέπειες.
Ο υπουργός επισήμανε ότι η αντιπολίτευση ασκεί κριτική, αλλά στο παρελθόν δεν είχε υλοποιήσει αντίστοιχες δράσεις. Παράλληλα, υπογράμμισε πως η Ελλάδα αξιολογεί και απαντά τεκμηριωμένα σε κάθε τουρκική αντίδραση, τόσο στους διεθνείς οργανισμούς όσο και στο πεδίο.
Κατέληξε λέγοντας ότι η ελληνική κυβέρνηση μεριμνά για τη διεύρυνση των εθνικών συμφερόντων, με συνεχή ενημέρωση των διεθνών και ευρωπαϊκών αρχών για τα ζητήματα που αφορούν τα ελληνοτουρκικά.
Απαντήσεις σε εσωτερική κριτική
Ερωτηθείς για τις δηλώσεις του πρώην πρωθυπουργού Αντώνη Σαμαρά, ο υπουργός τόνισε ότι οι απόψεις κάθε προσώπου είναι σεβαστές, ιδιαίτερα ενός πρώην πρωθυπουργού. Ωστόσο, σημείωσε ότι η κριτική πρέπει να είναι αμφίδρομη.
Υπογράμμισε ότι τα αποτελέσματα της εξωτερικής πολιτικής κρίνονται από αντικειμενικά δεδομένα και όχι από ιδεοληψίες. Ανέφερε ότι επί πρωθυπουργίας Σαμαρά υπήρξαν έξι κύκλοι διερευνητικών επαφών με την Τουρκία και σειρά συμφωνιών, παρά τις τότε παραβιάσεις του ελληνικού εναέριου χώρου.
Ο υπουργός κάλεσε σε αντικειμενική σύγκριση της περιόδου 2012-2015 με το σήμερα, επισημαίνοντας ότι πλέον η Ελλάδα διαθέτει ισχυρότερο διεθνές αποτύπωμα, άμυνα και οικονομία, που της επιτρέπουν να διαπραγματεύεται από θέση ισχύος.
Καταλήγοντας, τόνισε πως όταν το αφήγημα αφορά τα εθνικά ζητήματα, η ευθύνη πρέπει να είναι πολλαπλάσια.