Είναι να τρίβεις τα μάτια σου, ξανά και ξανά. Το βλέπεις και δεν το πιστεύεις. Ο λόγος για την διπλή αναβάθμιση την προηγούμενη Παρασκευή από Scope, Moody’s, αλλά και την επιστροφή του Χρηματιστηρίου Αθηνών στις ανεπτυγμένες αγορές που προηγήθηκε.
Σε μια συγκυρία παγκόσμιας αναταραχής, πολέμων και συγκρούσεων, ενεργειακής κρίσης, πολιτικής αβεβαιότητας και πολλών άλλων, το να προχωρά η Ελλάδα μπροστά, σε ρυθμούς business as usual, είναι πραγματικά εντυπωσιακό.
Και πολύ σωστά ο υπουργός Οικονομικών, Κυριάκος Πιερρακάκης, υπογράμμισε ότι «η Ελλάδα αναβαθμίζεται σε μια στιγμή που οι διεθνείς αγορές δοκιμάζονται. Και αυτό έχει τεράστια αξία».
Καλό είναι να θυμόμαστε λίγο και τα παλιά...
Η τριπλή αναβάθμιση της Ελλάδας, ειδικά σε αυτό το περιβάλλον, είναι εντυπωσιακή.
Ωστόσο, δεν πρέπει να υποδαυλίσει τις Σειρήνες του εφησυχασμού στην κυβέρνηση ότι όλα πάνε εξαιρετικά.
Οι οίκοι εξετάζουν κατά βάση το χθες και, για να το πούμε λιγο υπεραπλουστευτικά, κλικάρουν κουτάκια. Καλό είναι να θυμόμαστε πού αξιολογούσαν την Ελλάδα λίγες εβδομάδες πριν από το αδιέξοδο του 2010.
Και όσοι ζούμε και δουλεύουμε στην Ελλάδα, ή τουλάχιστον οι περισσότεροι, ασφαλώς αναγνωρίζουμε τη μεγάλη αλλαγή και βελτίωση των συνθηκών.
Ταυτόχρονα, όμως, βλέπουμε με τα ματάκια μας την κατάσταση στη δημόσια διοίκηση, τη Δικαιοσύνη, τις πολεοδομίες, τους δρόμους κ.λπ., κ.λπ.
Και στον τομέα των μεταρρυθμίσεων ο Κ. Μητσοτάκης φαίνεται να έχει χάσει την δυναμική που χρειάζεται.
Και εδώ που τα λέμε, μεγάλες θεσμικές μεταρρυθμίσεις δεν μπορούν να γίνουν από ένα κόμμα. Απαιτούν ευρύτερες συναινέσεις.
Τα μαχαίρια έξω
Μάλλον ως πρελούδιο πρέπει να δούμε το θέμα του υπερδανεισμού μεγάλων ομίλων, το οποίο συνεχίζει να κυκλοφορεί παρά τις παρεμβάσεις του κεντρικού τραπεζίτη, Γιάννη Στουρνάρα, αλλά και τη χρηματοοικονομική λογική.
Και η επιμονή αυτή δείχνει ότι θα πορευτούμε με σκληρό, επιχειρηματικό ροκ, καθώς η κυβέρνηση μετρά μήνες και είναι κρίσιμο για πολλούς να ενισχύουν τώρα την ισχύ και επιρροή τους. Και να μειώσουν αντίστοιχα την επιρροή ανταγωνιστών.
Η όχι και τόσο Μεγάλη Ιδέα Δένδια
Η αλήθεια είναι ότι ο τίτλος του αφιερώματος του Capital, «Οι Μεγάλες Ιδέες», είναι και δύσκολος και γλιστερός, καθώς στην Ελλάδα μάς θυμίζει τη Μεγάλη Ιδέα, που ενταφιάστηκε με μια μεγάλη καταστροφή στις ακτές της Μικράς Ασίας.
Παρ’ όλα αυτά, ο υπουργός Άμυνας, Νίκος Δένδιας, δέχθηκε την πρόκληση να γράψει άρθρο για τη νέα Μεγάλη Ιδέα.
Και εκεί δεν είχε να πει και πολλά.
«Κάθε εποχή δημιουργεί τις δικές της “Μεγάλες Ιδέες”. Η δική μας πρόκληση είναι να διαμορφώσουμε τη Μεγάλη Ιδέα για την Ελλάδα των παιδιών μας. Να αποσαφηνίσουμε ποια Ελλάδα θέλουμε μετά το 2030 και ποια στρατηγική θα μας οδηγήσει εκεί».
Δηλαδή, η Μεγάλη Ιδέα του κ. Δένδια είναι να βρούμε μια… Μεγάλη Ιδέα για το 2030.
Και μετά συνεχίζει με τις γενικότητες που ακούμε δεκαετίες τώρα: το παραγωγικό μοντέλο, την κατανάλωση, την κρατική εξάρτηση κ.λπ., κ.λπ.
Και κλείνει το άρθρο του με... συρτάκι και πίστη στον Έλληνα:
«Τελικά, η Μεγάλη Ιδέα της εποχής μας, αυτή που μας οδηγεί, είναι η πίστη στις δυνατότητες των Ελλήνων. Στο ελληνικό δαιμόνιο, στη γνώση, στη δημιουργικότητα, στην εξωστρέφεια, στην ικανότητά μας να καινοτομούμε, να επιχειρούμε, να δημιουργούμε».
Θα περίμενε κανείς κάτι περισσότερο από έναν πολιτικό που φιλοδοξεί να διεκδικήσει την ηγεσία της ΝΔ και να ηγηθεί της χώρας.
Το ρεκόρ της Euronext Athens
Το Ελληνικό Χρηματιστήριο, η Euronext Athens, έγραψε νέο ρεκόρ συναλλαγών.
Δεν είναι λίγοι αυτοί που χαμογελούν πικρά. Αν δείτε το κλείσιμο της μετοχής και το κλείσιμο της μετοχής της Euronext, θα καταλάβετε.
Αλλά αυτή είναι μάλλον μυωπική προσέγγιση. Αν δεν είχε γίνει το deal δεν θα είχαμε ναυτιλιακές στο ΧΑ και όλες αυτές τις νέες προοπτικές που ανοίγουν.
Η αγορά την Παρασκευή έκανε τζίρο 4,26 δισ. ευρώ και είναι ο μεγαλύτερος στην ιστορία της.
Το προηγούμενο ρεκόρ ήταν στα 3 δισ. ευρώ το 2008.
Ήταν τότε που μπήκε φρένο στη MIG για την εξαγορά του ΟΤΕ και πούλησε ο αείμνηστος Ανδρέας Βγενόπουλος το 20% που είχε μαζέψει μέσα από την αγορά στη Deutsche Telekom.
Για όσους θυμούνται, κανείς δεν περίμενε από μία φιλελεύθερη κυβέρνηση να βάλει όριο συμμετοχής ιδιώτη σε κρατική εταιρεία.
Τότε ο ΟΤΕ ήταν κρατικός.
Ο τζίρος, βέβαια, τότε ήταν λόγω εξαγοράς και των πακέτων που πέρασαν. Πολλές ακόμα συνεδριάσεις έχουμε δει με υψηλούς τζίρους λόγω εξαγορών.
Κάποια rebalancing είχαν τζίρο πάνω από 1 δισ. ευρώ, όπως το προτελευταίο της MSCI με την είσοδο της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ.
Και το τελευταίο, με την είσοδο της Motor Oil, θα μπορούσε να είχε ξεπεράσει το 1 δισ. ευρώ, αλλά τότε ήταν αργία στην Αγγλία και επηρέασε.
Την Παρασκευή, αν και η συνεδρίαση άφησε μία πικρή γεύση λόγω υποχώρησης, η αλλαγή έγινε. Είχαμε ρεκόρ τζίρου και μετάβαση στις ανεπτυγμένες αγορές.
Ας ελπίσουμε η καλή πορεία να συνεχιστεί.
Πάντως, τώρα έχουμε να περιμένουμε τον Μάιο του 2027 για την αναβάθμιση από MSCI, αλλά βραχυπρόθεσμα μάλλον η συσχέτιση με τις αγορές του εξωτερικού θα μεγαλώσει ξανά.
Κινητικότητα υποψηφιότητας
Η Αφροδίτη Νέστορα έγινε γνωστή μέσα από την τρομοκρατική επίθεση που δέχθηκε το περασμένο καλοκαίρι στο σπίτι της, στη Θεσσαλονίκη, με αποτέλεσμα τον σοβαρό τραυματισμό της και τη δολοφονία της μητέρας της, Βάγιας.
Παρά το προσωπικό πλήγμα, η κυρία Νέστορα ετοιμάζεται για την εκλογική κονίστρα.
Στα τέλη Αυγούστου έγινε δεκτή από τον Κυριάκο Μητσοτάκη στο Μέγαρο Μαξίμου.
Λίγες ημέρες αργότερα, ανέπτυξε έντονη παρουσία σε όλα τα δρώμενα της ΔΕΘ που σχετίζονταν με τον πρωθυπουργό.
Την πολιτική δραστηριοποίηση μαρτυρούν οι ενέργειές της.
Συναντά πολιτικούς και θεσμικούς φορείς, με τελευταίο τον δήμαρχο Θεσσαλονίκης, Στέλιο Αγγελούδη, ενώ ενημερώνει σχετικά τα μέσα με δελτία Τύπου.
Το ερώτημα είναι πού θα κατέβει η δικηγόρος στο επάγγελμα: στην Α’ Θεσσαλονίκης ή μήπως σε εκλόγιμη θέση στο Επικρατείας της ΝΔ, κάτι που θα έχει και συμβολισμούς;
Στις εκλογές του 2023, πάντως, η κυρία Νέστορα ήταν υποψήφια στο γαλάζιο ψηφοδέλτιο της Α’ Θεσσαλονίκης.
Τότε είχε συγκεντρώσει 7.178 ψήφους, καταλαμβάνοντας τη 17η θέση μεταξύ 21 υποψηφίων.
Ζωντανή η ελληνική DW με συμβολή και Γεραπετρίτη
Η είδηση ότι η ελληνική έκδοση της Deutsche Welle (του δημόσιου διεθνούς ραδιοτηλεοπτικού φορέα της Γερμανίας) δεν θα τερματιστεί την 1η Ιανουαρίου 2027 προκάλεσε ικανοποίηση στην Αθήνα, αλλά και σε όσους εντός Βερολίνου πάλεψαν γι’ αυτό.
Για την επίτευξη του αποτελέσματος δούλεψαν πολλοί: πολιτικοί, ομογενειακοί και εκκλησιαστικοί φορείς, ακόμα και η ΕΣΗΕΑ.
Μετά την επιτυχία, το Μαξίμου έσπευσε να κατοχυρώσει την ιδιοκτησία του εγχειρήματος, αναδεικνύοντας, αφενός, την παρέμβαση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, που έθεσε το θέμα στον Γερμανό ομόλογό του, Φρίντριχ Μερτς.
Αφετέρου, να αναδείξει τον Τάσο Χατζηβασιλείου, στον οποίο απέδωσαν καθοριστικό ρόλο.
Για τη νίκη, όμως, εργάστηκαν και άλλοι.
Όπως η δραστήρια πρεσβεία της Ελλάδας στο Βερολίνο, με πρέσβη τον Αλέξανδρο Παπαϊωάννου, αλλά και ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης.
Μάλιστα, ο κ. Γεραπετρίτης, μεταξύ άλλων, είχε θέσει επισταμένα και τεκμηριωμένα το ζήτημα στον Γερμανό ομόλογό του, Γιόχαν Βάντεφουλ, τόσο τον περασμένο Μάιο στην Αθήνα όσο και στα μέσα Μαρτίου στο Βερολίνο.
Ο πρόξενος που δεν έφυγε νωρίς
Ο Γενικός Πρόξενος της Τουρκίας στην Κομοτηνή, Αϊκούτ Ουνάλ, ανακλήθηκε και επιστρέφει οριστικά πίσω στην Άγκυρα, λίγες ημέρες αφότου η θητεία του στη χώρα μας είχε παραταθεί.
Την είδηση έγραψε πρώτη «Η Φωνή της Ροδόπης» και επιβεβαίωσαν αρμόδιες πηγές, τονίζοντας ότι η Αθήνα δεν έχει καμία σχέση με τα γεγονότα.
Τι ακριβώς συνέβη;
Η δραστηριότητα του τουρκικού προξενείου στην Κομοτηνή, με παρουσία σε ολόκληρη τη Θράκη, έχει επανειλημμένα βρεθεί στο επίκεντρο συζητήσεων για πρακτικές που, κατά ορισμένες εκτιμήσεις, κινούνται πέρα από το καθιερωμένο πλαίσιο της προξενικής λειτουργίας.
Κατά μία εκδοχή, η απομάκρυνση του Ουνάλ ίσως σχετίζεται και με την υπόθεση χρηματικού ποσού που εντοπίστηκαν στο γραφείο εκπαιδευτικού σε μειονοτικό σχολείο της Κομοτηνής.
Η έτερη εκδοχή, που δεν αποκλείει απαραιτήτως την πρώτη, είναι, σύμφωνα με έμπειρους παρατηρητές, ότι ο πρόξενος τα έκανε μαντάρα με τη μειονότητα.
Παίζοντας το διαίρει και βασίλευε, φέρεται να δημιούργησε έχθρες μεταξύ του κομματιού που αισθάνεται ψυχικά πιο κοντά στην Άγκυρα, με αποτέλεσμα οι λεγόμενοι παράγοντες της μειονότητας να τον απομονώσουν.
Επειδή η Θράκη παραμένει terra incognita για το υδροκέφαλο κράτος των Αθηνών —και επειδή, κατά τη γνωστή στους αρμόδιους ρήση, «ανατολικά του Νέστου είναι Ελλάδα»— τα γεγονότα επιδέχονται πολλών και προσεκτικών αναγνώσεων.
Αυτό που είναι αδιαμφισβήτητο είναι ότι, μέχρι το τέλος του μήνα, ο Ουνάλ θα έχει αποχαιρετήσει διά παντός τη Θράκη και τους προξενικούς του φίλους.
Το «πακέτο» της κυβέρνησης παίρνει μπρος
Μπορεί να γραφόταν έντονα τις τελευταίες ημέρες ότι θα γίνει συνέντευξη Τύπου για την εξειδίκευση των μέτρων της κυβέρνησης για την ενέργεια.
Ωστόσο, όπως μαθαίνουμε, τα δύο υπουργεία, ήτοι το υπουργείο Οικονομικών και το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, θα περιοριστούν σε ένα κοινό ανακοινωθέν εντός της εβδομάδας.
Δεν αποκλείεται, μάλιστα, αυτό να γίνει ακόμη και σήμερα.
Σύμφωνα με όσα μαθαίνουμε μέχρι στιγμής, πρώτη προτεραιότητα αποτελεί το πετρέλαιο θέρμανσης, ενόψει και της 15ης Οκτωβρίου, όταν παραδοσιακά ξεκινά η διάθεσή του.
Με τον φόβο ότι, με τις σημερινές συνθήκες, η τιμή του θα μπορούσε να εκκινήσει ακόμη και από τα 2 ευρώ το λίτρο, η κυβέρνηση στοχεύει σε παρεμβάσεις σε δύο επίπεδα.
Η μία αφορά την επιδότηση στην αντλία, όπως άλλωστε ζητούν εδώ και καιρό οι πρατηριούχοι, με πιθανότητα εμπλοκής και των διυλιστηρίων.
Μια τέτοια παρέμβαση θα έριχνε το πετρέλαιο θέρμανσης στα 1,75 ευρώ το λίτρο, δηλαδή και πάλι σχεδόν 80% πάνω από πέρυσι.
Η δεύτερη παρέμβαση αφορά το επίδομα θέρμανσης, όπου εξετάζεται η διεύρυνση των κριτηρίων των δικαιούχων.
Στο πεδίο του πετρελαίου κίνησης εξετάζεται η παράταση της κρατικής επιδότησης και για τον Οκτώβριο, αλλά και η επιβολή πλαφόν στο περιθώριο κέρδους σε βενζίνη και πετρέλαιο.
Και τώρα, στο μέτωπο του ΕΦΚ, ενώ για πρώτη φορά ο πρωθυπουργός άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας τέτοιας παρέμβασης, υπό την προϋπόθεση ότι θα το σηκώνουν τα δημοσιονομικά μας και θα το επιτρέψει η Ευρώπη, στο Eurogroup της Παρασκευής, όπως μάθαμε, δεν συζητήθηκε το ζήτημα αυτό.
Ούτε τέθηκε από τον υπουργό Οικονομικών, Κυριάκο Πιερρακάκη, όπως αναμέναμε.
Πράγμα που σημαίνει ότι, τουλάχιστον για τώρα, η μείωση του ΕΦΚ πάει πίσω.
Περιοδεία Κ. Μητσοτάκη στις ΗΠΑ
Nvidia, Tesla, AI, Stanford περιλαμβάνει το πρόγραμμα του Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, στο Σαν Φρανσίσκο, όπου βρίσκεται.
Σήμερα και αύριο θα επισκεφτεί Nvidia, Tesla, θα μιλήσει για τις προκλήσεις του AI, θα συναντηθεί με τον δήμαρχο του Σαν Φρανσίσκο και, τέλος, θα μιλήσει σε εκδήλωση του Ιδρύματος Χούβερ στο Πανεπιστήμιο του Στάνφορντ.
Παλαιότερα όλα αυτά ήταν το προνομιακό του πεδίο.
Τώρα μοιάζουν κάπως παράταιρα δεδομένης της εσωτερικής φθοράς και κόπωσης.
Το νέο πλαίσιο για την ΤΝ που φέρνει δικαιώματα και πρόστιμα
Σε μια περίοδο που κορυφώνονται οι συζητήσεις για την ΤΝ και τους κινδύνους που μπορεί να υπάρξουν από την ανάπτυξή της, το AI Act, που μπήκε σε εφαρμογή και στη χώρα μας, επιχειρεί να φέρει ένα πλαίσιο που κάνει περισσότερο ορατό πότε και πώς χρησιμοποιούνται οι αλγόριθμοι στην καθημερινότητα των πολιτών.
Η πιο άμεση αλλαγή είναι η διαφάνεια.
Ο πολίτης πρέπει, στις προβλεπόμενες περιπτώσεις, να γνωρίζει πότε συνομιλεί με chatbot, ενώ περιεχόμενο που έχει δημιουργηθεί ή αλλοιωθεί τεχνητά, όπως τα deepfakes, υπόκειται σε απαιτήσεις επισήμανσης.
Ακόμη σημαντικότερες είναι οι δικλίδες προστασίας όταν ένας αλγόριθμος μπορεί να επηρεάσει κρίσιμες αποφάσεις, από την αξιολόγηση για μία θέση εργασίας έως την πιστοληπτική ικανότητα.
Παράλληλα, πρακτικές όπως η κοινωνική βαθμολόγηση απαγορεύονται.
Το νέο πλαίσιο δίνει, όμως, στον πολίτη και δυνατότητα αντίδρασης.
Όποιος θεωρεί ότι παραβιάζονται οι κανόνες του AI Act μπορεί να υποβάλει καταγγελία, με την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα να έχει κεντρικό ρόλο στην Ελλάδα και να λειτουργεί ενιαίο σύστημα καταγγελιών.
Οι κανόνες συνοδεύονται και από ισχυρές κυρώσεις.
Για παραβίαση των απαγορευμένων πρακτικών, τα πρόστιμα μπορούν να φτάσουν τα 35 εκατ. ευρώ ή, για επιχειρήσεις, έως το 7% του παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών, ανάλογα με την περίπτωση.
Αποποίηση ευθύνης: Το περιεχόμενο και οι πληροφορίες της στήλης παρέχονται αποκλειστικά για ενημερωτικούς σκοπούς. Σε καμία περίπτωση δεν αποτελούν συμβουλή, πρόταση ή προσφορά για αγορά ή πώληση κινητών αξιών, ούτε προτροπή για επενδυτικές αποφάσεις. Η ιστοσελίδα δεν φέρει ευθύνη για αποφάσεις που θα ληφθούν βάσει των παραπάνω πληροφοριών.