Τη δυνατότητα κάλυψης τεκμηρίων διαβίωσης ή πόθεν έσχες με παλαιά εισοδήματα, πλην εκείνων που προέρχονται από κρυπτονομίσματα, που ξεχάστηκαν και δεν δηλώθηκαν, ακόμα και αν αφορούν έτη τα οποία έχουν παραγραφεί έχουν οι φορολογούμενοι, όπως επίσης και με χρηματικές δωρεές που δεν δηλώθηκαν εμπρόθεσμα.
Η διαδικασία διαφέρει από την «ανάλωση κεφαλαίου» η οποία αφορά εισοδήματα τα οποία δηλώθηκαν τα προηγούμενα φορολογικά έτη και τα ανασύρει από τη «μνήμη» των φορολογικών του δηλώσεων ο υπόχρεος.
Προβλήματα κάλυψης των τεκμηρίων έχουν οι φορολογούμενοι, τα οποία εισοδήματα που δηλώνουν ότι απέκτησαν ένα φορολογικό έτος είναι χαμηλότερα από το ύψος των τεκμαρτών δαπανών διαβίωσης που προσδιορίζει η εφορία για το ίδιο έτος.
Συγχρόνως, κίνδυνο επιβολής πρόσθετων φόρων έχουν όσοι εντοπιστούν να αποκτήσουν περιουσιακό στοιχείο (ακίνητο, αυτοκίνητο, σκάφος κ.λπ.) η αξία του οποίου είναι υψηλότερη από το δηλωθέν εισόδημα του τρέχοντος έτους ή των προηγουμένων ετών, όπως προκύπτουν από τα αναγραφόμενα στις φορολογικές του δηλώσεις.
Τα ξεχασμένα αδήλωτα εισοδήματα
Αναφορικά με τα ξεχασμένα εισοδήματα των παρελθόντων ετών, τα οποία για οποιοδήποτε λόγο δεν τα δήλωσε ο φορολογούμενος επειδή τότε δεν ήταν υποχρεωτική η αναγραφή τους στο Ε1 της φορολογικής δήλωσης, ή τα ξέχασε ή δεν το θεώρησε απαραίτητο κ.λπ., μπορεί να τα επικαλεστεί, όπως προβλέπουν τα «ψιλά γράμματα» της φορολογικής νομοθεσίας.
Τα εν λόγω εισοδήματα μπορούν να αφορούν κέρδη από τυχερά παίγνια, ρευστοποιήσεις μετοχών, μεριδίων αμοιβαίων κεφαλαίων, μερίσματα, τόκοι καταθέσεων, ομολόγων κ.λπ. και για τη χρήση τους, αλλά σε αυτά δεν συμπεριλαμβάνονται τα έσοδα από κρυπτονομίσματα.
Προκειμένου να καλυφθεί τεκμαρτή δαπάνη, θα πρέπει να υποβληθεί τροποποιητική δήλωση και απαραίτητη προϋπόθεση είναι η απόδειξη στην εφορία, της πραγματική ύπαρξης των συγκεκριμένων εισοδημάτων, προσκομίζοντας τα απαραίτητα δικαιολογητικά, καθώς και η μη ανάλωσή τους στο ενδιάμεσο διάστημα. Δηλαδή να μην έχουν χρησιμοποιηθεί το παρελθόν για την κάλυψη τεκμηρίων.
Εφόσον το φορολογικό έτος που επικαλείται ο φορολογούμενος δεν έχει παραγραφεί, η ΑΑΔΕ έχει τη δυνατότητα (και την ασκεί) να διενεργήσει έλεγχο των δικαιολογητικών και γενικά στην υπόθεση και η εκπρόθεσμη τροποποιητική δήλωση αφορά το συγκεκριμένο έτος.
Παράδειγμα αν επικαλείται εισοδήματα του φορολογικού έτους 2021 (που δεν έχει παραγραφεί), τότε θα υποβάλει τροποποιητική για το 2021.
Παραγραφόμενα έτη
Όταν όμως γίνεται επίκληση εισοδημάτων φορολογικών ετών που έχουν παραγραφεί, από το 2019 και προγενέστερα, η διαδικασία αλλάζει. Ο φορολογούμενος θα πρέπει να υποβάλει τροποποιητική δήλωση, η οποία θα φορά στο τελευταίο μη παραγραφόμενο έτος.
Παράδειγμα, εάν η τροποποιητική δήλωση υποβληθεί το 2026, θα αθροίσει τα εισοδήματα που είχε ξεχάσει στο παρελθόν και θα τα δηλώσει με την εκπρόθεσμη τροποποιητική στο φορολογικό έτος 2020 το οποίο είναι το τελευταίο που δεν έχει παραγραφεί (παραγράφεται στο τέλος του 2026).
Η εφορία ελέγχει τα δικαιολογητικά των εισοδημάτων που επικαλείται ο φορολογούμενος, για να διαπιστώσει πως ήταν πραγματικά και δεν αναλώθηκαν τα επόμενα έτη, αλλά δεν μπορεί σε έλεγχο ουσίας στις συγκεκριμένες φορολογικές περιόδους, λόγω παραγραφής.
Ξεχασμένες δωρεές
Η δυνατότητα κάλυψης τεκμηρίων με παλαιές χρηματικές δωρεές που δεν δηλώθηκαν εμπρόθεσμα στην ΑΑΔΕ, παρέχεται υπό την προϋπόθεση της απόδειξης.
Όπως έχει διευκρινίσει η ΑΑΔΕ, η κάλυψη τεκμηρίων με χρηματικά ποσά προερχόμενα από δωρεά ή γονική παροχή μπορεί να γίνει ακόμη κι αν η σχετική δήλωση φόρου δωρεάς ή γονικής παροχής υποβληθεί μετά τη λήξη του έτους στο οποίο πραγματοποιήθηκε η συγκεκριμένη πράξη και ανεξαρτήτως του εάν η δήλωση είναι εμπρόθεσμη ή εκπρόθεσμη.
Προϋπόθεση για να γίνει δεκτός αυτός ο τρόπος κάλυψης τεκμηρίων είναι η δωρεά ή η γονική παροχή να έχει φορολογηθεί ή απαλλαγεί νομίμως από τη φορολογία και να αποδεικνύεται το πραγματικό γεγονός της δωρεάς. Δηλαδή να υπάρχουν και να προσκομιστούν τα αποδεικτικά στοιχεία των τραπεζών που επιβεβαιώνουν τη μεταφορά χρημάτων από τον δωρητή στον δωρεοδόχο.
Επίσης, η αδήλωτη μεταφορά των χρημάτων πρέπει να έγινε πριν από την απόκτηση του περιουσιακού στοιχείου ή εντός του φορολογικού έτους στο οποίο οι τεκμαρτές δαπάνες του δωρεδόχου, υπερβαίνουν το δηλωθέν εισόδημα.
Η φορολογική αποταμίευση
Η ανάλωση κεφαλαίου είναι μια διαφορετική διαδικασία καθώς αφορά σε εισοδήματα που είχαν δηλωθεί κανονικά στο παρελθόν και τα επικαλείται ο φορολογούμενος που αντιμετωπίζει φορολόγησης με τα τεκμήρια.
Ο φορολογούμενος μπορεί να επικαλεστεί εισοδήματα από το πρώτο έτος που υπέβαλε φορολογική δήλωση, συντάσσοντας μια «κατάσταση ανάλωσης κεφαλαίου», όπου αναγράφει τα φορολογικά έτη, τα εισοδήματα που δήλωσε, το ποσό των τεκμαρτών δαπανών κάθε έτους το οποίο αφαιρείται από το εισόδημα και το ποσό που απομένει είναι εκείνο που μπορεί να επικαλεστεί.
Τα έτη για τα οποία γίνεται επίκληση με σκοπό την ανάλωση θα πρέπει να είναι συνεχόμενα και να φθάνουν μέχρι το προηγούμενο του κρινόμενου έτους. Το θετικό αλγεβρικό άθροισμα των ετών αυτών θα αποτελέσει το συνολικό κεφάλαιο που σχηματίστηκε αυτά τα έτη.
Για τα φορολογικά έτη για τα οποία έχει συμπληρωθεί ο χρόνος παραγραφής, τα εκκαθαριστικά, αποτελούν πλήρη απόδειξη για τα αναγραφόμενα σε αυτά ποσά χωρίς να απαιτείται η προσκόμιση λοιπών δικαιολογητικών.
Στην περίπτωση συζύγων που υποβάλλουν χωριστές δηλώσεις, δεν μπορεί να γίνει επίκληση εισοδημάτων από τη χωριστή δήλωση του άλλου συζύγου. Δηλαδή, από τις κοινές δηλώσεις προηγούμενων ετών ο κάθε σύζυγος μπορεί να επικαλεστεί ανάλωση κεφαλαίου μόνο από τα δικά του εισοδήματα.
Εξαιρούνται τα crypto
Ωστόσο ο φορολογούμενος που αντιμετωπίζει κίνδυνο φορολόγησης με βάση τα τεκμήρια, δεν μπορεί να επικαλεστεί εισόδημα από την πώληση κρυπτονομισμάτων.
Παρά την εξάπλωση των συναλλαγών σε crypto, τα κέρδη ή οι πωλήσεις μεριδίων κρυπτονομισμάτων εξακολουθούν να είναι «αόρατα» για την εφορία και δεν λαμβάνονται υπόψη ούτε για να φορολογηθούν ούτε για να δικαιολογηθεί η ετήσια τεκμαρτή δαπάνη και η δαπάνη απόκτησης περιουσιακών στοιχείων.
Σε όλες τις περιπτώσεις, η ΑΑΔΕ διαγράφει από τους σχετικούς κωδικούς του Ε1 τα ποσά που αναγράφουν οι φορολογούμενοι ως κέρδη ή έσοδα από πωλήσεις κρυπτονομισμάτων και εκκαθαρίζει τις φορολογικές τους δηλώσεις χωρίς να λάβει υπόψη της, τα εν λόγω ποσά.
Στο πλαίσιο αυτό, οι επενδυτές crypto δεν μπορούν να δικαιολογήσουν την κάλυψη τεκμηρίων με έσοδα από συναλλαγές με κρυπτοστοιχεία, ενώ δεν έχουν δικαιωθεί όσοι προσέφυγαν στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών, καθώς υφίσταται ένα νομοθετικό κενό, αφού δεν έχει καταρτιστεί ακόμη το πλαίσιο της φορολογική τους αντιμετώπισης.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
