Η θεσμοθέτηση του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον Τουρισμό εγκαινιάζει μια νέα φάση για την τουριστική ανάπτυξη της χώρας, σύμφωνα με τον πρόεδρο της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ξενοδόχων Γιάννη Χατζή. Η νέα αυτή περίοδος εστιάζει στην αξιολόγηση, τη διόρθωση και την προσαρμογή του πλαισίου, το οποίο καλείται να συνδυάσει τη βιωσιμότητα με την ανάπτυξη για τις επόμενες δεκαετίες.
Ο ξενοδοχειακός κλάδος εκφράζει έντονο προβληματισμό για αρκετές επιλογές του τελικού κειμένου. Η Πανελλήνια Ομοσπονδία Ξενοδόχων είχε ζητήσει πλήρη ενημέρωση για το σχέδιο και ουσιαστική διαβούλευση με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς. Παρά τις διορθώσεις που ενσωματώθηκαν, ο πυρήνας των προβλημάτων που είχαν επισημανθεί παραμένει σχεδόν αμετάβλητος.
Το πλαίσιο εθνικού σχεδιασμού θα έπρεπε να λειτουργεί κυρίως ως στρατηγικός οδηγός και όχι ως εργαλείο επιβολής ενιαίων ρυθμίσεων. Το τελικό κείμενο του ΕΧΠΤ φαίνεται να παρουσιάζει αδυναμίες σε αυτό το σημείο, σύμφωνα με τις παρατηρήσεις της ΠΟΞ.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το ανώτατο όριο των 100 κλινών στα νησιά της Ομάδας ΙΙ. Νησιά με διαφορετικό μέγεθος, τουριστική ανάπτυξη και υποδομές δεν είναι δυνατόν να υπόκεινται στον ίδιο περιορισμό. Η προσπάθεια ρύθμισης της ανάπτυξης μέσω οριζόντιων κανόνων αγνοεί τις ιδιαιτερότητες κάθε προορισμού.
Αντίστοιχα, στα μεγαλύτερα νησιά της Ομάδας Ι, τα προκαθορισμένα ανώτατα όρια περιορίζουν τη δυνατότητα προσαρμογής στις τοπικές ανάγκες. Οι γενικοί αριθμητικοί κανόνες δεν ανταποκρίνονται στη διαφορετικότητα των υποδομών και της τουριστικής δραστηριότητας ανά περιοχή.
Οι συνέπειες τέτοιων οριζόντιων περιορισμών δεν αφορούν μόνο μεμονωμένες περιπτώσεις, αλλά μπορούν να οδηγήσουν σε κατάτμηση ιδιοκτησιών και υποτίμηση της γης. Επίσης, οι τοπικές κοινωνίες δεν έχουν τη δυνατότητα να προσαρμόσουν το πλαίσιο στις δικές τους ανάγκες, καθώς οι διαδικασίες αναθεώρησης είναι χρονοβόρες.
Ανησυχία προκαλούν και τα όρια των 50 και 150 κλινών που ενεργοποιούν την υποχρεωτική εκπόνηση Εκθέσεων Φέρουσας Ικανότητας. Αυτά τα όρια συνεπάγονται επιπλέον κόστος και γραφειοκρατία, χωρίς να υπάρχει σαφής τεκμηρίωση για τον τρόπο προσδιορισμού τους. Η επιβάρυνση αυτή επηρεάζει ακόμη και μικρές οικογενειακές επιχειρήσεις, που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της τουριστικής δραστηριότητας.
Παράλληλα, σημειώνεται ασυμμετρία στη μεταχείριση των ξενοδοχειακών μονάδων σε σχέση με τις βραχυχρόνιες μισθώσεις. Ενώ για τις ξενοδοχειακές επιχειρήσεις τίθενται συγκεκριμένα και δεσμευτικά όρια, για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις οι προβλέψεις παραμένουν γενικές και αόριστες.
Οι οριζόντιοι περιορισμοί ενδέχεται να προκαλέσουν μεγαλύτερη συνολική επιβάρυνση αντί να προστατεύουν το τοπίο, ενώ η έλλειψη δυνατότητας τοπικής προσαρμογής του πλαισίου αποτελεί σημαντικό ζήτημα. Παράλληλα, επισημαίνεται ότι ένα τόσο σημαντικό κανονιστικό πλαίσιο απαιτεί ισχυρή τεχνική, επιστημονική και νομική τεκμηρίωση, καθώς κάθε επιλογή υπόκειται σε δικαστικό έλεγχο από το Συμβούλιο της Επικρατείας.
Η ύπαρξη θεσμοθετημένου πλαισίου ήταν πάγιο αίτημα της ΠΟΞ, ωστόσο η Φέρουσα Ικανότητα πρέπει να θεωρείται δυναμικό εργαλείο που μεταβάλλεται ανάλογα με τις υποδομές και τις πραγματικές συνθήκες κάθε περιοχής.
Η βιωσιμότητα δεν διασφαλίζεται με την επιβολή περισσότερων περιορισμών, αλλά με επενδύσεις σε υποδομές, όπως το νερό, η ενέργεια και η διαχείριση αποβλήτων. Η πραγματική φέρουσα ικανότητα μιας περιοχής καθορίζεται από τις υποδομές και όχι από ενιαίους αριθμητικούς κανόνες.
Ένα χωροταξικό πλαίσιο που περιορίζεται στη θέσπιση ορίων, χωρίς να αντιμετωπίζει τα πραγματικά προβλήματα, δεν προσφέρει λύσεις. Αντίθετα, μεταθέτει τις ευθύνες και αναβάλλει τις απαραίτητες παρεμβάσεις.
Ο ελληνικός τουρισμός χρειάζεται υποδομές, στρατηγικό σχέδιο, σοβαρή τεκμηρίωση και έγκαιρη διόρθωση των αδυναμιών. Είναι κρίσιμο να αξιολογούνται οι ρυθμίσεις με βάση τις πραγματικές τους επιπτώσεις στην ανάπτυξη και τη βιωσιμότητα των προορισμών, ώστε να διασφαλιστεί η επόμενη μέρα του ελληνικού τουρισμού.
Το ζητούμενο είναι η χώρα να αποκτήσει ένα χωροταξικό πλαίσιο που να λειτουργεί αποτελεσματικά, πριν οι σημερινές στρεβλώσεις οδηγήσουν σε μη αναστρέψιμες συνέπειες.
Ακολουθήστε το Business Daily στο Google news
