Συνταγματική αναθεώρηση και οι προοπτικές που ανοίγονται για τη χώρα βρέθηκαν στο επίκεντρο της συζήτησης στη Βουλή, με τον υπουργό Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κυριάκο Πιερρακάκη, να τονίζει πως «η συνταγματική αναθεώρηση δεν γίνεται για να προστατεύσουμε το χθες. Γίνεται για να προετοιμάσουμε τη χώρα για όσα έρχονται μπροστά μας. Σήμερα αποφασίζουμε τι χώρα θέλουμε να κληροδοτήσουμε».
Ο κ. Πιερρακάκης ανέδειξε τη σημασία των άρθρων που αφορούν τη δημοσιονομική πολιτική, σημειώνοντας πως στόχος είναι «καμία κυβέρνηση να μην μπορεί να εξαγοράζει το πολιτικό της παρόν, υποθηκεύοντας το οικονομικό μέλλον της χώρας». Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο άρθρο 16 για τα μη κρατικά πανεπιστήμια, επισημαίνοντας την αντίφαση της αντιπολίτευσης και υπογραμμίζοντας ότι η πρόταση για αναθεώρηση του Συντάγματος συμπυκνώνει τη διαφορά μεταξύ της Ελλάδας του παρελθόντος και αυτής που θέλουμε να παραδώσουμε.
Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας τόνισε το βάρος των επιλογών μιας γενιάς για την επόμενη, ειδικά στον τομέα της οικονομίας. Αναφέρθηκε στη δεκαετία κατά την οποία η Ελλάδα έχασε σημαντικό μέρος της οικονομικής κυριαρχίας της, με την κοινωνία να καλείται να πληρώσει τα λάθη του παρελθόντος. Όπως επισήμανε, η δημοσιονομική υπευθυνότητα αποτελεί ζήτημα εθνικής αυτονομίας, δημοκρατικής ευθύνης και διαγενεακής δικαιοσύνης.
Σχετικά με το άρθρο 79, ο κ. Πιερρακάκης σημείωσε πως η πρόβλεψη για βιώσιμη λειτουργία του προϋπολογισμού υπηρετεί την αρχή της δημοσιονομικής υπευθυνότητας. Ξεκαθάρισε ότι δεν προτείνεται ένας σκληρός, μηχανιστικός δημοσιονομικός κόφτης, όπως συμβαίνει στη Γερμανία, αλλά διατηρείται η αναγκαία ευελιξία για την αντιμετώπιση κρίσεων.
Παράλληλα, υπογράμμισε ότι η Ελλάδα δεν πρέπει να οδηγηθεί ξανά σε μνημόνια και πως η νέα προσέγγιση δεν αποτελεί ιδεολογία λιτότητας, αλλά αντίληψη ελευθερίας, καθώς η δημοσιονομική αξιοπιστία συνδέεται άμεσα με την εθνική αυτονομία.
Διαγενεακή Δικαιοσύνη και Τεχνητή Νοημοσύνη
Ο υπουργός αναφέρθηκε επίσης στη σημασία του άρθρου 78 για το σταθερό φορολογικό καθεστώς στις στρατηγικές επενδύσεις, του άρθρου 82 για την ετήσια έγκριση του κυβερνητικού σχεδίου και του άρθρου 21 που εισάγει τη διαγενεακή δικαιοσύνη στον σχεδιασμό των δημόσιων πολιτικών.
Σημείωσε ότι οι αποφάσεις της κυβέρνησης έχουν συχνά συνέπειες που διαρκούν δεκαετίες, επισημαίνοντας την ανάγκη η πολιτική να βλέπει πέρα από τον εκλογικό κύκλο. Παράλληλα, μίλησε για τη μεγάλη πρόκληση της εποχής, την τεχνητή νοημοσύνη, και τη σημασία του νέου άρθρου 5β που διασφαλίζει ότι η τεχνολογία υπηρετεί την ελευθερία του ατόμου και την ευημερία της κοινωνίας.
Άρθρο 16 και Εκπαίδευση
Ειδική αναφορά έκανε ο κ. Πιερρακάκης στο άρθρο 16, το οποίο, όπως είπε, συμπυκνώνει τη διαφορά ανάμεσα στην Ελλάδα που παραλάβαμε και σε αυτή που θέλουμε να παραδώσουμε. Θύμισε τη μεταρρύθμιση για τη λειτουργία μη κρατικών μη κερδοσκοπικών παραρτημάτων ξένων πανεπιστημίων στην Ελλάδα και τις αντιδράσεις που προκάλεσε, ενώ σημείωσε πως πλέον η πραγματικότητα έχει αλλάξει.
Επεσήμανε την αντίφαση στη στάση της αντιπολίτευσης, αναφέροντας ότι «η αντιπολίτευση δεν αναμετράται εδώ με την κυβέρνηση. Αναμετράται με τις ίδιες της τις θέσεις και με την απόσταση που χωρίζει αυτές τις θέσεις από την πραγματικότητα του 2026». Υπογράμμισε τα οφέλη από τη μεταρρύθμιση, όπως εκτιμά μελέτη της Deloitte, που μπορεί να προσθέσει 1 δισ. ευρώ στην οικονομία, 1,9 δισ. ευρώ στα δημόσια έσοδα και περίπου 73.500 θέσεις εργασίας σε πέντε χρόνια.
Ο υπουργός ανέφερε ότι η αναθεώρηση του άρθρου 16 δεν αποδυναμώνει το δημόσιο πανεπιστήμιο, αλλά το απελευθερώνει, δίνοντάς του τη δυνατότητα να ανταγωνιστεί τα καλύτερα ιδρύματα διεθνώς. Τόνισε επίσης ότι η απαγόρευση των μη κρατικών πανεπιστημίων δεν εμπόδισε τους εύπορους να σπουδάσουν στο εξωτερικό, αλλά περιόρισε όσους δεν είχαν αυτή τη δυνατότητα.
Κλείνοντας, ο κ. Πιερρακάκης υπογράμμισε ότι η συνταγματική αναθεώρηση αποτελεί μια ιστορική ευκαιρία για τη χώρα, καλώντας κάθε γενιά να αναλάβει την ευθύνη της απέναντι στην ιστορία και να επιλέξει αν θα παραδώσει εκκρεμότητες του παρελθόντος ή δυνατότητες για το μέλλον.